Category: گرمسار

به گزارش بقاع خبر، بقعه امامزاده اسماعیل و شمس‏الدّین داراى دو حرم مجزّا در دو اتاق جداگانه، در جوار هم قرار دارند و به وسیله یک درگاه با هم ارتباط پیدا مى‏کند. در سال‏هاى اخیر از سوى هیأت امنا نسبت به بازسازی گنبد و بارگاه اقداماتى انجام شده است. علاوه بر محوّطه سازى، درخت‏کارى، دیوارکشى، تسطیح قبور و سامان دادن به گلزار شهدا، نسبت به نماسازى بقعه متبرّکه با آجر اقدام نمودند و دو گنبد مخروطى شکل و سه گنبد کاسه پوش بازسازى کردند و نسبت به ساخت سقف کاذب روى دو گنبد اصلى بقعه و سطح آن‌ها را با استیل مسى به طرز زیبایى تزیین و پوشش دادند. این بقعه در وسط صحن بزرگ به مساحت حدود یک هکتارى واقع شده و قدمت تاریخى بنا به بعد از قاجار مى‏رسد.

مساحت بقعه و بارگاه 500 مترمربّع است و حدود 4500 مترمربّع از زمین مجاور موقوفه، جهت توسعه امامزاده اضافه خواهد شد. امامزاده داراى 19 رقبه موقوفه شامل باغ، باغچه، زمین مزروعى و عرصه دامدارى و مسکونى است. به دلیل دفن اموات در صحن آستانه و نذورات حاصله از صندوق و ضریح، پُر درآمدترین بقعه متبرّکه در شهرستان گرمسار مى‏باشد.

در جنب امامزاده، مسجد قدیمى و مخروبه‏اى وجود دارد که متعلّق به امامزاده بوده و به مرور زمان در اثر حوادث طبیعى، مانند زلزله تخریب گردید و غیر قابل استفاده مى‏باشد. در سال 1384 هیأت امنا موافقت بازسازى مسجد مذکور را از اداره اوقاف اخذ نموده است.

این بنا به شماره 5647 و در تاریخ 25/12/1380 به ثبت آثار ملّی و تاریخی رسیده است.

به گزارش بقاع خبر،از اصل و نسب و شجره نامه امامزاده  خلیل‏ اللَّه مدفون در این بقعه اطّلاع صحیحى در دست نیست، لیکن مردم گرمسار معتقدند شخص مدفون در این بقعه یکى از نواده‏هاى حضرت امام موسى کاظم ‰ است.

گویا قدمت تاریخى این امامزاده به دوران قاجاریّه مى‏رسد و سبک معمارى آن از خشت و گل و داراى گنبد مخروطى شکلِ مطبّق است و بر اساس نوشته‏هاى موجود در بالاى ضلع غربى زیر گنبد تاریخ تعمیرات انجام شده را 30/7/1324 قید نموده‏اند.

در پى حفّارى‏هاى انجام شده در داخل حرم، در آبان ماه سال 76 توسّط افراد سودجو، با اختصاص اعتبار مختصرى از سوى اوقاف محل در سال 78 نسبت به تعمیر و مرمّت و سفیدکارى بقعه متبرکه اقدام گردیده است.

اطراف بقعه را که داراى 160 مترمربّع مساحت مى‏باشد زمینهاى مزروعى فراگرفته که بیش از هفت هکتار آن نیز موقوفه و متعلّق به امامزاده است.

حرم مطهّر از سه طرف به استثناى ضلع جنوبى به فضاى بیرون که محوّطه زراعى است راه دارد و در حال حاضر آرامگاه فاقد حریم وصحن مشخصى مى‏باشد. دو ورودى ضلع شمالى و شرقى حرم پس از عبور از یک فضاى باز مزروعى اطراف راه دارد. حرم به صورت اتاقى مربّع شکل به طول 5 متر و فاقد هرگونه تزیینات است و قبر موجود فاقد ضریح و پوشش سنگ است.

این بنا به شماره 5666 و در تاریخ 25/12/1380 به ثبت آثار ملّی و تاریخی رسیده است.

