Category: مدافعان سلامت

به گزارش بقاع خبر، همزمان با دهه بصیرت و مقاومت و به دنبال آن شهادت شهدای بی گناه واقعه کرمان ایستگاه صلواتی به همت پایگاه مقاومت بسیج امام حسین (ع) سرخه برپا شد.

محمدرضا امامی از بسیجیان این پایگاه مقاومت بسیج در حاشیه این برنامه در گفتگو با خبرنگار ما اظهار کرد: ایستگاه صلواتی با هدف بزرگداشت یاد و خاطره شهدا و همزمان با دهه بصیرت و مقاومت با مشارکت نوجوانان بسیجی پایگاه برپا و با استقبال خوبی همراه بود. در این ایستگاه آب انار بین عموم عابرین توزیع شد.

او با اشاره به برپایی حلقه قرآنی در جهت گرامیداشت شهدای واقعه کرمان در پایگاه افزود: در جهت محکومیت اقدام غیرانسانی در مسیر پیاده روی کرمان، نشست بصیرتی با حضور حجت الاسلام والمسلمین سید مسعود موسویان مسوول تعلیم و تربیت ناحیه مقاومت بسیج سپاه شهرستان سرخه در جمع نمازگزاران و بسیجیان مسجد امام هادی (ع) در این محله برگزار شد.

وی با اشاره به برپایی حلقه شهید ذوالفقاری در مسجد امام صادق (ع) ویژه نوجوانان گفت: حلقه ورزشی شهید ابراهیم هادی بسیجیان همراه با سانس فوتسال در سالن ورزشی امام خمینی (ره) برپا شد.

گفتنی است فضاسازی پایگاه مقاومت بسیج امام حسن مجتبی (ع) به مناسبت هفته بصیرت توسط کار گروه جهاد فرهنگی انجام شد.

به گزارش بقاع خبر، شانزدهمین مهرجان ربیع الشهاده در ایام میلاد باسعادت امام حسین، امام سجاد، و قمر بنی هاشم علیهم السلام در کربلای معلی برگزار شد.

شانزدهمین همایش علمی مهرجان ربیع الشهاده با حضور علما و صاحب نظران حوزات علمیه نجف و قم و مشهد حجت الاسلام و المسلمین عبدالمهدی کربلایی تولیت عتبه حسینی، سید علی شهرستانی، سیدسامی البدری، دکتر ادریس هانی و جمع کثیری از شخصیت‌های علمی از بیوت مراجع تقلید و مجامع علمی فرهنگی بین المللی و اندیشمندان از جهان اسلام و قاره‌های آمریکا، اروپا، آفریقا و آسیا در سالن اجتماعات خاتم الانبیا (ص) صحن مقدس ابا عبدالله الحسین علیه السلام برگزار شد.

آیت الله فاضل لنکرانی حسب دعوت حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالمهدی کربلایی تولیت عتبه حسینی در این مراسم باشکوه معنوی حضور یافت و با سخنانی به دیدگاه علمی جدید خود در تبیین معنای عبارت مشهور «قتیل العبرات» که در احادیث متعدد نسبت به امام حسین علیه السلام ذکر گردیده ارائه کرد.

وی با نقد تفسیرهای چهارگانه‌ای که تاکنون توسط علمای بزرگوار نسبت به این عبارت و معنای احادیث صورت گرفته، اظهار داشت: از مجموع روایات و قرائن موجود در آنها، استفاده می‌شود این عبارت بیان یک مقام الهی مختص به امام حسین علیه السلام است و خداوند متعال اشک بر آن حضرت را علامت ایمان کامل به خود قرار داده است.

این مدرس درس خارج گفت: بنابراین معنای مشهور بر اینکه امام حسین علیه السلام کشته شد تا مؤمنین بر او تا قیامت گریه کنند صحیح نمی‌باشد بلکه اشک بر امام حسین علیه السلام علامت ایمان است.

انتهای پیام/ح

به گزارش بقاع خبر، آذرماه سال گذشته پس از بیش از ۲۰ ماه تعطیلی سفرهای زیارتی به عتبات، کاروان‌های زیر نظر سازمان حج و زیارت به صورت هوایی مجوز اعزام گرفتند.

باران در بین‌الحرمین

اعزام زائران با شیوه جدید به عتبات از سال گذشته

با برقراری سفرهای زیارتی در ایام کرونا، با توجه به اعمال تغییراتی در این سفرها، برخی زائران از شیوه ارائه خدمات گلایه داشتند. چرا که در شیوه جدید به جای اینکه یک شرکت مجری اعزام باشد و افراد در مواجهه با مشکلات بدانند که باید شکایت خود را چه در ایران و چه در عراق به کجا ببرند، دیگر دفاتر زیارتی مجاز هم به گردونه اعزام زائران افزوده شدند و پاسخگویی به مشکلات به سختی انجام گرفت.

کاهش تعداد دفاتر مجری اعزام زائران به عتبات در ماه‌های اخیر

البته مسؤولان سازمان حج و زیارت مدعی شدند که بلوکه کردن ۱۰ درصد هزینه سفر هر کاروان تضمینی برای ایجاد کیفیت مناسب اعزام است و در صورتی شکایتی از کاروان نباشد، این مبلغ آزاد خواهد شد. با این وجود، در بسیاری از مواقع این امر محقق نشد و در حالی که قرار بود ابتدا سه ماه و بعد از آن ۶ ماه روش جدید اعزام زائران به صورت آزمایشی انجام و مشکلات آن برطرف شود. اما بدون ریشه‌یابی و اصلاح مشکلات، این روش همچنان ادامه پیدا کرد. اعزام زائران به عتبات در شیوه جدید محاسنی همچون ایجاد رقابت و فعال شدن دفاتر زیارتی نیز داردکه نباید منکر آن شد.

با این وجود، در آن ایام بسیاری از دفاتر زیارتی که مدعی توانمندی و ظرفیت بودند، وقتی اقدام به اعزام کردند، پس از مدتی دست از فعالیت برداشتند و در حال حاضر در کشور تعداد محدودی دفتر زیارتی، مجری اعزام زائران به عتبات باقی ماند.

هزینه سفر هوایی عتبات با بازگشایی مرزهای زمینی کم نشد

اکنون بعد از گذشت بیش از یک سال از برقراری سفرهای زیارتی به عتبات آن هم با شیوه نوین، دفاتر زیارتی با مشکلاتی مواجه هستند که حتی سازمان حج و زیارت به عنوان مسؤول اعزام زائران به عتبات نیز امکان برطرف کردن آن را تاکنون نداشته است.

یکی از مهم‌ترین مشکلات دفاتر زیارتی ضررهای سنگین در ماه‌های اخیر است. سال گذشته که سفرهای عتبات صرفاً به صورت هوایی انجام می‌شد، هزینه سفر عتبات هشت میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود که البته به گفته علیرضا رشیدیان، رئیس وقت سازمان حج و زیارت بیش از نیمی از این هزینه به پرواز اختصاص دارد و در صورتی که سفرهای زمینی برقرار شود، هزینه این سفرها کاهش خواهد یافت.

در اوایل سال جاری هزینه سفر عتبات ثابت ماند و البته مرزهای زمینی هم بازگشایی نشد. اما از خردادماه که سفرهای زمینی عتبات هم آغاز شد، با وجود اینکه به نظر می‌رسید هزینه سفر هوایی مقداری کاهش داشته باشد، اما این امر رخ نداد و هزینه این سفرها بیش‌تر هم شد.

