Category: ساوجبلاغ

به گزارش بقاع خبر، بناى اصلى بقعه در داخل حیاط وسیعى قرار دارد که پوشیده از درختان مختلف است. درِ ورودى، یکى در شمال و مقابل شهرک ینگى امام و در دیگر در قسمت غرب آن قرار دارد. ساختمان بقعه از دو قسمت اصلى تشیکل یافته و شامل ایوان شمالى و حرم امامزاده است. ابعاد کلى بنا 60/15×20/10 متر و از کف صحن بلندتر واقع شده است.

سردر و ایوان: سردرِ بقعه داراى قوس سه و پنج بزرگى است که عرض و طول ایوان 35/5 متر است. لچکى‏هاى قوس سردر به شیوه معقلى تزیین شده و جرزهاى دو طرف هر یک داراى دو طاق نماى آجرى است که لچکى طاق نماى بالا نیز به شیوه معلقى زینت یافته است. جلوخان مزبور به ارتفاع یک متر با آجر هفت رنگ خاص دوره قاجار زینت یافته است. رنگ‏هاى به کار رفته در کاشى‏ها هفت رنگ بسیار پر جلا هستند و رنگ‏هاى زرد، آبى و سبز فیروزه‏اى در آن بکار رفته است. سقف ایوان به کمک دو قرینه و شیوه یزدى بندى به نحو جالبى برپا شده است.

داخل حرم: حرم امامزاده به صورت چهار گوش بنا شده و در وسط هر ضلع آن شکافی (طاقچه) در داخل قطر دیوار جاسازى شده است.

شکاف جنوبى به صورت محراب و شمالى به عنوان درِ ورودى مورد استفاده قرار گرفته و پوشش زیرین آن به کمک چهار کنج و چهار طاقنماى میانى آن‌ها که قسمت نیزه دار آن از بالا تا وسط کشیده شده و بالاخره کاربندى‏هاى میان آن‌ها انجام گرفته است.
در داخل طاقنماهاى اضلاع شرقى و غربى دو نورگیر تعبیه شده که از قسمت بیرونی، پنجره مشبکى از کاشى در مقابلشان قرار داده‏اند. تمامى سطح داخلى بنا سفید شده و فاقد هر گونه زینت است. بر روى یکى از چند کاشى که در داخل محراب کار گذارده شده، چنین خوانده مى‏شود: «یادگارى استاد مرتضى ولد، استاد محمّدباقر امین 1311». مرقد امامزادگان به صورت سکوى بلندى با کاشى‏هاى عادى فیروزه‏اى پوشیده و در بدنه شمالى آن چهار کاشى برجسته ستاره‏اى شکل آبى رنگ دوره قاجاریّه قرار دارد. در پاشنه درِ ورودى بنا سنگ قبرى قرار دارد که روی آن تاریخ 1072 هـ.ق حک شده است، این بنا که از آثار دوره صفویّه مى‏باشد، گذشته از تعمیرات دوره قاجاریّه در سال 1347 هـ . ش از طرف سازمان آثار باستانى مرمّت شده است.

نماى خارجى بنا: بسیار ساده و فاقد تزیین است. اضلاع شرقى و غربى که طول بنا را تشیکل مى‏دهند هر یک داراى دو طاق نماى آجرى هستند. در داخل قطر دیواره شرقى ایوان که 40/2 متر عرض آن است، راه پلّه‏اى براى رفتن به بالاى بام جاسازى شده است. حدود ده پلّکان که با آجر و ملات درست شده داراى دو پاگرد است که یکى در ابتداى ورودى و آن دیگر در ورودى پشت بام آرامگاه قرار دارد. پشت بام با آجرهایى در اندازه‏هاى 21×21 سانتى‏متر پوشش داده شده و دو ناودان در قسمت شرق و غرب اثر افزوده شده است.

گنبد بنا که در سال 1326 مرمّت اساسى شده از نوع رک و دو پوشه است. براى استحکام بیشتر با تیرآهن کلاف بندى شده و با کاشى‏هاى رنگارنگ تزیین شده است. مصالح به کار رفته در بنا عبارتست از آجر، ملاط خاک و گچ که در نهایت با گچ کارى سفید شده و در قسمت پایینى با کاشى تزیین گردیده است.

