دسته‌ها
فرهنگی اجتماعی معارف دین و اندیشه علما عرفا اخبار آخرین خبر اخبارپایگاه اخبار

استاد شیخ حسین انصاریان

به گزارش بقاع خبر از ویکی شیعه ؛ استاد شیخ حسین انصاریان متولد۱۳۲۳ش خطیب و نویسنده اهل ایران است.  او قرآن، نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیه و اصول کافی را به فارسی ترجمه کرده است. انصاریان آثار متعددی در زمینه‌های اخلاقی و تربیتی و آشنایی با سیره اهل بیت دارد. از آثار وی تفسیر حکیم، شرح صحیفه سجادیه و شرح کتاب مصباح الشریعه با عنوان عرفان اسلامی است.

انصاریان سخنرانی‌های متعددی در شهرهای ایران و کشورهای دیگر داشته که متن برخی سخنرانی‌های او به صورت کتاب چاپ شده است. او در انقلاب اسلامی ایران به عنوان خطیب نقش داشت و در سال ۱۳۵۷ش به دلیل واجب‌القتل دانستن محمدرضا پهلوی، توسط ساواک دستگیر و به زندان افتاد.

مؤسسه دار العرفان تحت نظر او به نشر آثار او و پاسخ‌گویی به شبهات دینی می‌پردازد.

ولادت و خاندان

حسین انصاریان در ۱۸ آبان سال ۱۳۲۳ش در خوانسار متولد شد.[۱] او فرزند محمد‌باقر و سیده‌ بتول مصطفوی است و اجدادش در شهر خوانسار به مشایخ معروف بودند.[۲] جدّ هشتم پدری‌ او شیخ ابوعدنان مدفون در سرچشمه خوانسار است که به وسیله او تشیع در سرزمین وسیعی در آن ناحیه انتشار یافت و نسب او به جابر بن عبدالله انصاری می‌رسد.[۳]

تحصیلات

خانواده حسین انصاریان از سه سالگی‌اش در تهران ساکن شدند. او در تهران در مدرسه‌ای که علی‌اکبر برهان از شاگردان سید علی قاضی تاسیس نموده بود شروع به تحصیل کرد و به همراه پدرش در جلسات موعظه‌ او در مسجد لرزاده شرکت می‌نمود.[۴]

حسین انصاریان پس از تکمیل دروس دبیرستانی، با مشورت مهدی الهی قمشه‌ای دروس حوزوی را آغاز نمود.[۵] او ادبیات عرب را در قم نزد شیخ عباس تهرانی و شیخ رحمت الله فشارکی خواند[۶] سپس به خاطر جو سربازگیری از طلاب، که در آن زمان در قم وجود داشت به تهران رفت و در تهران لمعه را در نزد میرزا ابوالقاسم فلسفی[۷] و معالم الاصول را نزد میرزا علی فلسفی (امام جماعت مسجد لر‌زاده پس از علی‌اکبر برهان) به صورت خصوصی خواند[۸] و در سال بعد که فضای سیاسی مقداری آرام‌تر شده بود و کمتر دنبال سربازگیری بودند به قم بازگشت.[۹]

حسین انصاریان در حوزه علمیه قم، رسائل، مکاسب و کفایه را نزد محمد فاضل لنکرانی، مصطفی اعتمادی تبریزی، صالحی نجف آبادی و صانعی فرا گرفت[۱۰] و پس از اتمام سطوح عالیه، ابتدا دروس خارج فقه و اصول را به صورت خصوصی در نزد ابوالفضل نجفی خوانساری از شاگردان محمدحسین غروی اصفهانی فرا گرفت و سپس در درس خارج میرزا هاشم آملی، حسینعلی منتظری و سید محمدهادی میلانی حاضر شد[۱۱] او حکمت و فلسفه را نیز نزد یحیی انصاری شیرازی و اشکوری آموخت.[۱۲]

فعالیت‌ها در انقلاب ایران

انصاریان در سال ۱۳۴۲ش اعلامیه امام خمینی برای چهلم شهدای واقعه فیضیه را پخش نمود.[۱۳] و از سال ۱۳۴۳ شروع به بازگو نمودن مسائل سیاسی در منبرهایش نمود.[۱۴] او همچنین در جلسات جامعه روحانیت مبارز تهران که به صورت مخفیانه و هفتگی برگزار می‌شد، شرکت می‌نمود[۱۵]