کاهش استقبال از سفرهای زیارتی عتبات نسبت به سال‌های گذشته

خرداد سال جاری که پس از ۲۷ ماه سفر زمینی عتبات باز شده بود، استقبال از سفر عتبات همچون گذشته نبود. البته بسیاری منتظر بودند تا در اربعین به عراق سفر کنند. در اربعین امسال بیش از سه میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در سامانه سماح ثبت‌نام کرده و در راهپیمایی عظیم اربعین حسینی شرکت کردند.

پس از اربعین که دوباره اعزام زائران در قالب کاروان‌های زیارتی زیر نظر سازمان حج و زیارت آغاز شد، با نوسان نرخ ارز هزینه این سفرها هم تا حدودی افزایش یافت؛ به طوری که هزینه سفر هوایی عتبات به ۱۱ میلیون تومان و هزینه سفر زمینی به پنج میلیون تومان رسید.

وقتی هزینه سفر عتبات وارد کانال ۱۲ میلیون تومان شد

سیدصادق حسینی، رئیس سازمان حج و زیارت هم با بیان اینکه ۶۰ درصد هزینه سفر هوایی عتبات به پروازها اختصاص پیدا می‌کند، گفت که تلاش ما کاهش هزینه سفر عتبات و آسان کردن این سفر معنوی است.

اما با توجه به وابستگی هزینه سفر به نرخ ارز، با گرانی دلار باز هم هزینه سفر عتبات افزایش یافت و به ۱۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید. پس از آن هر چه پیش رفتیم، با وجود تلاش مسؤولان برای کاهش هزینه سفر، اما خبری از تعدیل هزینه‌ها نبود؛ تا جایی که هزینه سفر عتبات وارد کانال ۱۲ میلیون تومان شد.

احتساب هزینه سفر عتبات با ارز ۲۹.۵ هزار تومانی در برابر اختصاص ارز ۳۷ هزار تومانی به دفاتر زیارتی

البته به گفته برخی از مجریان اعزام زائران به عتبات، این هزینه نیز با دلار ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومانی محاسبه شده است. این امر در حالی است که دفاتر مجری اعزام ارز متشکل دریافت می‌کنند که هر روز هم رو به افزایش است.

در آبان‌ماه نرخ ارز متشکل به ۳۲ هزار تومان رسید و اکنون بیش از ۳۷ هزار تومان است. اما هزینه سفر عتبات همچنان با نرخ ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومانی محاسبه می‌شود و به این ترتیب برخی از دفاتر زیارتی که روزانه چندین کاروان از استان‌های مختلف داشتند، برای جلوگیری از ضرر از اعزام زائران انصراف دادند و برخی سفر کاروان‌ها را لغو کردند.

برای کاهش ضرر همچنان کاروان به عتبات اعزام می‌کنیم

برخی دیگر از دفاتر زیارتی نیز که سابقه فعالیت بیش‌تری داشته و نه تنها اقدام به چارتر پرواز بلکه گارانتی هتل هم کرده بودند، همچنان فعال بوده و سعی در جذب زائر دارند تا بتوانند با اعزام زائران از ضرر در سایر حوزه‌ها بکاهند. البته به گفته یکی از مسؤولان مجری اعزام زائران به عتبات در صورتی که اعزام‌ها را متوقف کنیم، در پرواز و اسکانی که پیش‌بینی کرده بودیم، ضرر می‌کنیم و از طرفی هم اگر اعزامی داشته باشیم با توجه به هزینه ارزی این سفر که به طور متوسط ۱۵۰ دلار است، به ازای هر زائر بیش از یک میلیون تومان ضرر باید دهیم. اما برای اینکه ضرر کم‌تر داشته باشیم، همچنان اعزام‌ها را ادامه داده‌ایم.

هزینه ارزی سفر عتبات در سال‌های گذشته به حدود ۲۰۰ دلار هم رسیده بود، اما با اعزام‌های گسترده و مذاکراتی که مسؤولان داشتند، این هزینه به ۱۵۰ دلار کاهش یافت. اما اکنون با کاهش ارزش پول ملی، هزینه سفر عتبات در حال حاضر نسبت به سال‌های گذشته رشد قابل توجهی داشته است. در حالی که اگر نرخ ارز ثابت بود، هزینه این سفرها کم‌تر می‌شد.

تفاوت هزینه اعزام هر زائر با تغییر نرخ ارز بیش از یک میلیون تومان است

با این وجود، اکنون که ارز متشکل به بیش از ۳۷ هزار تومان رسیده است و هزینه سفر عتبات هم با نرخ دلار ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومانی پیش‌بینی شده است، با توجه به اختلاف حدود هفت هزار و ۵۰۰ تومانی به ازای اعزام هر زائر، دفاتر مجری اعزام بیش از یک میلیون تومان متضرر می‌شوند که این رقم در حتی یک کاروان ۴۰ نفره مبلغ قابل توجهی خواهد شد.

البته در هفته‌های اخیر در کنار ضرر سنگین دفاتر زیارتی، نبود ثبات در نرخ ارز مشکلاتی را برای مجریان اعزام ایجاد کرده است؛ به طوری که در بیش از ۲ ماه اخیر که قیمت دلار نوسان بسیاری داشته است، دفاتر زیارتی میلیاردها تومان ضرر کرده‌اند و کسی پاسخگوی ضرر آنها نیست. در حالی که انتظار می‌رفت نرخ ارز اختصاص یافته به دفاتر مجری اعزام حداقل برای دوره چند ماهه ثابت باشد تا این سفرها بهتر مدیریت شود.

با این وجود در روزهای اخیر حجت‌الاسلام سیدعبدالفتاح نواب، نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت با اشاره به رفع مشکلات دفاتر اعزام، از سازمان حج و زیارت خواسته است تا دفاتر مجری را که تاکنون ضعیف عمل کرده بودند، از گردونه اعزام لغو کرده و از دفاتر فعال و توانمند حمایت کنند. اما مشخص نیست این حمایت‌ها در چه قالبی خواهد بود.

به گزارش فارس، هم‌اکنون هزینه سفر عتبات به صورت هوایی بین ۱۰ میلیون و ۵۰۰ تا ۱۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و هزینه سفر زمینی نیز به طور متوسط پنج میلیون و ۸۰۰ هزار تومان شده است.

پایان پیام/ح

به گزارش بقاع خبر، تاریخ به عنوان یکی از ابعاد و مظاهر فرهنگ و تمدن حائز اهمیت است، زیرا شناخت و دریافت گونه‌های مختلف هر فرهنگ و تمدنی بدون دسترسی به تاریخ انواع هنرها و دانش‌هایی که در تمدن ظهور کرده یا تکامل یافته ممکن نخواهد بود. اسلام هم که دینی کامل و غنی و دارای فرهنگ و تمدن عالی است توجّه بسیاری به تاریخ و تاریخ نگاری دارد. با یک نگاه کلی به آیات قرآن و کلام بزرگان دین می‌توان به اهمیت تاریخ پی برد. طوری که یک سوم آیات قرآن در مورد سرگذشت امت‌های گذشته است که خداوند به منظور عبرت گیری انسان‌ها این قصه‌ها را بیان فرموده است. منشأ اصلی و حقیقی تاریخ‌نگاری اسلامی و نیرومندترین عامل الهام بخش مورخان برای پژوهش و تدوین تاریخ، دین اسلام بود که از شعور نیرومند تاریخی برخوردار است.