در حال حاضر زمینه کاشى‏هاى پوشش گنبد فیروزه‏اى و طرح‏هاى روى آن به کمک کاشى‏هاى چهار گوش کوچک به رنگ‏هاى سیاه، سفید و زرد شکل گرفته است. چنان که در قسمت بالاى حرم طرح تزئینى زیگزاگ سیاه رنگ و در قسمت‏هاى دیگر قاب سازى‌هایى با طرح‏هاى هندسى به صورت شانزده ضلعى و ستاره مانند انجام گرفته که داخل آن‌ها کلمات، اللَّه، محمّد، على، فاطمه، حسن و حسین به شیوه خط بنایى نوشته شده است.

در سفرنامه میرزا حسن فراهانى درباره امامزاده ینگى امام چنین آمده است: «امامزاده ینگى امام قریب به مهمان خانه بقعه‏اى است که از قدیم گنبدى بر روى آن ساخته بودند و گویند دو نفر از اولاد حضرت امام موسى بن جعفر Š در این جا مدفون‌اند و در آن زمان که این امامزاده‏ها در این‌جا ظاهر شدند چون تازگى داشتند، ینگى امام گفتند و این مکان به همین اسم موسوم گشت و این بقعه در گذشته خراب شده بود که مرحوم امین السلطان تعمیرش کرده و صحن کوچکى در آن جا ساخته و گنبدش را کاشى نموده و در اطراف این بقعه و مهمانخانه آثار و علائم بزرگى نمایان است، چنانکه معلوم مى‏شود در قدیم محل بزرگى بوده و تل خاک بزرگى هم در آن‌جا و در سر همان تل نیز آثار آبادى هویداست».

در تابلویی که بر دیوار بقعه نصب است، این دو امامزاده را از نوادگان حضرت امام موسی کاظم‰ معرفی می‌کند اما از مستندات آن اطّلاعی به دست نمی‌دهد.

این بنا به شماره 2965 و در تاریخ 28/10/1379 به ثبت آثار ملّى و تاریخى رسیده است.

به گزارش بقاع خبر، مساحت بقعه چهل متر مربّع و ساختمان بقعه در پشت چند درخت کاج، که در جلوى بنا کاشته شده‏اند، مخفى شده و هسته مرکزى بنا متشکل از اتاق چهارگوشى است که گنبدى عرقچینى روى آن قرار گرفته و ایوان خوش تناسبى نیز در ضلع شمالى خود داراست. این مجموعه از نماى جنوبى، روى سکویى به ارتفاع پنجاه سانتى‏متر قرار دارد. به نظر مى‏رسد، این سکو ناشى از بالا آوردن کف بقعه در دوره‏هاى متأخّر است.

ساختار کلّى بقعه حکایت از معمارى اصیل آن دارد. این موضوع مهم به دلیل الحاقات و مرمّت‏هاى غلط، در نگاه اوّل و به خصوص براى مخاطب غیرفنّى، کاملاً پوشانده است. در اثر این برخوردهاى غیرفنى، تناسبات بنا به هم ریخته و بخش زیادى از بازمانده‏هاى نماى آن در زیر آستر سیمان مخفى شده و در مجموع، این بناى اصیل و ارزشمند بسیارى از ظرافت‏ها و زوایاى زیباى خود را از دست داده است.

کلیّه نماهاى بیرونى بقعه، در حال حاضر، با سیمان پوشانده شده‏اند و تزئینات یا کتیبه‏اى در آن‌ها مشاهده نمى‏شود.

تنها عناصر تزئینى نماها، طاق نماهایى هستند که از معمارى اصیل بقعه به جا مانده‏اند، نماهاى شرقى و غربى بقعه داراى یک طاق‏نماى عریض در وسط و دو طاق‏نما در طرفین آن و یک سطح یکدستى در مجاورت ایوان، که ناشى از مسدود شدن ایوان در دوره‏هاى متأخّر است، قرار دارد. بر بالاى طاق‏نماهاى طرفین، دو فرو رفتگى مربّع شکل وجود دارد.

هر سه طاق‏نما داراى قوس پنج و هفت بوده و در میان قاب مستطیل شکلى قرار دارند. بدون تردید این عناصر در میان خود تزئیناتى داشته‏اند که در حال حاضر این تزئینات از بین رفته و یا در زیر آستر سیمان، که در اثر مرور زمان سیماى بدمنظرى نیز به خود گرفته، مدفون شده‏اند. ساختار نماى جنوبى نیز همانند نماهاى شرقى و غربى است، با این تفاوت که درى در میان طاق‏نماى وسط احداث شده و دو سکو در دو طرف آن تعبیه شده است. در نماى شمالى که جبهه ورودى بنا نیز هست، یک قوس بزرگ در وسط و دو تورفتگى به صورت دو مستطیل کشیده عمودى در طرفین قرار گرفته‏اند. این نما با سیمان سفید، که دیگر اثرى از سفیدى آن به جا نمانده، پوشانده شده است.