حسین انصاریان در منبری که در ۲۱ رمضان سال ۱۳۵۷ش در مسجد لاله‌زار تهران داشت شاه و دولتش را به دلیل حمله به شعائر اسلامی واجب القتل دانست و در پی آن توسط ساواک دستگیر شد. نوار این سخنرانی برای امام خمینی به پاریس فرستاده شد و امام خمینی از شجاعت او به خاطر حکم دادن به قتل محمدرضا شاه تمجید نمود.[۱۶]

انصاریان در جریان اعتصاب‌های قبل از انقلاب، به جمع‌آوری پول و وجوه شرعی از مردم برای اعتصاب‌کنندگان می‌پرداخت. او همچنین بخشی از وجوهات شرعی دریافتی توسط خود را با اجازه امام‌ خمینی برای نجات روسپیان قلعه شهرنو صرف نمود.[۱۷]

فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی

حسین انصاریان تبلیغ و سخنرانی را از ۲۲ سالگی آغاز نمود.[۱۸] انصاریان تاکنون سخنرانی‌های مذهبی متعددی برگزار نموده است و ۱۶ هزار ساعت سخنرانی ضبط شده از او وجود دارد.[۱۹] او همچنین سفرهای متعددی به نقاط مختلف جهان برای تبلیغ مکتب تشیع داشته است.[۲۰] محور اصلی بحث‌های او مطابق با اظهار خود حدیث ثقلین است.[۲۱] تلویزیون جمهوری اسلامی در سالهای مختلف سخنرانی‌ها و دروس تفسیر انصاریان را پخش نموه است.[۲۲] همچنین متن پیاده شدن برخی از سخنرانی‌های او به صورت کتاب چاپ شده است.[۲۳]

مؤسسه فرهنگی دارالعرفان که در سال ۱۳۷۷ش تأسیس گردیده، زیر نظر او به فعالیت در حوزه فضای مجازی در قالب سایت Erfan.ir، نشر آثار و سخنرانی‌های انصاریان، و پاسخگویی به سؤالات و شبهات دینی و اعتقادی می‌پردازد.[۲۴]

آثار

نوشتار اصلی: آثار حسین انصاریان

از حسین انصاریان آثار متعددی در موضوعات گوناگون مانند ترجمه‌ها، شروح و تفاسیر، تاریخ و سیره اهل بیت(ع)، عرفان و اخلاق، تربیتی و اجتماعی، اشعار و ادبیات و سایر موضوعات منتشر شده که به بیش از ۱۲۰ مجلد می‌رسد.[۲۵] تاکنون تعدادی از کتاب‌های وی به زبان‌های دیگر ترجمه شده که از میان آنان، دو کتاب نظام خانواده در اسلام و شرح دعای کمیل به پنج زبان عربی، انگلیسی، ترکی استانبولی و آذری و اردو و کتاب توبه آغوش رحمت به این زبانها به جز ترکی ترجمه شده است.[۲۶] مجموعه آثار حسین انصاریان در مرکز تحقیقات علوم اسلامی نور به‌صورت نرم‌افزار منتشر شده است.[۲۷]

پانویس

  1. پرش به بالا↑ کتاب‌شناسی آثار استاد انصاریان، ص۱۷.
  2. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۲ش، ص۱۹.
  3. پرش به بالا↑ «مصاحبه شیخ حسین انصاریان با خبرگزاری ایکنا».
  4. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، ص۲۰-۲۴.
  5. پرش به بالا↑ «آشنایی با استاد حسین انصاریان»، سایت عرفان.
  6. پرش به بالا↑ «آشنایی با استاد حسین انصاریان»، سایت عرفان.
  7. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، ص۵۰.
  8. پرش به بالا↑ آشنایی با استاد حسین انصاریان، سایت عرفان.
  9. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، ص۵۰.
  10. پرش به بالا↑ حبیبی، کتاب‌شناسی آثار استاد انصاریان، ص۲۰.
  11. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، ص۵۲و۵۳.
  12. پرش به بالا↑ حبیبی، کتاب‌شناسی آثار استاد انصاریان، ص۲۱.
  13. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، ص۷۷.
  14. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، ص۱۱۶.
  15. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، ص۱۱۶.
  16. پرش به بالا↑ «واکنش امام(ره) به سخنرانی استاد انصاریان»، خبرگزاری تسنیم.
  17. پرش به بالا↑ «خاطرات حجت الاسلام والمسلمین انصاریان از دوران شاگردی نزد حضرت امام»، پرتال امام خمینی
  18. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، ص۵۶.
  19. پرش به بالا↑ «آشنایی با مرکز علمی تحقیقاتی دارالعرفان»، پایگاه اطلاع‌رسانی استاد انصاریان.
  20. پرش به بالا↑ «گفتگو با شیخ حسین انصاریان»، خبرگزاری حوزه.
  21. پرش به بالا↑ دهقانی، خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان،ص ۵۸
  22. پرش به بالا↑ «برنامه سخنرانی‌های استاد حسین انصاریان در محرم و صفر اعلام شد»، خبرگزاری برنا. ؛اعلام سخنرانی‌های مذهبی رمضان ۹۶، باشگاه خبرنگاران جوان.
  23. پرش به بالا↑ رک:سایت عرفان، بخش تالیفات، پایگاه اطلاع‌رسانی استاد انصاریان.
  24. پرش به بالا↑ آشنایی با مرکز علمی تحقیقاتی دارالعرفان، پایگاه اطلاع‌رسانی استاد انصاریان.
  25. پرش به بالا↑ حبیبی، کتاب‌شناسی آثار استاد انصاریان، ص۷.
  26. پرش به بالا↑ رک: حبیبی، کتاب‌شناسی آثار استاد انصاریان، ص۳۸۹-۴۳۱.
  27. پرش به بالا↑ ۸۰ عنوان کتاب در ۱۱۴ جلد از آثار و ۴۵ جلسه از سخنرانی‌های شیخ حسین انصاریان، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.