اشارات قرآن به وقایع و حوادث تاریخی حاکی از نگرش تاریخی به حوادث گذشته و بیانگر غایت تاریخ از دیدگاه قرآن و حاوی درس‌های مهم تاریخ و تجارب تاریخی است. «به راستی در سرگذشت آنان، برای خردمندان عبرتی است. سخنی نیست که به دروغ ساخته شده باشد، بلکه تصدیق آنچه [از کتاب‌هایی‏] است که پیش از آن بوده و روشنگر هر چیز است و برای مردمی که ایمان می‌آورند رهنمود و رحمتی است.»تاریخ از دیدگاه بزرگان دین و مورخان اسلامی بهترین راهنمای انسان برای آگاهی از احوال نیکان، محرّک کسب فضائل و طرد رذائل و مشوق زهد از طریق تجربه پذیری از دگرگونی‌های روزگار و حصول نیرویی برای تمییز درست از نادرست و تحلیل و نقد و پیش بینی حوادث از طریق مقایسه آنها است. آن چه پیش‌رو دارید گزیده‌ای از سخنان آیت‌الله مصباح‌یزدی است که در تاریخ ۲۵/‏۰۹/‏۱۳۹۴‬ پیرامون تحلیلی روان‌شناختی از تحولات صدر اسلام ایراد کرده‌اند:

دلبستگی به دنیا؛ ریشه همه انحرافات

مقام معظم رهبری سال‌ها قبل سؤالی را مطرح کردند مبنی بر این که چگونه مردم مسلمانی که با سختی و گرفتاری تن به اسلام دادند و ایمان آوردند و تحت شکنجه‌های بسیار واقع شدند، بعد از رحلت پیغمبر اکرم آرام آرام مسیر را تغییر دادند و با جامعه مورد نظر پیامبر زاویه پیدا کردند تا آنجا که نهایتاً کار به واقعه کربلا انجامید؟ این مسئله ابعاد مختلفی دارد. یک بعد آن تاریخی است که اصلاً جریان چه بود؛ چگونه این قضایای تاریخی اتفاق افتاد؛ از کجا سرچشمه گرفت، و چه تحولاتی پیدا کرد تا به این داستان منتهی شد. البته پس از آن‌که این قضیه از نظر تاریخی کاملاً روشن شد، نوبت به تحلیل تاریخ می‌رسد که عواملش چه بود؛ چه چیزهایی عامل اصلی و چه چیزهایی عامل کمکی بود، و چه شرایطی فراهم شد که کار به این‌جا انجامید؟ این کار مورخین است که بر تاریخ و منابع تاریخی تسلط دارند و بنده قصد ندارم در این‌جا بعد تاریخی را مطرح کنم. بُعد دیگر این مسئله بُعد کلامی آن است که این جریانات چه اندازه با عقاید اسلامی وفق یا تضاد دارد؛ فرقه‌های مختلف مسلمانان درباره این مسئله چه نظرهایی دارند، و کدام درست و کدام باطل است؟ این مسائل هم با شیوه بحث کلامی با متدولوژی خاص خودش بررسی می‌شود که متکلمان و بزرگان ما بیش از هزار سال روی آن کار کرده‌اند و با سلیقه‌ها و تحقیقات مختلفی که داشته‌اند بخش‌های مختلفش را بررسی کرده‌اند، و فکر نمی‌کنم چیز دیگری برای تحقیق به‌جا گذاشته باشند. البته کار انسانی هیچ‌گاه به نقطه آخر نمی‌رسد، ولی الحمدلله به قدر کافی و حتی بیش از حد کافی در این زمینه‌ها کار شده است و بخش‌هایی از آن‌ها هم به عنوان مطالب درسی در حوزه‌ها تدریس می‌شود. نمونه‌هایی از آن‌ها کتاب الغدیر و عبقات است که کسانی عاشقانه عمری را صرف کردند؛ رنج مسافرت‌ها به جان خریدند، و خون‌دل‌ها خوردند و به خوبی از عهده آن برآمدند.

اهمیت و ضرورت بحث

بُعد دیگر این مسأله به اصطلاح امروزی‌ها جنبه علمی و تحلیلی دارد، که بعضی از آن‌ها بیشتر آهنگ روانشناختی و بعضی دیگر آهنگ جامعه‌شناختی دارد، و شامل مسائلی از این‌دست می‌شود که این رفتار به عنوان یک عمل انسانی چگونه شکل می‌گیرد؟ چگونه می‌شود که کسانی در زمانی تا پای جان برای اسلام بایستند، در جنگ‌ها شرکت کنند و زخم بردارند و روز دیگری به نحوی عمل کنند که نهایتاً به ضرر اسلام تمام شود؛ این کار از نظر روانشناسی چگونه تحلیل می‌شود؟ این پدیده تاریخی چگونه به عنوان یک پدیده اجتماعی برای یک قوم یا گروه شکل گرفت و چه عواملی داشت؟ اگر انسان عوامل آن را بفهمد، می‌تواند موارد مشابه آن را نیز تفسیر کند و از آن برای خودش عبرت بگیرد. این‌گونه بحث‌های تحلیلی است که می‌تواند عبرت‌آموز باشد و از نظر تأثیری که می‌تواند در فکر و رفتار ما بگذارد، خیلی اهمیت دارد.

این روشی است که قرآن کریم فراوان به کار گرفته و بخشی از تعالیم خودش را براساس همین روش آموزش داده است. همان‌گونه که ملاحظه می‌فرمایید بخش عظیمی از آیات قرآن داستان گذشتگان است، با این‌که قرآن کتاب تاریخ نیست. نقل این داستان‌ها برای این است که دیگران از آن عبرت بگیرند و رفتار خودشان را تصحیح کنند که مثل بعضی از گذشتگان در چاله‌ای نیفتند که نتوانند از آن بیرون بیایند و نه تنها به خودشان بلکه به میلیاردها انسان در طول تاریخ ضرر بزنند. فرض کنید درباره داستان کربلا بحث بشود که چه عواملی در آن مؤثر بود، از کجا ناشی شد، چه قشری بیشتر مؤثر بودند و چه انگیزه‌هایی داشتند. به‌خصوص در جاهایی که تحولی سریع در افرادی پیدا شد و دیروز در یک جبهه بودند و امروز رفتارشان عوض شده. چگونه می‌شود که انسان ده سال، بیست سال راهی را رفته است، سپس یک شبه یا کمتر از یک شب تغییر مسیر می‌دهد؟ چه عاملی باعث این تحول می‌شود؟ حال خواه از راه غلط به راه صحیح تغییر مسیر بدهد و یا برعکس، از راه صحیح به راه غلط برود. دانستن این مطالب خیلی مهم است و همان فایده‌ای را دارد که ذکر داستان‌های تاریخی در قرآن دارد. چرا در قرآن این همه داستان بنی‌اسرائیل تکرار شده است؟ داستان کسانی که چند هزار سال پیشتر زندگی می‌کردند به ما چه ربطی دارد؟ خود قرآن فرموده که ما این‌ها را می‌گوئیم تا شما عبرت بگیرید، تا شما درس بگیرید که چگونه باید رفتار کنید و رفتارتان چه پیامدهایی می‌تواند داشته باشد. اگر ما این داستان‌ها را از این زاویه مطالعه کنیم و عوامل و پیامدهای آن‌ها را در نظر بگیریم، به این فکر فرو می‌رویم که نکند یک روز ما هم به همین مشکلات مبتلا شویم! آن‌ها هم انسان‌هایی مثل ما بودند، به‌خصوص که مدت‌ها پای منبر پیغمبر و امیرمؤمنان صلوات‌الله‌علیهما بودند، و حتی برخی از آن‌ها در جنگ‌ها در رکاب حضرت علی علیه‌السلام شرکت کرده بودند. چه می‌شود که این آدم عوض می‌شود؟ اگر چنین تحولی را در هزارها انسان ببینیم، آیا یک هزارم یا یک میلیونیم احتمال نمی‌دهیم که شاید ما هم به چنین مشکلی مبتلا شویم؟ شاید روزی حادثه‌ای پیش بیاید و من چنین مسئولیتی داشته باشم و به همین مشکل مبتلا شوم؟!