در حال حاضر، ورودى اصلى بقعه در نماى جنوبى آن واقع شده که این ورودى احتمالاً در معمارى اصلى بقعه وجود نداشته و یا به این شکل نبوده و در طى مداخلات بعدى به وجود آمده است. این ورودى شامل در فلزى سبز رنگ و یک لنگه‏ایست که به داخل بقعه گشوده مى‏شود. عرض در 20/1 و ارتفاع آن دو متر است. ورودى دوّم که ورودى اصلى بناست، در ضلع شمالى قرار دارد. این ورودى داراى طاق و تویزه است. شبکه‏هایى از میله‏هاى عمودى سبزرنگ، حفاظى در جلوى این نما ایجاد کرده‏اند که با درى، که در میان این حفاظ و با همان ساختار تعبیه شده، امکان ورود به فضاى پیش ورودى (طاق و تویزه) جلوى ایوان فراهم است. با عبور از این در، وارد فضاى پیش ورودى به عرض 5/2 متر و ارتفاع 60/4 سانتى‏متر (فضاى زیر طاق و تویزه) مى‏شویم که در میان طاق بیرونى آن شبکه فلزى مذکور و در میان طاق داخلى آن (حد فاصل تویزه و ایوان) شبکه بزرگى از گره‏چینى چوبى بسیار زیبا به چشم مى‏خورد.

در میان ارسى، درِ دو لنگه چوبى به عرض 20/1 سانتى متر و ارتفاع 80/1 سانتى متر تعبیه شده که به داخل ایوان گشوده مى‏شود. سطح زیرین تویزه نیز تزئینات آجرى زیبایى از نوع خفته و راسته دارد و در پاطاق آن، دو طاق نماى کوچک با قوس تزئینى (قوس سه کمانى کلاله) اجرا کرده‏اند. ظرافت معمارى بقعه در چنین زوایایى قابل توجّه است. در سلسله مراتب ورودى سپس وارد ایوان مى‏شویم که مستطیلى به ابعاد 3×60/7 متر است. این ایوان که زمانى از سه جبهه باز یا نیمه باز (مشبک) بود، در حال حاضر، تنها از یک جبهه (شمال) نیمه باز بوده و در اضلاع شرقى و غربى آن به طور قرینه طاق و تویزه اجرا شده که طاق بیرونى هر ضلع، اکنون با احداث یک تیغه مسدود شده است. آثار کاوش‏هاى ویرانگر غیرمجاز در جاى جاى ایوان قابل تشخیص است، هر چند این آثار به وسیله گچ‏کارى تا حدى مرمّت شده‏اند. بدون تردید این فضا، تزئینات بسیار زیبایى داشته که به یغما رفته‏اند. در کف ایوان، چند سنگ قبر مشاهده مى‏شود. سنگ قبرها، قدمت زیاد یا ارزش هنرى خاصّى ندارند. سقف ایوان، گنبدى شکل و سطح زیرین آن گچ اندود است.

گنبدخانه اصلى این بقعه، ساختارى بسیار شکیل، متقارن و زیبا دارد. طبق سنّت دیرینه معمارى این مرز و بوم، گنبد مدور این بنا روى اتاق چهارگوش گنبدخانه احداث شده و شگردهاى هنرمندانه احداث سقف مدور روى اتاق چهارگوش، در این بقعه به زیبایى و ظرافت تمام اجرا شده است. در اثر این هنرنمایى، چهار گوشواره متناسب و زیبا با قوس پنج و هفت در چهار کنج اتاق به وجود آمده‏اند. دهانه قوس این گوشواره‏ها 22 متر است. در میانه هر یک از اضلاع اتاق و در حد فاصل دو گوشواره، یک طاق‏نما با قوس جناغى تعبیه شده که در میان طاق‏نماهاى شمالى و جنوبى، در و در میان طاق‏نماهاى شرقى و غربى، به اندازه نصف ارتفاع طاق‏نما، طاقچه احداث شده است.

در میانه جهات اصلى دیوارها و بر بالاى طاق‏نماها، روزنه‏هایى به عرض چهل سانتى متر و ارتفاع هفتاد سانتى متر با قوس جناغى تعبیه شده‏اند که از نماى بیرون در زیر پوسته عایق ایزوگام قرار گرفته و در نتیجه عملکرد تأسیساتى خود را از دست داده‏اند. ارتفاع نوک گنبد تا کف گنبدخانه شش متر است. کلیّه سطوح داخلى با گچ اندود شده و با رنگ آبى ملایمى رنگ‏آمیزى شده است.