به گزارش بقاع خبر، از نسب و شجره نامه امازاده ذوالفقار اطّلاع دقیقى در دست نیست. لکن بر اساس سنگ نوشته‏اى که در جنب درِ ورودى ایوان جنوبى به ابعاد 60×30 بر روى دیوار وجود دارد، مدفونین بقعه را سه نفر به نامهاى شاهزاده ذوالفقار، شاهزاده جمشید و شاهزاده کنعان معرّفى نموده‏اند که طبق اظهار معمّرین محل منتسب به فرزندان امام جعفر صادق ‰ مى‏باشد. متن سنگ نبشته به شرح زیر است:

«آیند دسـته دسـته جــوانان لافتى

خونین کفن چه لاله به دریاى کبریا

در جستجوى بانى این ظلم غم فزا

جمعى که زد بهم صف شان شور کربلا

در حشر صف زنان صف محشر بهم زنند

توفیق رفیق عزّت شعار قنبر گردید

بنابر مذکور روضه شاهزاده ذوالفقار و شاهزاده جمشید و شاهزاده کنعان را گذراند».

    «عمل عبّاس 1248 قمرى»

همچنین اشعارى در مدح اهل بیتŒ در حاشیه سنگ نوشته شده که به درستى مشخص نیست.

بنا به اظهار کارشناس میراث فرهنگى قدمت بناى زیارتگاه به اوایل دوره قاجاریّه مى‏رسد. بناى بقعه متبرکه شامل گنبد، ایوان و حرم است که تمامى آن از آجر و خشت و گل ساخته شده و داراى گنبد مخروطى شکل مى‏باشد که بر روى چهار فیلپوش بنا شده و روى آن با رنگ سبز، نقّاشى شده است.

در زیر گنبد اتاق مربّع شکلى وجود دارد که کاملا سفید کارى شده و با پارچه‏هاى الوان سکوى گچى که به ابعاد 3×6/2 و ارتفاع 70 سانتى متر است پوشش یافته است.

ساختمان بقعه داراى دو ایوان شمالى و جنوب است. ایوان جنوبى به عرض 4/5 متر و به عمق 1/5 متر و ارتفاع 3/5 متر است. در دو طرف داخل هشتى ایوان، سه طاقنما کوچک قرینه هم وجود دارد و در مقابل مدخل ایوان یک درِ آهنى به ابعاد 60/1×85 سانتى متر نصب شده است که پس از عبور از پیش فضاى حرم که داراى ابعاد 10/3×75/6 متر با قوس‏هاى هلال و کاملا سفید کارى شده و گذشتن از یک درِ چوبى به حرم متّصل مى‏شود.

درِ ایوان رو به جنوب باز مى‏شود و در زمان فتحعلى شاه قاجار ساخته شده است. در ضلع جنوب شرقى بقعه، مسجد بزرگى در سال‏هاى اخیر ساخته شده است. مساحت بقعه 100 متر مربّع و زیر بناى فعلى ساختمان حدود 400 متر مربّع و مساحت کل زمین حدود 5/1 هکتار است.

بقعه فاقد هرگونه تزیینات و کاشیکارى است. ایوان شمالى سه قسمتى و ترکیب آن شبیه ایوان جنوبى است که دهنه آن داراى ابعاد 20/3 و عمق 60/5 متر مى‏باشد. مقابل ایوان شمالى، ساختمان مخروبه‏اى وجود دارد که بنا به اظهار اهالى قبلا تکیه‏اى بوده که در آن مراسم تعزیه دارى در ایّام محرم برگزار مى‏شده است. در جوار بقعه، مقابل ایوان شمالى، قبور تعدادى از مؤمنین و چند شهید روستا مشاهده مى‏شود. امامزاده فاقد در آمد است و تعمرات مختصر آن از محل در آمد حاصله از ایجاد اراضى مزروعى موقوفه متعلّق به میرزا کاظم سمنانى تأمین مى‏شود.

این بنا به شماره 20243 و در تاریخ 27/8/1386 به ثبت آثار ملّى و تاریخی رسیده است.

به گزارش بقاع خبر، از شخص مدفون در بقعه سلطان شاه نظر اطّلاع دقیقى در دست نیست و تاکنون سندی که از هویّت امامزاده پرده بردارد به دست نیامده است.

ساختمان بقعه از قدمت تاریخى حدود 200 سال برخوردار مى‏باشد و مربوط به اوایل سلسله قاجاریّه است. نوع مصالح به کار رفته در بناى ساختمان از خشت و چینه بوده و داراى طاقهاى جناقى و گنبدى (رک مانند) تقریباً مخروطى با گریوى کوتاه مى‏باشد. ساختمان بقعه از نظر معمارى در نوع خود کم نظیر و داخل گنبد از گچبرى‏هاى جالبى برخوردار است.