به نظر من اگر از این زاویه روی این مسائل تاریخی کار کنیم، در عین حال که پاسخی به سؤالی است که مقام معظم رهبری مطرح فرمودند، برای خود ما هم فایده علمی و عملی دارد؛ هم وظیفه خودمان را در مسائل اجتماعی بهتر می‌شناسیم و به پیامدهای کارهایمان توجه پیدا می‌کنیم، و هم موجب می‌شود که سهل‌انگاری نکنیم و بعضی مسائل را دست‌کم نگیریم.

این بحث با شیوه‌های مختلفی صورت می‌گیرد. ما که معتقد به مبانی دینی هستیم می‌توانیم از شیوه‌های دیگری غیر از مباحث علمی و تجربی نیز استفاده کنیم. چه‌بسا داستان‌های قرآن برای ما آموزنده باشد و بررسی آن‌ها سرنخ‌هایی را به دست ما بدهد که اگر آن‌ها را دنبال کنیم بسیاری از مسائل برای ما حل شود. همین طور بخش مهمی از روایات در تبیین، تفسیر و تحلیل این جریانات و هم‌چنین عبرت‌های آن‌هاست که برای ما بسیار راه‌گشاست. به نظرم رسید ما بحث‌مان را از نهج‌البلاغه شروع کنیم و کلمات امیرمؤمنان علیه‌السلام را درباره تحلیل این تحولات مرور کنیم.

خطبه شقشقیه و تحلیل تحولات خلافت

اگر از ابتدای نهج‌البلاغه شروع کنیم در خطبه سوم با خطبه شقشقیه روبه‌رو می‌شویم که مطالب بسیار مهمی در این زمینه در آن وجود دارد. همان‌گونه که می‌دانید حضرت در بخش عمده‌ای از این خطبه در عباراتی کوتاه، زیبا و نافذ، در عین حالی که کاملاً پیداست که مصالح جامعه اسلامی را به خوبی مورد نظر قرار داده‌اند به تحلیل تحولات خلافت می‌پردازند. همانند تفسیر هر حادثه‌ای دیگر، بدون این‌که سبّ، لعن یا توهینی به کسی بشود، به بیان این مطلب می‌پردازند که این کار اشتباه بود و این ضررها را داشت، به صورتی که اگر کسی واقعاً بخواهد حقیقت را بفهمد از این بیانات نگران نمی‌شود. به همین دلیل، برخی از اهل سنت همین خطبه را همانند سایر خطبه‌های امام شرح کرده‌اند و هیچ احساس نگرانی نیز نکرده‌اند. به هر حال حضرت حقایق را به‌گونه‌ای بیان کرده‌اند که اگر کسی بخواهد حقیقت را بفهمد، برایش روشن شود، اما معنای این کار سبّ، توهین و تحریک احساسات و تعصبات دیگران نیست که هم موجب افتراق مسلمین و جنگ داخلی و نهایتاً نابودی اسلام می‌شود، و هم شیوه محاوره معقول اقتضا نمی‌کند که انسان با فردی که مخالف نظرش است با تندی و عصبانیت و فحش و امثال آن مواجه شود.

شیوه‌های تعیین خلفا

بخش عمده این خطبه درباره اصل جریانی تاریخی است که چگونه مسئله خلافت شکل گرفت. حضرت اشاره می‌فرمایند که قبل از من سه تا خلیفه آمدند که هر کدام به شیوه‌ای تعیین شدند. خلیفه اول در حالی تعیین شد که امیرمؤمنان علیه‌السلام مشغول غسل دادن و تجهیز پیغمبر بودند. عده‌ای در سقیفه جمع شدند تا خلیفه را تعیین کنند. ابتدا بین مهاجرین و انصار بحث شد که چگونه باید خلیفه را تعیین کرد؛ که بعضی گفتند باید دو امیر یکی از مهاجرین و یکی از انصار داشته باشیم، و برخی مهاجرین را ترجیح می‌دادند و برخی انصار را، و بالاخره حرف مهاجرین به کرسی نشست؛ این شیوه درباره خلیفه اول بود.

نوبت به خلیفه دوم که رسید هیچ‌یک از این حرف‌ها در کار نبود، بلکه ملاک وصیت‌نامه‌ای بود که به انشای خلیفه اول و خط کسی که بعدها خلیفه سوم شد، نوشته شده بود. مورخان گفته‌اند که خلیفه اول هنگام انشای این وصیت از هوش رفت، و در واقع متن اصلی را خلیفه سوم به اراده خودش نوشت؛ اما بعد از این‌که به هوش آمد، پرسید چه نوشتی، و پس از آگاهی از مطالب آن با آن موافقت کرد! به هر حال تعیین شخصی بود. در همین‌جا یک اشاره ضمنی هست که اگر این راه، راه صحیحی است که خلیفه‌ای جانشین خودش را تعیین کند، چرا از همان ابتدا به خواسته پیامبر عمل نشد؟ پیغمبر اکرم صلوات‌الله‌علیه‌وآله هفتاد روز قبل از وفات خویش، حضرت علی را تعیین کرده بود؛ پس چرا پس از وفات ایشان عده‌ای در سقیفه جمع شدند و درباره خلیفه بعد از پیامبر بحث کردند؟ اگر این‌کار خلیفه اول صحیح بود، به طریق اولی کار خود پیغمبرصلی‌الله‌علیه‌واله صحیح بود که جانشینش را تعیین کرد؛ ولی مسلمانان رأی‌شان این‌گونه قرار گرفت و به آن شکل عمل کردند!

نوبت به خلیفه سوم که رسید شیوه سومی به کار گرفته شد. خلیفه دوم شش نفر را به عنوان اعضای یک شورا تعیین کرد و شرایطی را گذاشت و آئین‌نامه‌ای برای اعضای شورا تنظیم کرد. امیرمؤمنان می‌فرماید: او چنین تصور کرد که من هم یکی از اعضای آن شورا هستم. در این شورا گفت‌وگوهایی شد و بالاخره به خلافت عثمان انجامید. حضرت در این خطبه اشاره‌ای به هر کدام از این شیوه‌ها می‌کنند و فی‌الجمله می‌فرمایند این‌ها هیچکدام راهی نبود که اسلام تعیین کرده باشد؛ بلکه هر کدام راهی به نظرشان رسید و آن طور عمل کردند. حضرت به‌طور ضمنی می‌فرماید که این راه‌ها درست نبود.