صندوق چوبى و ساده امامزاده در میان دیواره چوبى ثانویه‏اى محصور شده، که این دیواره چوبى گره‏چینى شده است. ابعاد این دیواره 50/2×60/1 و به ارتفاع 35/1 متر و تمام آن با پارچه سبزرنگ پوشانده شده است. در کنج شمال غربى این دیواره و نیز کنج متناظر آن، دو لوح چوبى قدیمى محتوى زیارتنامه آویزان شده که بخش‏هایى از متن باقى مانده زیارتنامه به سختى قابل خواندن است. یکى از این لوح‏ها به عرض 22 و ارتفاع 38 سانتى‏متر و دیگرى به عرض 29 و ارتفاع 53 سانتى متر است.

درِ چوبى قدیمى و با ارزشى در بقعه وجود داشته که طبق گفته کارشناسان میراث فرهنگى، در ورودى بین تالار و آرامگاه بوده و به سرقت رفته است.

مقابل ایوان، تعدادى سنگ قبر قدیمى وجود دارد که براى حفاظت، بیشتر آن‌ها را زیر ستون‏ها و داخل پى کار گذاشته‏اند.

یک مسیر آسفالته به طول حدود صد متر از ورودى اصلى محوّطه تا نزدیکى بقعه، احداث شده و از این طریق امکان ورود سواره به داخل محوّطه فراهم است. محوّطه یک ورودى فرعى در ضلع غربى نیز دارد. یک غسّالخانه، در فاصله صد مترى از بقعه، و دو چشمه سرویس بهداشتى چسبیده به ضلع غربى غسّالخانه در فاصله صد مترى از ضلع غربى بقعه قرار دارند. مساحت غسّالخانه حدوداً سى متر بوده، نماى آن سیمان کارى شده و یک در و یک پنجره فلزى دارد.

در میان قبرستان پنج هکتارى این روستا، دو درخت چنار و یک درخت بید قطور و کهن وجود دارد که هنوز هم سرسبز و رو به رشدند و به گفته سالخوردگان محلّى عمرى بیش از 800 سال دارند. با توجّه به اینکه وسط این درخت‏ها خالى است، به نظر مى‏رسد که این درخت‏هاى کهن خود شاخه‏هایى از یک درخت اصلى و قدیمى‏تر بوده‏اند. وجود این درختان، قدمت و اهمیّت امامزاده را دو چندان کرده است.

براساس زیارتنامه موجود در بقعه، امامزاده جواد از نوادگان امام رضا‰ معرّفى شده است. برخى مرگ امامزاده را بر اثر بیمارى و عدّه‏اى دیگر به شهادت رسیدن او به دست سرخاب نامى که از کفّار بوده ذکر مى‏نمایند. به هر حال تاکنون سندى که از سلسله نسب شریف امامزاده پرده بردارد به دست نیامده است.

این بنا به شماره 16716 و در تاریخ 30/10/1385 در فهرست آثار ملّى و تاریخى به ثبت رسیده است.

به گزارش بقاع خبر، داخل قبرستان عمومى روستاى کردان، دو بناى تازه مرمّت شده وجود دارد که یکى از آن‌ها که برج آرامگاهى زیبایى است متعلّق به شاهزاده حسین و دیگرى که فقط اتاقکى معمولى است به امامزاده بى‏بى نساء یا بی بی سکینه تعلق دارد.
بناى شاهزاده حسین، شباهت زیادى به بناهاى دوران سلجوقى دارد. این بنا به صورت برج ترکدار با 36 کنده برپا شده و ارتفاع پایه برج تا زیر گنبد حدود 16 متر است. گنبد از نوع دو پوش عرقچینى است و با شیوه آجرچینى به صورت معمول و رگ چین ساخته شده و مرمّت‏هاى متعدد، در آن تغییر خاصى
ایجاد نکرده است. ظاهراً زیر کف فعلى که ضریح امامزاده نصب است سردابه‏اى وجود دارد که فعلاً پوشیده شده و ورود به آن ممکن نیست.

در سال‌هاى 1379ـ1381 از طرف میراث فرهنگى و اداره اوقاف اقداماتى از قبیل؛ خاکبردارى اطراف بنا، آزادسازى پى، استحکام بخشى، مرمّت قسمتى از پایه‏هاى آجرى و دوخت و دوزآجرها و احداث دیوار و تعمیر گنبد فرسوده بقعه انجام شده است.