بناى فوق بر روى تپّه‏اى واقع شده که از فاصله دور از روستا به خوبى نمایان است و برابر شواهد موجود، قدمت تپّه به دوران قبل از اسلام مى‏رسد. ارتفاع گنبد از داخل صحن حدود 10 متر و مدخل ورودى به داخل صحن از شبستانى مى‏گذرد که داراى ابعادى به طول 8 و عرض 4 متر است و در مدخل آن درهاى چوبى، که فاقد ارزش تاریخى است، نصب گردید است.
سطح شبستان داراى ابعاد 4×8 مى‏باشد و مقدارى از کف صحن بلندتر است و به وسیله چند پلّه کم عرض شبستان رابه صحن متّصل مى‏نماید. مساحت کل بنا حدود 220 متر مربّع است. بقعه داراى حرم تقریباً مستطیل شکل به ابعاد 8×5 متر است که در وسط حرم ضریح چوبى به طول 2 و عرض 5/1 متر وجود دارد که بر روى قبر گچى به ابعاد 90/1×30/1 متر قرار گرفته که فاقد هر گونه سنگ نوشته‏اى است.

بنا به اظهار معمّرین و معتمدین محل، در سنوات قبل این امامزاده داراى زائران و مراجعین کثیرى بوده، لیکن به دلیل عدم رسیدگى در گذشته و نامطلوب بودن وضعیّت ساختمان بقعه و همچنین به علّت وجود شکاف‌هایى عمیق در نقاط مختلف ساختمان، بخصوص ضلع غربى و گنبد و ایوان‏هاى آن، در اثر وقوع زلزله‏هاى پى در پى سالهای اخیر، آسیب‏هاى فراوان و خسارات جبران ناپذیرى به آن وارد شده است. از اینرو از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مرمّت شده زائران آن بیشتر در ایّام سوگوارى و یا شب‏هاى جمعه به منظور زیارت اهل قبور و شهداء مدفون در صحن امامزاده مراجعه مى‏نمایند.

این بنا به شماره 3546 و در تاریخ 25/12/1379 به ثبت آثار ملّی و تاریخى رسیده است.

به گزارش بقاع خبر، ساختمان بقعه امامزاده طاهر و مطهّر شامل دو مقبره جداگانه و متعلّق به امامزادگان بنام‌های طاهر و مطهّر است که قدمت تاریخى بنا به دوره قاجاریّه مى‏رسد.

از شجره نامه و تاریخ زندگى مدفونین این بقاع اطّلاع صحیحى در دست نیست، لکن بنا به اظهار اهالى و معتمدین محل، طاهر و مطهّر دو برادر از نوادگان حضرت امام زین‏العابدین (مى‏باشند. دو بقعه داراى یک صحن مشترک هستند که امامزاده طاهر در قسمت جنوب شرقى و امامزاده مطهّر در ضلع شرقى صحن واقع شده است. حیاط این بنا مستطیل شکل و به مساحت تقریبى 500 مترمربّع است که اطراف آن داراى طاقنماهاى متّحدالشکل گلى مى‏باشند و در داخل حیاط قبور تعدادى از شهداء و مؤمنین روستا وجود دارد. در ضلع شرقى صحن، ایوانی مشاهده مى‏شود که حدود 30 سانتى متر بلندتر از حیاط بوده و با آجر مفروش شده است. امامزاده طاهر داراى حرم نامنظم به ابعاد حدود 60/4×4 و فاقد هرگونه تزئینات مى‏باشد و داخل حرم و زیر سقف. گچ، سفیدکارى شده و کف آن نیز گچ خاک است. براى رسیدن به حرم بایستى از دالانى به عرض 3 و عمق 40/8 متر که در مسیر آن نماى چند قبر قدیمى به چشم مى‏خورد و در طرفین آن پنج طاقنما قرینه مقابل هم است، عبور نموده تا سپس به مدخل حرم که یک درِ چوبى نسبتاً کوچک به ابعاد 50/1×70 سانتی‌متر نصب شده، رسید. بقعه دارای گنبد عرقچینی و کاسه پوش است و در زیر آن و در وسط حرم ضریح چوبى مشبّک به ابعاد 42/1×42/2 و ارتفاع 70/1 متر بر روى قبر گچى نصب شده است. ساختمان امامزاده مطهّر داراى ایوان، گنبد، حرم و صحن مشترک با امامزاده طاهر مى‏باشد. ایوان امامزاده مطهّر رو به شمال بنا شده و حدود 5/2 متر ارتفاع دارد و در دو طرف آن دو اتاق وجود دارد.