درباره انتخاب خلیفه اول می‌فرماید: لَقَدْ تَقَمَّصَهَا ابن‌ابی‌قحافه وَإِنَّهُ لَیعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّی‏ مِنْهَا مَحَلُ‏ الْقُطْبِ مِنَ الرَّحَی؛ خلیفه اول در حالی این مسئولیت را قبول کرد که می‌دانست موقعیت من نسبت به این مسئله همانند موقعیت قطب نسبت به آسیاب است. در آسیاب دو سنگ روی هم می‌چرخد و محوری دارد که این سنگ‌ها دور این محور باید بچرخند تا گندم بین آن خرد بشود. اگر این محور بشکند یا آن را در بیاورند، ولو این‌که سنگ‌ها حرکت بکند، پراکنده می‌شوند. سنگ روئین باید در جهت مشخصی روی سنگ زیرین بچرخد؛ وقتی محوری نباشد که آن را نگه‌دارد، به این طرف و آن طرف کشیده می‌شود و می‌افتد یا گندم‌هایی که زیر آن است پخش می‌شود. حضرت می‌فرماید خلیفه اول این مسئولیت را قبول کرد در حالی که می‌دانست من نسبت به مسئله خلافت به منزله محور هستم و اگر نباشم این آسیاب محصول درستی نخواهد داشت. هم‌چنین حضرت درباره خلافت خلیفه سوم با تشبیه گویایی از قدرت گرفتن و ریخت‌وپاش خویشاوندان او سخن می‌گوید، و می‌فرماید: آنها همانند گله شتری که در فصل بهار به گیاهانی که تازه روییده هجوم آورد و بخواهد شکم خودش را با آن‌ها سیر کند، بیت‌المال را صرف کردند. در تاریخ آمده است که واحد بذل و بخشش‌های وی صد هزار دینار بود! در زمانی که مردم با یک درهم و دو درهم معامله می‌کردند، خلیفه سوم به هر یک از سه دامادش چهارصد هزار دینار بخشش کرد، و در بخشش دیگری صدهزار دینار به مروان حَکَم بخشید. همه این‌ها باعث شد که بالاخره مردم طاقت نیاوردند و از هر طرف شوریدند. هر چه امیرالمومنین علیه‌السلام مردم را نصحیت کردند، پیغام فرستادند و گفتند کاری نکنید که سنت غلطی گذاشته شود و خلیفه‌کشی باب بشود، گوش ندادند و بالاخره مردم جمع شدند و آن‌چه مصلحت نبود (که همان سنت غلط خلیفه‌کشی بود) عملی شد.

بیعت با امیرالمؤمنین علیه‌السلام

حضرت می‌فرماید: وقتی خلیفه سوم کشته شد، یک مرتبه دیدم همه مردم (به تعبیر خودمان) مثل مور و ملخ بر سر من ریختند؛ فَمَا رَاعَنِی إِلَّا وَالنَّاسُ کَعُرْفِ الضَّبُعِ‏ إِلَی ینْثَالُونَ عَلَی؛ ناگهان خودم را در میان جمعی دیدم که هجوم آوردند و بر سر من ریختند. در این‌جا حضرت تعبیراتی دارند که شارحان نهج‌البلاغه در تبیین معنای آن، اختلاف دارند. می‌فرماید: حَتَّی لَقَدْ وُطِئَ الْحَسَنَانِ وَشُقَّ عِطْفَای. برخی از شارحان این تعبیر را خیلی عجیب می‌دانستند؛ امام حسن و امام حسین علیهماالسلام آن زمان جوان‌های برومندی بودند و این‌طور نبود که مثل بچه زیر دست و پا بیفتند. از این‌رو برخی گفته‌اند منظور از این حسنان دو تا از انگشت‌های پاست و این عبارت به این معناست که انگشتان پای مرا له کردند، اما برخی اصرار بر این دارند که منظور امام حسن و امام حسین هستند و به این معناست که آن قدر هجوم شدید بود که این دو زیر دست و پا افتادند. درباره عبارت شقّ عطفای نیز بین شارحان اختلاف‌نظر وجود دارد. برخی گفته‌اند بدین معناست که عبای من از دو طرف پاره شد و برخی عطفای را به معنای پیراهن گرفته و گفته‌اند به این معناست که پیراهن من از دو طرف دریده شد، اما بعضی عبارت را به این معنا گرفته‌اند که دو تا پهلوی من ضرب دید. اجمالا به معنای هجوم عجیبی است که به زحمت انسان می‌تواند در مقابل آن خودش را نگه دارد. به این صورت آمدند با امیرمؤمنان علیه‌السلام بیعت کردند.

اما عجیب این است که هنوز داستان این بیعت تمام نشده بود و سامانی نگرفته بود که کار مخالفت‌ها شروع شد. از این‌جا محل بحث ماست که چطور مردمی که آن چنان بر امیرالمؤمنین هجوم می‌آورند و به پذیرش خلافت مجبورش می‌کنند، چند روز بعد از او فاصله می‌گیرند و علیه او جنگ به‌راه می‌اندازند؛ به‌خصوص زبیر که در آن شورای شش‌نفره طرفدار خلافت علی بود؟! حتی نقل کرده‌اند که در سقیفه یکی از کسانی که با خلیفه اول هم بیعت نکرد همین جناب زبیر بود. حال چه شده است که بعد از بیعت با علی علیه‌السلام جنگ جمل را علیه او به راه انداخته است؟! چگونه می‌شود که آدمیزاد یک عمر برای اسلام زحمت بکشد تا جایی که پیغمبر برای شمشیرش دعا کند، و حالا رودرروی علی قرار بگیرد؟ آن هم کسی که آن‌چنان نسبت به خاندان پیغمبر علاقه‌مند است که نقل شده است: حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها به امیرمؤمنان علیه‌السلام عرض کردند اگر شما وصیت من را نمی‌پذیرید به زبیر وصیت کنم!

عبارتی که در این‌جا هست و ما می‌توانیم در پاسخ این سوال مطرح کنیم این است: فَلَمَّا نَهَضْتُ بِالْأَمْرِ نَکَثَتْ طَائِفَهٌ؛ پس از آن‌که هجوم آوردند و من قبول کردم که مشغول انجام وظیفه بشوم، عده‌ای بیعت خود را شکستند. بیعت در سنت عرب جاهلی از مقدس‌ترین امرها بود و زیر پا گذاشتن بیعت از هر نوع نامردی و خیانتی بدتر بود. به همین دلیل بود که طبق نقل‌های متعدد وقتی امیرمؤمنان با حضرت زهرا سلام‌الله‌علیهما در خانه مهاجرین و انصار می‌رفتند و می‌گفتند که شما می‌دانید پیغمبر مرا تعیین کرد، چرا خلافت فرد دیگری را قبول کردید؟ می‌گفتند: دیر آمدید و ما دیگر بیعت کرده‌ایم و نمی‌توانیم آن را بشکنیم. مسئله شکستن بیعت این قدر مهم بود که بعضی می‌فهمیدند و اقرار می‌کردند که ما اشتباه کرده‌ایم، اما می‌گفتند دیگر گذشته است و ما بیعت کرده‌ایم. حال این زبیری که از بزرگ‌ترین و محترم‌ترین مسلمان‌ها و سرشناس‌ترین افراد بنی‌هاشم است و خودش از طرفداران علی بوده است و جزو اولین کسانی است که با علی بیعت کرده‌اند، به راحتی بیعتش را می‌شکند و علیه علی جنگ به‌راه می‌اندازد! ونَکَثَتْ طَائِفَهٌ وَمَرَقَتْ أُخْرَی ‏ وَقَسَطَ آخَرُونَ؛ حضرت با این عبارت به سه جنگی که در زمان خلافت‌شان اتفاق افتاد، اشاره می‌کنند. جنگ‌هایی که به وسیله همین مسلمان‌هایی اتفاق افتاد که پای منبر پیغمبر و علی صلوات‌الله‌علیهما تربیت شده بودند. این‌ها یهودی، مسیحی، زرتشتی یا بت‌پرست نبودند؛ همه نمازخوان بودند و بسیاری از آن‌ها حافظ قرآن و اهل عبادت بودند!