مصالح به کار رفته در این بنا، آجر، خاک و گچ است و در پى آن از سنگ و لاشه و آهک استفاده شده است.

در کنار امامزاده حسین، بقعه امامزاده بى‏بى نساء معروف به بی‌بی سکینه قرار دارد که از سنگ و ساروج ساخته شده و سقف آن آجرى است. شکل کلى بنا مربّع شکل و به ابعاد تقریبى 7×7 متر است و داراى گنبد عرقچینى به ارتفاع چهار متر است. در حین مرمّت این بنا سنگ قبرى هویدا شده بود که مربوط به دختر بچه‏اى به نام فاطمه که هنگام وفات یازده سال و شش ماه داشته است، یافت شده ظاهراً این دختر فرزند نایب السلطنه ساوجبلاغ بوده است. تاریخ حک شده روى سنگ متعلّق به سال 1128 هـ . ق مى‏باشد.

به اعتقاد اهالى، این دو امامزاده خواهر و برادر بوده و از فرزندزادگان امام زین العابدین ‰ مى‏باشند. عدّه‌اى معتقدند که آن‌ها از فرزندان بلافصل این امام بزرگوار هستند و معتقدند که اسم اصلى شاهزاده حسین، حسین الاصغر بن امام على
بن الحسین ‰ است. اما این دیدگاه منشا صحیحى ندارد
و حسین اصغر در مدینه وفات یافته و در بقیع دفن شده
است. آرامگاهى نیز به او در نیشابور منسوب است که جاى تأمّل و بررسى بیشتر دارد.

این بنا به شماره 3828 و در تاریخ 25/2/1380 به ثبت آثار ملّى و تاریخى رسیده است.

به گزارش بقاع خبر، در غرب باغ آقایان عارف و على فلاح نژاد، تپّه‏اى طبیعى با ارتفاع حدود 20 متر وجود دارد که روى آن بناى آرامگاهى به چشم مى‏خورد که در میان اهالى خور، به «برجک»، «گنبد» و «امامزاده زبیده خاتون» معروف است.

مدارک قابل توجهى براى تعیین قدمت بناى امامزاده زبیده خاتون از گذشته باقى نمانده است ولى سبک معمارى آن شباهت زیادى به دیگر آرامگاه‏هاى منطقه دارد و مى‏توان آن را به دوره ایلخانى تا صفوى نسبت داد.

در پایین محوّطه شمالى شرقى بقعه، سنگ قبرهایى دیده مى‏شود که این سنگ قبرها در اطراف بقعه هم به صورت سنگ‏چین وجود دارند و بیانگر قدمت این گورستان‏اند.

ساختمان بقعه، یک بناى سنگى با پلان شش ضلعى منتظم است که طول اضلاع بیرونى آن به 50/3 متر مى‏رسد. دیواره‏هاى این بنا کلاً از سنگ لاشه و ملات کاهگل ساخته شده و سقف بنا باز است، که بخش زیادى از سقف آن ریخته شده است.

دورتادور میلگردهاى بالاى سقف، به عرض 50/2 متر با سنگ لاشه زردرنگى کف‏سازى شده است و این کف‏سازى به صورت سکویى که به اندازه 30 سانتى‏متر از اطراف خود
بالا آمده نمایان است. ارتفاع نما از کف محوّطه دورنما،
به چهار متر مى‏رسد. در پشت دیوار غربى بنا، یک دیواره حایل مانندى از جنس آجر قرار دارد که ارتفاع آن از کف محوّطه، 50/2 متر است.

در ورودى بنا که در ضلع جنوب شرقى آن قرار گرفته، فلزى و قهوه‏اى رنگ است. عرض این در دولنگه، نود سانتى‏متر و ارتفاع آن با احتساب کتیبه قوسى بالاى آن به دو متر مى‏رسد و ارتفاع بازشوى در، تقریباً 50/1 متر است. این در به اندازه 50 سانتى‏متر در دیوار نماى بیرونى خود، فرو رفته و پارچه‏هاى سبز رنگ بسیارى، بر کتیبه بالایى در، گره خورده است. سقف این تورفتگى هم با سنگ لاشه به صورت قوس عرقچین مانندى اجرا شده است. ضخامت دیوارهاى آن به 90 سانتى‏متر مى‏رسد.