به گزارش بقاع خبر، از نسب و شجره نامه مدفون در  بقعه امامزاده عاقب اطّلاع دقیقى در دست نیست. لیکن به گفته مردم این مقبره متعلّق به یکى از نوادگان حضرت امام موسى کاظم (است.

نماى بقعه شامل حرم، گنبد و ایوان و صحن مى‏باشد که در حال حاضر آثارى از ایوان ضلع شرقى به دلیل ساخت پوشش موجود بر روى گلزار شهداء باقى نمانده و تنها آثار مختصرى از ایوان ضلع شمالى بارگاه موجود است که فاقد هرگونه تزیینات مى‏باشد. آرامگاه به صورت بناى خشتى نیمه ویران به مساحت یکصد متر مربّع مى‏باشد و در ضلع غربى اتاقى به ابعاد 8×7 وجود داشته که با توجّه به داشتن محراب، مسجدى بوده که مورد استفاد زائرین قرار مى‏گرفته است. مجموعه حرم تقریباً نیم متر از کف حیاط و صحن مجاور گودتراست. داخل بقعه فاقد هرگونه کتیبه و تزئینات مى‏باشد. به جز کف حرم که با کاشى‏ها کبود رنگ مفروش است. اتاق حرم تقریباً مربّعى شکل به طول و عرض حدود 30/5 متر ساخته شده و بر فراز گنبد اصلى در سال 74 پوشش جدیدى ساخته شده و سطح نماى خارجى گنبد نیز با سیمان و سپس رنگ سبز زده شده است.

در داخل حرم، ضریح فلزى مشبک و مسقف به طول 70/2 و عرض 77/1 با ارتفاع 15/2 متر بر روى قبر گچى به ابعاد 30/1×50/2 و به بلندى یک متر قرار دارد که سطح آن با کاشى‏هاى فیروزه‏اى و سرمه‏اى به طور نامنظم پوشانده شده است.

اتاق حرم با سه در فلزى به ابعاد 1×3 و 30/1×3 متر به فضاى جنوبى و شرقى مرتبط مى‏شود که قبور شهداى گرانقدر انقلاب اسلامى و جنگ تحمیلى است و همچنین شمال آن محل دفن اموات است و داراى ایوان نیمه ویران مى‏باشد و در حال حاضر با تیرهاى چوبى پوشش یافته است.

این بنا داراى هیئت امنا و زیر نظر اداره اوقاف و امور
خیریّه شهرستان گرمسار اداره می‌شود و در سالهاى اخیر
از سوى هیئت امنا با همکارى و مساعدت مدیریّت اوقاف
و امور خیریّه و میراث فرهنگى استان اقداماتى جهت عمران و آبادى بقعه انجام شده است.

این بنا به شماره 5659 و در تاریخ 25/12/1380 به ثبت آثار ملّى و تاریخی رسیده است.

در کتاب ایوانکى سرزمین انار، خربزه و صنعت، این زیارتگاه چنین توصیف شده است.

«بناى امامزاده عاقب شامل دو بخش عمده است: بناى تاریخى و قدیمى و اصلى امامزاده که با مصالح خشت و گل و بر شالوده بنای سنگى احداث شده است. طرح این قسمت از بنا از خارج به شکل مربّع و داراى ایوانى در سمت شمال است که سقف آن با تیرهاى چوبى و خشت و گل به صورت مسطّح پوشانده شده و درى فلزى به داخل امامزاده دارد. در جبهه غربى بناى قدیمى امامزاده دو دیوار خشت و گلى به موازات هم و در امتداد بناى امامزاده در جهت شرقى ـ غربى وجود دارد که برخى شواهد موجود در آن نشان مى‏دهد، قبلاً مسقّف بوده و جزیى از اجزاى فضاهاى معمارى امامزاده بوده است.

سقف بناى اصلى امامزاده داراى گنبدى از نوع پیازى مى‏باشد و با اندودى از ملات گچ سنّتى پوشیده شده است. تمامى سطوح خارجى این قسمت از بنا با کاهگل اندود شده است.