دلبستگی به دنیا؛ ریشه فساد

تا این جا طرح همان سؤالی بود که مقام معظم رهبری فرمودند. پاسخ آن از این جا شروع می‌شود که حضرت می‌فرماید: کَأَنَّهُمْ لَمْ یسْمَعُوا اللَّهَ یقُولُ تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَهُ نَجْعَلُها لِلَّذِینَ لا یرِیدُونَ عُلُوًّا فِی الْأَرْضِ وَلا فَساداً وَالْعاقِبَهُ لِلْمُتَّقِینَ؛ گویا این‌هایی که بیعت را شکستند و با من جنگ به راه انداختند و حاضر شدند خون مرا بریزند، این آیه را نشنیده‌اند. یعنی جا داشت که به این آیه توجه کنند و اگر به این آیه درست توجه می‌کردند، به این کارها اقدام نمی‌کردند. آن آیه چیست؟ تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَهُ نَجْعَلُها لِلَّذِینَ لا یرِیدُونَ عُلُوًّا فِی الْأَرْضِ وَلا فَساداً وَالْعاقِبَهُ لِلْمُتَّقِینَ؛ ‏‏ [۱] خداوند می‌فرماید: سعادت آخرت را برای کسانی قرار دادیم که در دنیا به دنبال برتری‌طلبی نباشند. سپس می‌فرماید: ‏ بلی وَاللَّهِ لَقَدْ سَمِعُوهَا وَوَعَوْهَا؛ بله، به خدا قسم این آیه را شنیده بودند؛ نه تنها شنیده بودند که خوب معنی‌اش را درک کرده بودند، ولی می‌دانید چرا این کار را کردند؟ وَلَکِنَّهُمْ‏ حَلِیتْ لَهُمُ الدُّنْیا فِی أَعْینِهِمْ وَرَاقَهُمْ زِبْرِجُهَا؛ مسئله این جاست که زینت دنیا آن‌چنان آن‌ها را تحت تأثیر قرار داد که از عمل به این آیه بازماندند و آن را فراموش کردند. گویا چنین آیه‌ای وجود ندارد و گویا عهدشکنی، آن هم با علی، کسی که خود پیغمبر او را تعیین کرده است، مشکلی نخواهد داشت. همه همّشان این بود که به پولی یا مقامی برسند، هر چه بادا باد! زیورآلات دنیا در برابر چشمانشان آرایش شده بود، زیورهای دنیا مایه اعجاب آن‌ها شده بود و به آن‌ها دلبستگی پیدا کردند و همه چیز باطل شد. قرآن، کلام پیغمبر، عهد، پیمان و بیعت همه بر باد رفت. به حسب این بیان تنها عامل این همه انحراف و جنایت که آثارش تا روز قیامت هم باقی خواهد ماند، این بود که چند نفر به زینت دنیا دلبستگی داشتند.

انتهای پیام/ح

به گزارش بقاع خبر، به مناسبت سالگرد درگذشت شیخ مهدی الهی قمشه ای به بررسی آرا و نظرات این حکیم پرداخت.

ابوالفضل روحی که میهمان حضوری این برنامه بود گفت: مرحوم شیخ مهدی الهی قمشه‌ای فردی حکیم، عارف، فیلسوف، مترجم و قرآن‌پژوه و بزرگان علم و معرفت بودند.

وی ایشان را فیلسوفی برجسته قلمداد کرد و گفت: برخی آثار ایشان از کتب درسی مهم در رشته فلسفه قلمداد می‌شود و از طرفی قرآن ترجمه شده الهی قمشه‌ای جنبه ادبی بالایی دارد که صرفاً برگردان و ترجمه نیست و به‌نوعی یک تفسیر ادبی است.

روحی با بیان این که قرآن ترجمه شده توسط آن مرحوم توسط بسیاری بزرگان، به‌عنوان عالی‌ترین ترجمه قرآن معرفی شده است، ادامه داد: وقتی این اثر به آیت‌الله بروجردی ارائه شد، بسیار از آن تجلیل کردند و شخصاً جایی خواندم که ایشان فرمودند این اثر بهترین ترجمه از قرآن کریم است.

وی وجوه عرفان نظری و عملی مرحوم قمشه‌ای را متذکر شد و افزود: بسیاری از عرفا تک‌بعدی هستند؛ مثلاً شهرت ابن عربی ناظر بر عرفان نظری است؛ از دیگر سو مرحوم الهی قمشه‌ای شخصیت اخلاقی و برجسته بودند و بسیاری اشعار سروده ایشان، حائز جنبه‌های اخلاقی و برآمده از روایات و آیات می‌باشد.

به گفته روحی فلاسفه برجسته گاه از کتاب و سنت غفلت کرده اند و این نقصان در آثار میرزا مهدی الهی قمشه‌ای دیده نمی‌شود که در کنار اندیشه فلسفی، یک منطق‌دان برجسته بودند و جنبه دیگر شخصیت علمی ایشان، پرداختن به مباحث کلامی و عقیدتی است که ازاین‌جهت نیز او را متکلمی برجسته قلمداد می‌کنیم.

این دانشیار فلسفه دانشگاه شهید بهشتی در ادامه سخنان دکتر ادبی، کارشناس مجری برنامه که مرحوم الهی قمشه‌ای را حکیمی جامع‌الشرایط نامید، اظهار کرد: گاه جمع ابعاد گوناگون در یک فرد امکان‌پذیر نیست؛ چون کسب یک معرفت، برای حصول دانشی دیگر مزاحمت ایجاد می‌کند. به‌عنوان‌مثال اگر نگاهی عقلانی به مباحث، رنگ و بوی افراط به خود گیرد، وجه نقلی در فرد کم‌رنگ خواهد شد و یا تقویت منظر برهان و استدلال، موجب کاهش قدرت نگاه فطرتِ درون‌گرا می‌گردد.

روحی در بخشی دیگر از این گفتگوی رادیویی به وجه فقاهت و اجتهاد مرحوم الهی قمشه‌ای اشاره کرد و گفت: ایشان محضر اساتیدی متنوع و برجسته را درک کردند و لذا شخصیتی جامع‌الاطراف در حکیم قمشه‌ای شکل گرفت.

وی حاج حسین قمی و شیخ اسدالله یزدی –مرحوم هراتی که استاد برجسته هیئت، منطق و ریاضی بودند – را از اساتید مرحوم الهی قمشه‌ای برشمرد و افزود: از مشهورترین اساتید ایشان می‌توان به شیخ محمد حکیم خراسانی اشاره کرد که خود، از شاگردان میرزا جهان‌گیر خان قشقایی بودند. مرحوم سید حسن مدرس از دیگر اساتید ایشان بودند که [بنا به گفته خود حکیم]، درس‌های فلسفی، عرفانی، علوم نقلی و عقلی را به‌گونه‌ای شجاعانه و جذاب انتقال می‌دادند که شاگردان در پایان درس، به وجد می‌آمدند و وجهی از قهرمانی و پهلوانی در آن‌ها [پدیدار می‌شد].