در داخل هر ضلع بنا، یک رف قرار دارد که عرض آن‌ها 70 سانتى‏متر و عمق آن‌ها 30 سانتى‏متر و یک متر ارتفاع دارند. همه این رف‏ها هم از کف بقعه به اندازه یک متر بالاترند. دیوارهاى داخلى بنا، داراى اندود خاصّى نیست و به همان صورت سنگ لاشه است به جز قسمت‏هایى که با گچ سیاه اندود شده‏اند. کف بقعه هم با همان سنگ لاشه‏هاى زردرنگ پیاده‏رو پیرامون بقعه پوشانده شده و قبر امامزاده به صورت سنگ قبرى است که به ارتفاع حدود 10 سانتى‏متر از کف بقعه بالاتر و توسّط همان سنگ کف‏پوش بقعه، پوشانده شده است. مساحت کف بقعه به 12 مترمربّع مى‏رسد.

به اعتقاد اهالى، امامزاده زبیده خاتون، از نوادگان حضرت امام موسى کاظم ‰ است اما تاکنون سندى که این ادّعا را تأیید کند به دست نیامده است.

این بنا به شماره 15779 و در تاریخ 8/5/1385 به ثبت آثار ملّى و تاریخى رسیده است.

به گزارش بقاع خبر، مسیر دسترسى به روستا کوهستانى و آسفالته است. براى دسترسى به این روستا، از داخل شهر قدیم هشتگرد که به سمت شمال حرکت کنیم با طى مسافت سه کیلومتر،به یک دو راهى مى‏رسیم، که جادّه سمت چپ آن به روستاى عرب‏آباد و مسیر دیگر به روستاى خور مى‏رود.
با عبور از زیر گذر اتوبان و با طى مسافتى به اندازه 5/4 کیلومتر به روستاى خور مى‏رسیم، که داراى بافت کوهستانى و شیب‏هاى زیاد است.

شکل کلّى بناى اوّلیّه آجرى و مستحکم بوده و گنبدى بر فراز خود داشته است. بنا در ابتدا ایوانى چوبى داشت که در سال‏هاى بعد از انقلاب اسلامى، بازسازى شد. در حدود سال‏هاى 86 ـ 1385 هـ . ش تغییراتى در بقعه انجام شده و قسمت‏هایى بازسازى شده ولى گنبد تغییرى نکرده است.

ساختمان بقعه یک حجم مکعبى شکل، با گنبدى روى آن است. دیوارهاى نماى بیرونى در ضلع شرقى و جنوبى، سراسر با سنگ لاشه اجرا شده است؛ اما در ضلع شرقى، ازاره دیوار تا ارتفاع یک مترى با سنگ لاشه و سپس از روى آن با آجر اخرایى رنگ تا لبه بام ساخته و بندکشى شده و همین حالت در نماى ایوان ورودى اجرا شده است.

آخرین رج آجرنما در لبه بالایى نما به صورت هره‏چینى کار شده است و ارتفاع نماى ورودى از دیوارهاى دو طرف ایوان به اندازه پنجاه سانتى‏متر بالاتر است.

گنبد مخروطى شکل بقعه از سنگ لاشه ساخته شده و نورگیرهایى بر ساقه آن دیده مى‏شود.

ورود به ایوان از ضلع شمالى بقعه صورت مى‏گیرد که به اندازه دو پلّه و حدود 40 سانتى‏متر از محوّطه اطراف ورودى بالاتر است. پلّه‏هاى ورودى با آجر و به صورت هره‏چینى ساخته شده و پاگرد آن با سنگ‏هاى مربّع شکل
40 سانتى‏مترى سبز رنگ و رگه‏دار، پوشانده شده است.
بدنه ورودى که به صورت تورفتگى در نماى شمالى بارز
شده از آجر و سقف این تورفتگى با گچ سفید پوشیده
شده است. عرض این تورفتگى 10/2 سانتى‏متر و عمق آن
یک متر است. در لبه بالایى این تورفتگى، آجر به صورت هره‏چینى کار شده است.

درِ ورودى به ایوان بقعه دو لنگه و فلزى به عرض 40/1 و ارتفاع آن به 20/2 متر مى‏رسد. این در، یک کتیبه در پایین خود به اندازه 60 سانتى‏متر دارد و قسمت بالایى آن شیشه خور است. در جلوى این کتیبه، حفاظ‌هایى از فرفوژه روى در نصب شده است.