فضاى داخلى بناى اصلى امامزاده چهار ضلعى و در هر ضلع آن طاقنماى نسبتاً عمیقى که داراى قوس جناغى در بالا مى‏باشد ایجاد کرده‏اند به گونه‏اى که در نگاه اوّلیه به پلان، بنا چند ضلعى به نظر مى‏رسد. سقف بناى امامزاده از داخل به صورت بیز کند احداث شده و تمامى سطوح داخلى نیز با گچ اندود شده و بدنه دیوارها تا ارتفاع 40 سانتى متر داراى ازاره‏اى از سنگ مى‏باشد. در وسط بناى امامزاده سکوى برجسته‏اى وجود دارد که موقعیّت قبر را در آن‌جا مشخص مى‏نماید. قبر قبلاً داراى ضریحى از چوب بوده است اما در سالهاى اخیر ضریح چوبى توسّط اداره اوقاف برداشته شده و به جاى آن ضریح فلزى نصب کرده‏اند.

بخش دوّم بناى امامزاده عاقب تأسیساتى است که طى ده سال اخیر در جبهه شرقى بناى اصلى امامزاده به عنوان گلزار شهداى ایوانکى احداث شده است. این قسمت از بنا شامل یک ایوان عمیق در وسط و یک راهرو و رواق به عمق 50 سانتى متر و در جهت طول امامزاده در سمت شمال و جنوب مى‏باشد.

اسکلت اصلى این قسمت از بنا فلز بوده و قسمت‏هاى مختلف آن با استفاده از آجر و کاشى تزیین شده است. در انتهاى ایوان احداث شده و بر سر در ورودى بناى اصلى امامزاده کتیبه‏اى به روى کاشى وجود دارد که متن زیارت شهدا بر آن نوشته شده است. قدمت اثر مربوط به دوره قاجاریّه است».

به گزارش بقاع خبر، ساختمان بقعه شامل حرم، گنبد، ایوان و صحن مى‏باشد. حرم به صورت محوّطه مستطیل شکل به طول 11 و عرض 5/3 متر و کف آن سیمانى و تزئینات داخل آن با چند شمایل خلاصه شده و سطح کف حرم کمى گودتر از ایوان است و با یک پلّه با ایوان به وسیله یک درِ آهنى ارتباط دارد. در سمت راست حرم و بر روى دو نما، قبر گچى به ابعاد 10/1×70/1 و ارتفاع 75 سانتى متر قرار دارد که متعلّق به امامزاده على و امامزاده ولى مى‏باشند. دو ضریح مشبک چوبى بدون سقف به ابعاد 70/1×20/2 و بلندى 70/1 بطور جداگانه به چشم می‌خورد دارد که بر روى آن دو پوشش پارچه‏اى سبز رنگ قرار گرفته است.

بر فراز حرم، گنبدى مخروطى با گریو کوتاه وجود دارد که فاقد پوشش کاشى مى‏باشد و نماى خارجى و داخلى آن، با گچ سفید شده است. ایوان سرتاسرى امامزاده رو به مغرب و متّصل به بقعه است که داراى ارتفاع حدود 6 متر و دو گوشوار دو طبقه در طرفین آن قرار دارد. بقعه در وسط حیاط وسیع و مشجر قرار گرفته که داخل صحن آن در حال حاضر محل دفن اموات است. در ضلع شرقى صحن، اتاقى وجود دارد که به عنوان غسّالخانه از آن استفاده مى‏شود و در کنار آن آب انبار کوچکى ساخته شده که ظاهراً آب مصرفى زائران را در گذشته تأمین مى‏کرده است.

مساحت بقعه حدود 100 متر مربّع و مساحت تقریبى مجموعه عرصه و اعیان امامزاده یک هزار متر مربّع مى‏باشد و قدمت آن به بعد از سلسله قاجاریّه مى‏رسد. سبک معمارى آن خشت و گلى بوده و ساختمان بقعه در اثر زلزله‏هاى مکرّر سالیان گذشته آسیب جدّی دیده که در سال‌هاى اخیر تعمیراتى بر روى آن انجام شده و نماى ایوان توسّط هیئت امناء آجرچینى شده است.

درباره اصل و نسب و اشخاص مدفون در این بقعه اطّلاع صحیحى در دست نیست لیکن اهالى عقیده دارند که این دو معصوم زاده از نوادگان حضرت امام موسى کاظم (هستند.

امامزاده یحیى ـ گرمسار