روحی بار دیگر توجه بحث را به آثار ترجمه مرحوم الهی قمشه‌ای جلب کرد و در این رهگذر از ترجمه دقیق «صحیفه سجادیه» یاد کرد که حائز جنبه‌ای تفسیری است؛ چنان چه معانی بسیاری از ادعیه حضرت زین‌العابدین (ع) که صرفاً با مباحث عقلی و معرفت ظاهری منتقل نمی‌شود، با نگاهی به جنبه عرفانی و شهودی از سوی مترجم به مخاطب ارائه شده است.

وی همچنین ترجمه «مفاتیح‌الجنان» را اثری قابل‌فهم برای عموم مخاطبان توصیف کرد و ادامه داد: ایشان برای طیف مخاطبان گسترده، آثار علمی گوناگونی بر جای گذاشتند و در این راستا ترجمه نهج‌البلاغه مرحوم قمشه‌ای از جذابیت‌های [ادبی] بهره برده است.

به گفته روحی مجموع آثار حکیم قمشه‌ای در ۴ سطح جای می‌گیرد که فلسفه اصلی‌ترین آن‌هاست؛ ایشان مسیر ملاصدرا و تلفیق عقل و نقل و فطرت را ساده‌تر کردند و از این‌سو مرحوم قمشه‌ای را می‌توانیم «تسهیل‌کننده ادبیات فلسفی ملاصدرا برای عموم مخاطبان» بدانیم و لذا مهم‌ترین کتاب فلسفه ایشان، «حکمت الهی» است که در دو جلد منتشر شده و از دیگر سو اسفار یا مبدأ و معاد که خواننده‌هایی از جرگه متخصص دارد، به قلم مرحوم قمشه‌ای با [صورتِ ادبی دیگر] ارائه شده تا غیر متخصصان نیز [در جریان کم‌وکیف حکمت متعالیه ملاصدرا] قرار گیرند.

طعم شیرین فلسفه

روحی به ویژگی تدریس مرحوم قمشه‌ای اشاره کرد که واژگان عربی را برای دانشجویان به‌صورت قابل‌فهم ارائه می‌دادند و لذا همین سبک و سیاق در نوشتار ایشان رسوخ کرده و می‌توان گفت اصطلاحات مورداستفاده ایشان جنبه پررنگ حوزوی [و شکل ثقیل] ندارد.

وی در این زمینه عملکرد مرحوم قمشه‌ای را به «دلی کردن فلسفه» تشبیه کرد و گفت: ایشان جنبه اشراقی فلسفه را پررنگ کردند تا ضمن دارابودن ویژگی‌های عقلانی، درک ساختار درونی این علم را به شاگردان القا کنند و این ویژگی در جای‌جای کتب ایشان بروز و ظهور داشت.

وی همچنین ضمن برشمردن ۴ تعریف برای حکمت، در شقِ چهارم، بیان فرمودند که یک «حکیم» خود را شبیه خدا قرار می‌دهد و به‌واسطه این علم، روح انسان مُتَصِف به صفاتِ الله می‌شود و این جاست که جذابیت‌های فراوان در علم فلسفه پدیدار می‌گردد.

روحی چنین نگاهی به حکمت را موجب تشویق دانشجو دانست تا صرفاً در پی دریافت یک علم و معلومات نظری نباشد؛ بلکه او را به حقیقت هستی نزدیک می‌سازد و به بیان دیگر، حکیم کسی است که این ویژگی را در خود زنده کرده باشد و باید فنای خود را در وجود الهی درک کند.

دراین‌بین مرحوم قمشه‌ای با بیان مباحث فوق، از آیات قرآنی بهره می‌بردند و این ویژگی بارز تفکرِ حکمیِ حکیم قمشه‌ای بود. ضمن این که ایشان بر این کتاب آسمانی تسلط داشته و با آن عجین بودند که از جنبه‌های جذابِ حکمت در زبان مرحوم الهی قمشه‌ای است.

این پژوهشگر فلسفه اسلامی ادامه داد: این دیدگاه به ما می‌آموزد خدایی که ترسیم می‌کنیم، باید خود را به وجود او وصل بدانیم و هر آن، از این وجود بهره ببریم و چنین نگاهی، مفهوم خداشناسی در حکمت مشایی را جبران می‌کند.

روحی خاطرنشان کرد: مقدمات منطقی، کلامی و فلسفی در زبان مرحوم الهی قمشه‌ای، فرد را به‌گونه‌ای سمت‌وسو می‌دهد تا در نهایت به مسیر عرفان رهنمون شود و چنین نگاهی، جذاب‌ترین شیوه برای پرداختن به مباحث فلسفی است.

وی کتاب “حکمت الهی” مرحوم قمشه‌ای را به کتاب “ترس و لرز” در دنیای غرب تشبیه کرد و افزود: جنبه ایمانی این کتاب بر پایه اشراقات محض شکل نگرفته است و لذا اگر شبهه‌ای ایجاد شود، ایمان فرد را به تزلزل نمی‌کشاند.

به بیان دیگر، کتاب فوق علاوه بر ایجاد حالتی از احساس درونیِ سرشارِ ایمان که فرد را ملزم به تکیه و اعتماد به خداوند می‌نماید، موجب ملامت در فرد نمی‌شود [تا نسبت به واقعی یا غیرواقعی بودن این ایمان احساس شک کند].

روحی در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو وجهی دیگر از آثار مرحوم الهی قمشه‌ای را مطرح و یادآوری کرد که برهانِ موردنظر ایشان دارای مفهوم‌شناسی جذاب، استدلال‌های عمیق و نتیجه‌گیری درست است که در نهایت مخاطب را به‌غایت موردنظر نویسنده می‌رساند.

نگاه عاشقانه به هستی؛ میراث الهی قمشه‌ای

در ادامه افشین علا، شاعر آئینی و داماد خانواده الهی قمشه‌ای در ارتباط زنده تلفنی با رادیو گفت‌وگو، درک نکردن محضر مرحوم الهی قمشه‌ای را به جهتِ صغر سنیِ خود، از حسرت‌های همیشگی دانست و گفت: از زبان بسیاری از بزرگان علم، ادب، فلسفه و معرفت و نیز خانواده ایشان، توصیفات شگفت‌انگیزی از شخصیت استاد شنیده‌ام و کمتر شخصیتی در تاریخ معاصر چنین مشی و روشی در زندگی داراست.

وی افزود: یکبار که در محضر حضرت علامه حسن‌زاده (ره) بودیم، از زبان ایشان شنیدم که می‌گفتند آن‌قدر عاشقانه در محضر استاد حاضر می‌شدیم که وقتی ایشان به سجده می‌رفتند، صورتم را به کف پای استاد الهی قمشه‌ای می‌مالیدم.

علا با اشاره به خاطره‌ای به نقل از همسر مرحوم قمشه‌ای، گفت: شاگردان خاص ایشان نظیر حضرت علامه حسن‌زاده سالیان طولانی در محضر ایشان درس می‌خواندند و یکی از شگفتی‌ها این بود که [امثال ایشان] هیچ‌گاه تکیه به دیوار نزدند و همیشه دوزانو می‌نشستند و حتی اگر متکایی [فراهم می‌آوردیم] قبول نمی‌کردند.

وی با ذکر این مطلب تأکید کرد که شخصیت مرحوم الهی قمشه‌ای، انسان‌ها را محو خود می‌کرد و جلوه شاعری ایشان هم جای بحث بسیار دارد و آن چه شخصاً در میان خاندان ایشان مشاهده کردم، نگاه عاشقانه به جهان است؛ چنان چه انسان در محضر این بزرگواران، غم روزگار را فراموش می‌کند.