ایوان ورودى، یک فضاى مستطیل شکل است که دو فضاى کوچک در دو طرف تورفتگى ورودى به آن اضافه مى‏شود. بخش اصلى ایوان به ابعاد 70/3×50/3 متر است و قسمت‏هاى کوچک کنار در، یک مربّع است، که طول هر ضلع آن 80 سانتى‏متر است. در مجموع مساحت ایوان در حدود 30/14 مترمربّع است. ایوان داراى دو سازه متفاوت است. بخشى از آن تخت و سقف آن طاق ضربى است و بخش دیگر آن کاملاً شیشه‏ایست، که روى یک سازه فلزى نصب شده است. این سقف شیشه‏اى در جلوى ورودى به گنبدخانه قرار دارد و عرض آن 70/1 و طول آن 50/3 متر است.

در زیر این سقف شیشه‏اى، دو پنجره فلزى مشبک قرار دارد، که طول آن 70/1 و ارتفاع آن 10/2 متر و فاصله کف پنجره از کف ایوان، 85 سانتى‏متر است. پنجره‏ها به اندازه بیست سانتى‏متر در دیوار ایوان تو رفته و کف پنجره ایجاد شده با سنگ مرمر سفید رنگ پوشانده شده است.

کف ایوان با سنگ مربّع شکل به ابعاد 40 سانتى‏متر کف‏سازى شده، که رنگ این سنگ‏ها، سبز با رگه‏هایى روى آن است.

ازاره دیوار داخلى ایوان با سنگ گرانیت 20 سانتى‏مترى پوشیده شده است و در دیوار دو طرف ورودى به گنبدخانه، دو رف در داخل دیوار تعبیه شده، که طول آن یک متر و ارتفاع آن تا بالاى قوس، 10/1 متر و عمق آن 30 سانتى‏متر است.

درِ ورودى به فضاى گنبدخانه، چوبى و دو لنگه است.
عرض این در یک متر و ارتفاع آن تا پایین در دو متر است. این در، در مرمّت‏هاى جدید ساخته شده و داراى تزئینات خاصّى نیست اما تورفتگى‏هایى به صورت ابزار خورده در سطح خود دارد. بالاى درِ ورودى، یک قوس ملایم کار شده و سقف راهروى بین در ورودى به گنبدخانه تا فضاى اصلى آن،
مطابق قوس بالاى در و با همان ارتفاع چیده شده و بدنه
آن نیز آجرى است.

فضاى گنبدخانه به صورت یک هشت ضلعى منتظم با مساحت حدود پانزده مترمربّع است که طول هر ضلع آن 65/1 متر است. در این اضلاع، رف‏هایى ساخته شده که همه آن‌ها از کف گنبدخانه به اندازه 45 سانتى‏متر است و طول آن‌ها 25/1 متر و ارتفاع آن‏ها با احتساب قوس جناغى بالاى این رف‏ها 80/1 متر است.
در رف‏هاى ضلع غربى، شرقى و جنوبى سه پنجره نورگیر کوچک تعبیه شده است.

پنجره‏هاى مذکور، یک اندازه و داراى طول 60 و ارتفاع
75 سانتى‏متر و فاصله 60 سانتى‏متر از کف رف مربوطه است. این نورگیرها داراى شیشه‏هاى ساده و بى‏رنگ، با قوس جناغى در بالاى خود هستند.

کف رف‏ها و کف پنجره‏ها با همان سنگ کف گنبدخانه، پوشانده شده و دیوارهاى داخلى گنبدخانه هم با آجرهاى اخرایى رنگ پوشیده شده است. در ارتفاع حدود 50/2 مترى از کف گنبدخانه، یک ردیف آجر مربّع شکل 20 سانتى‏مترى به ضخامت پنج سانتى‏متر در زیر محیط گنبد به صورت لوزى و در یک ردیف کار شده‏اند، که پیوستگى نماى آجرى داخل فضاى گنبدخانه را قطع مى‏کند. در حاشیه دور لبه رف‏ها، یک نوار 20 سانتى‏مترى از اندود گلى نیز کار شده است که فرم لبه این رف‏ها را تشدید مى‏کند.

گنبد این بقعه، به صورت دو پوسته اجرا شده و پوسته بیرونى آن با سنگ لاشه و داخلى آن با آجر اجرا شده است. قطر گنبد داخلى 80/3 متر و قطر ساقه گنبد بیرونى در حدود 50/5 متر است. ارتفاع رأس گنبد داخلى تا کف گنبدخانه 50/6 متر است و ارتفاع رأس گنبد بیرون از کف گنبدخانه به نزدیک نه متر مى‏رسد که با کسر ضخامت گنبد بیرونى، فاصله رأس‏هاى این دو گنبد از هم در حدود دو متر به دست مى‏آید.

