به گزارش بقاع خبر، ساختمان آرامگاه، بنایى از خشت و گل و به شکل مربع است که چهار زاویه آن را با ایجاد چهار گوشواره و به کمک چند چوب به هشت ضلعى و سپس به دایره تبدیل نمودهاند و در نتیجه گنبد بنا را بر آن استوار ساختهاند. نیمى از گنبد بلند بنا فرو ریخته و سوراخ یک مترى در آن ایجاد شده است.
در جنوب بقعه، بقایاى ایوانى که تنها دو ستون آن باقى است به چشم مى خورد.
متاسّفانه به جهت حفّارى غیر مجاز و نیز فرسودگى بنا، از حیّز انتفاع خارج شده است. صندوق چوبى و قدیمى بقعه به اندازه 1×2 متر در گوشهاى از اتاقِ مرقد افتاده است.
این بنا به شماره 5948 و در تاریخ 8/5/1381 به ثبت آثار تاریخى رسیده است.
رضىالدّین، على بن سعید جوینى اسفراینى مشهور به رضىالدّین على لالا اسفراینى، از اقطاب صوفیّه و بزرگان سلسله کبرویّه است. وى از اعاظم اولیاست. او عموزاده حکیم سنایى است.
پدرش همراه حکیم سنایى، همسفر کعبه بود و در خسرو شیرگیر که از توابع ولایت جوین است، کدخدا شد. شیخ رضىالدّین على لالا نیز در خسرو شیرگیر ولادت یافت. وى مردى متّقى و موحّد بود و در مجاهدت و بى آلایشی و ترک دنیا از برجستگان روزگار خویش بود. بنا به گفته ابن کربلایى: على لالا با پاى پیاده بسیار سفر کرده و محضر 313 تن از مشایخ بزرگ عصر خویش را درک کرد تا این که به مصاحبت نجمالدّین کبرى نایل آمد.
تربیت او را مجدالدّین شرفالدّین بغدادى بر عهده داشت. على
لالا ابوالرضا بابارتن هندى را در هند دیده و محضر او را درک
کرده است.
جامى در نفحات الانس نیز گوید: شیخ در صحبت بسیارى از مشایخ رسیده و از دست 124 تن از ایشان، که مکمل بوده اند، خرقه پوشیده و پس از مرگش 113 خرقه از آن جمله از او باقى مانده است. قاضى نور اللَّه شوشترى در وصف الحال او گوید:
«خواجه اهل حال و لالاى عترت و آل بود.»
در بندگى تو آن که یکتاست لالا علـى، علـى لالاسـت
غلام سرور لاهورى، وفات و محل مرگ رضىالدّین على لالا را سال 642 هـ . ق در ادکان اسفراین ثبت کرده است. هر چند منابع در باب محل دفن وى اختلاف کرده‌اند اما این قول مقرون به صواب مىنماید زیرا شیخ بیشتر عمر خود را در اسفراین گذرانده و جانشین وى نیز شیخ احمد ذاکر گورپانى بوده است، که اکنون خانقاه وى در فاصله اندکى در غرب ادکان قرار دارد. امین احمد رازى نیز محل دفن وى را اسفراین ثبت کرده است.
انتهای پیام/ح
منبع : http://shrines.blog.ir/)