به گفته علا ماهیت خانوادگی میرزا الهی قمشه‌ای بدون درگیری با رنج‌ها و مشغله‌های روزگار، ضمن آمیختگی با دیانت، سرشار از معنویت و شادی است و گویی چیزی به جز زیبایی نمی‌بینند.

وی که داماد بانو مهدیه الهی قمشه‌ای بوده است، از مصیبت‌های پیاپی که بر او رفت، سخن گفت و درعین‌حال تأکید کرد: ایشان داغ دو جوان دیده بودند؛ ولی هرگز ندیدیم که سیمای آسمانی‌شان متبسم نباشد و همواره شکرگزار بودند و پیام شادی –برآمده از مضامین آیات، روایات و شعر بزرگان ایران – را با زبانی شیرین و پذیرفتنی انتقال می‌دادند.

علا در بخشی دیگر از مصاحبه با رادیو گفت‌وگو با بیان این که بزرگانی که در فضای فلسفه، حکمت و عرفان قدم می‌گذارند، عموماً به زیور شعر و شاعری هم آراسته هستند، گفت: وجه شاعرانه حکیم الهی قمشه‌ای، نگاه به شعر آن هم به معنای خاص کلمه است و اشعار پرشمار ایشان در این زمینه قابل‌بررسی و تأمل بسیار است.

وی یادآوری کرد که ویژگی شعری ایشان تحت‌الشعاع عظمت سایر وجوه علمی قرار گرفته و کمتر بدان پرداخته شده است؛ درحالی‌که ابیات درخشانی در آثار ایشان وجود دارد که سرشار از نوآوری و شور و شعفی وصف‌ناپذیر –مختص خود ایشان – می‌باشد.

متواضع در اخلاق؛ باحیا در گفتار

همچنین عزیزالله سالاری، استاد فلسفه و عرفان که به‌صورت تلفنی با رادیو گفت‌وگو همراه بود، در پاسخ به چرایی علاقه شخصی مرحوم الهی قمشه‌ای به دیدگاه ابن عربی اظهار کرد: حقیقتاً وقتی عرفا در سلک الی الله قرار می‌گیرد، واقعیت را در می‌یابند؛ همچون آیت‌الله خمینی (ره) و آیت‌الله شاه‌آبادی که ایشان هم به محی‌الدین عربی علاقه‌مند بودند؛ چراکه شخصیتی برجسته در تاریخ عرفان است.

وی همچنین از علاقه وافر شاگردانِ مرحوم قمشه‌ای نظیر حضرت علامه (ره) به ابن عربی سخن گفت و افزود: ابن عربی شخصیتی عرفانی و فلسفی بود و ترجمه فتوحات مکیه او، از نظر کمی ۱۷ برابر نهج‌البلاغه می‌باشد.

سالاری ادامه داد: کسانی که قدم در راه عرفان نظری گذاشته‌اند، به سراغ فصوص‌الحکم و فتوحات و مصباح الانس رفتند و لذا ده‌ها شرح از سوی عارفان نامور بر فصوص‌الحکم ابن عربی نوشته شده است؛ چون کتابی مختصر و چکیده است و ازاین‌رو مفسران دست به رمزگشایی و تبیین عبارات آن زده‌اند.

معاون پژوهشی دانشگاه صداوسیما خاطرنشان کرد: ابن عربی درباره ولایت امیرالمؤمنین (ع) عجیب سخن گفته است و به قول استاد زنده‌یاد فاطمی نیا، بعد از دست بردهای بسیار در کتاب فتوحات و زدودنِ عبارات [ولایی] از این اثر، هنوز مفاهیمی نظیر سرالانبیاء درباره امیرمؤمنان (ع) گفته شده و به دست ما رسیده است.

به گفته سالاری یکی از شیفتگان و عاشقان مولا علی (ع)، محی‌الدین عربی بوده است و به‌واقع استاد الهی قمشه‌ای می‌دانستند که او چه شخصیتی داشت و نمی‌توان مدعی شد هیچیک از قدم گذاران در سلک عرفان، محی‌الدین عربی را نشناسد.

وی که با رادیو گفت‌وگو همراه بود، از ویژگی شخصیتی مرحوم قمشه‌ای هم سخن گفت که رذائل اخلاقی نظیر حسادت را با چاشنی تبسم، از سر می‌گذراندند و مَنِشی همراه با حجب‌وحیا و عفت کلام داشتند؛ همچنین از نظر عبادت و اخلاق فردی خاکی و متواضع بودند.

سالاری در پایان سخنان خود در خصوص حکمت نظری و عملی مرحوم قمشه‌ای اظهار کرد: کتاب اخلاق مرتضوی ایشان شامل حکمت عملی و اثری فوق‌العاده می‌باشد که با قلمی چکیده و مختصر به تبیین بیانات حضرت امیر (ع) پرداخته است. ایشان در عرصه زندگی شخصی، همه عمر عاشقی کردند و در طلب دوست بودند و ضمن این که همواره از حق گفته و نوشتند، جز حق از کسی انتظار پاداش نداشتند و با خلقی نیکو خطاب به منکران –به قول حافظ – می‌فرمودند: آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است / با دوستان مروت با دشمنان مدارا.

انتهای پیام/ح

به گزارش بقاع خبر، امامزاده سلطان مصیب (ع) از نوادگان امام موسی کاظم (ع) میباشد.

آستان امامزاده سلطان مصیب (ع) در دهستان مصعبی شهرستان سرایان واقع شده است. ساختمان اولیه امامزاده متعلق به دوره قاجاریه است ، احتمالا به خاطر دفن امامزاده سلطان مصیب و به خاطر علاقه ای که مردم به این ایشان داشته اند، نام این روستا را مصعبی گذاشته اند. عده ای هم معتقدندکه چون ابوطیب محمدبن حاتم مصعبی از وزرا و کاتبان معروف امیرنصرابن نوح سامانی به هنگام عبور از این محل دستور بازسازی و احیاء این آبادی را داده این روستا را مصعبی نامیده اند ولی این ادعا مستند نیست.این زیارتگاه در سال ۱۳۸۵ به درخواست هیئت‌امنای امامزاده تحت پوشش اداره اوقاف قرار گرفت و طرح جامع آن تصویب شد.

از خراسان جنوبی، این زیارتگاه در سال ۱۳۸۵ به درخواست هیئت‌امنای امامزاده تحت پوشش اداره اوقاف قرار گرفت و طرح جامع آن تصویب شد. زمین پارکینگ خریداری، توسعه ساختمان و تعویض ضریح چوبی از جمله اقدام‌های انجام شده در قالب طرح جامع امامزاده روستای مصعبی است.

ضریح جدید آن از فلز و طلاکوب به ابعاد ۳/۳×۲/۳ متر است که در سال ۱۳۸۹ ساخته و نصب شد. سالانه به‌طور متوسط ۲۵۰۰۰ نفر از این زیارتگاه بازدید می‌کنند. از امکانات زیربنایی همچون آب، برق، تلفن، سرویس بهداشتی برخوردار است.

وجود زائرسرا و آشپزخانه از نیازهای ضروری بقعه است و نظر به سیل جمعیت در روزهای تاسوعا و عاشورا و اربعین حسینی نیاز به وجود ۲ شبستان در طرفین بقعه است. این مزار فاقد گلدسته بوده و چون اطراف بقعه قبلاً محل دفن اموات بوده آسیب‌هایی به بنا وارد نموده ولی در حال حاضر به‌جهت توسعه صحن و زیباسازی آن این مشکل مرتفع شده است.

انتهای پیام/ح