در نماى بیرونى، تیرهایى چوبى دیده مى‏شود که در بدنه گنبد بیرونى قرار گرفته است، این تیرها در زیر گنبد داخلى دیده نمى‏شود. در حاشیه بالایى ساقه گنبد، در نماى بیرون، یک ردیف کاشى آبى و فیروزه‏اى کار شده است، که ارتفاع آن در مجموع به پانزده سانتى‏متر مى‏رسد. روى بام تخت بقعه با ایزوگام عایق شده است.

در داخل گنبدخانه، یک ضریح شیشه‏اى از نوع شیشه بى‏رنگ و ساده قرار گرفته، که عرض آن 70 سانتى‏متر و طول آن 50/1 سانتى‏متر و ارتفاع آن از کف گنبدخانه 75 سانتى‏متر است. شیشه‏هاى دور ضریح روى یک قالب فلزى قرار دارد. سنگ قبر داخل ضریح شیشه‏اى، از جنس سنگ گرانیت و به رنگ مشکى است که روى آن به رنگ نقره‏اى چنین نوشته شده: «امامزاده سلیمان ابن على ابن الحسین» و در قسمت پایین نیز آمده است: «انما یرید اللَّه لیذهب علیکم الرجس اهل البیت».

در ضلع شرقى محوّطه به فاصله حدود پانزده مترى از بقعه، یک حسینیه نوساز و مستطیل شکل ساخته شده که ضلع شمالى آن نُه متر و ضلع غربى آن یازده متر طول و عرض دارد و مساحت آن به حدود 100 مترمربّع مى‏رسد. ساختمان این حسینیه، آجرى با بام تخت و عایق ایزوگام است و پنج متر ارتفاع دارد. نماى ساختمان به ارتفاع یک متر از کف محوّطه با اندود سیمان پوشیده شده و درِ ورودى به این حسینیه از ضلع جنوبى آن گرفته شده است. براى ورود به حسینیه از داخل محوّطه باید به اندازه 22 پلّه از کف محوّطه پایین آمده و وارد حسینیه شویم. در روى ورودى آن، یک سایه‏بان قرار دارد و در و پنجره‏هاى آن فلزى است. پلّه‏هاى ارتباطى به بقعه از سمت شرقى محوّطه به حسینیه متصل است.

درباره شخص مدفون در بقعه، سه دیدگاه است. اهالى او را از فرزندانِ امام سجّاد ‰ مى‏دانند. اما حجه الاسلام شیخ مرتضى ربّانى از قول مرحوم آیه اللَّه مرعشى‏ گفته است که محل قبر سلیمان بن امام سجّاد ‰ معلوم نیست، اما به احتمال قوى در مدینه مى‏باشد. بر این اساس، برخى احتمال داده‏اند که شاید وى از نوادگان آن حضرت باشد.

ابوالقاسم حاتمى معتقد است که وى همچون سردار موسى از جمله افرادى بوده که با یاغیان و مهاجمین جنگید و پس از فوت و یا شهادت آرامگاه او مورد توجّه مردم قرار گرفته و یا اینکه ایشان از سادات مرعشى بوده که در دوران صفوى به عنوان رهبر مذهبى، مورد علاقه مردم روستا بوده است.

برخى از پژوهشگران، شخص مدفون در بقعه را سیّد سلیمان بن یحیى الاکبر بن حسین الاصغر بن امام على بن الحسین السجّاد ‰ مى‏دانند که در ثلث اوّل قرن سوّم هجرى وفات یافته است. آنان به استناد سکونت پسرعموهاى او من جمله محمّد بن حسن بن حسین اصغر در شهر رى، چنین نتیجه گرفته‏اند که سیّد سلیمان و سیّد محمّد، پس از شکست قیام محمّد دیباج بن امام جعفر صادق ‰ در مدینه، به شهر رى مهاجرت نموده وسلیمان در خور سکونت داشته است.

این بنا به شماره 15776 و در تاریخ 5/5/1385 به ثبت آثار ملّى و تاریخى رسیده است.

به گزارش خبرنگار بقاع نیوز از ساوجبلاغ:حجت الاسلام و المسلمین محسن سراغی رئیس اداره اوقاف و امور خیریه ساوجبلاغ از وقف یک قطعه باغچه به مساحت 808 متر مربع همزمان با سالروز میلاد مادر هستی حضرت زهرا(س) در اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان ساجبلاغ خبر داد و گفت : این وقف به مساحت تقریبی 808 متر مربع واقع در لشگر آباد سهیلیه و با نیت کمک به ایتام توسط واقف خیر اندیش احمد رضا دائمی وقف گردیده است.