منابع

دسته‌ها
فرهنگی اجتماعی معارف دین و اندیشه اخبار آخرین خبر حضرت محمد ( ص ) اخبارپایگاه اخبار

حکم ارتداد سلمان رشدی از سوی امام خمینی (ره )

به گزارش بقاع خبر ؛ تألیف و انتشار کتاب آیات شیطانی در سطح گسترده که با نظر مثبت و مساعد دولت‏های غربی انجام شد، حاکی از توطئه فرهنگی جدید غرب علیه مسلمانان، تحت پوشش آزادی بود.

فتوای صریح امام خمینی ( ره ) علیه نویسنده این کتاب، باعث بیداری مردم جهان به ویژه مسلمانان شد و در واقع از تکرار چنین اهانت‏هایی به اسلام جلوگیری کرد. پس از صدور این فتوا، اکثریت علمای جهان اسلام و بسیاری از آزاداندیشان از آن حمایت کردند. این در حالی بود که دولت‏های غربی به بهانه دفاع از آزادی قلم به حمایت شدید تبلیغاتی و سیاسی از سلمان رشدی پرداختند.

حضرت امام با صدور حکم شرعی ارتداد نویسنده کتاب آیات شیطانی، نیروی عظیم نیروهای مسلمان را آشکار ساخت و موجی توفنده از توده‏ های میلیاردی مسلمانان در مصاف با کفر پدید آورد. رشدی مرتد از لحظه صدور حکم، مخفی شد و پلیس اسکاتلند یارد، حفاظت از وی را با صرف هزینه‏ های کلان بر عهده گرفت.

رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‏ اللَّه العظمی خامنه ‏ای در این باره فرمود: حکمی را که امام امت بیان فرموده‏ اند، حکمی است که هر یک از فقهای اسلامی اگر بخواهند بر طبق حکم اسلامی عمل کنند، همین حکم را باید بدهند و این فتوا قطعی است. هزینه حفاظت از سلمان رشدی برای دولت انگلستان در حدود یک میلیون پوند در سال است.

به مناسبت فرار سیدن سالروز حکم تاریخی امام موضوع ارتداد را ه نقل از ویکی شیعه تقدیم می کنیم .

ارتداد

اِرْتِدادْ خارج‌شدن و رویگردانی از دین اسلام است. مسلمان رویگردان از اسلام را مُرتَد می‌نامند. ارتداد با انکار وجود خدا، حقانیت پیامبر اسلام(ص)، دین اسلام و امور ضروری دین مانند نماز و روزه و همچنین با توهین آشکار به مقدسات دینی مانند کعبه محقق می‌شود.

مرتد را به دو نوع مرتد ملی و مرتد فطری تقسیم کرده‌اند که هریک احکام شرعی مخصوص خود را دارد. بنابر دیدگاه مشهور میان فقیهان، مجازات مرتد فطریِ مرد، مرگ است؛ ولی به مرتد ملیِ مرد، فرصت توبه و بازگشت به دین داده می‌شود و در صورت عدم توبه کشته می‌شود. مرتد زن چه ملی و چه فطری، کشته نمی‌شود، اما تا زمانی که توبه نکند، زندانی می‌شود.

برخی از فقیهان در برابر دیدگاه مشهور، بر این باورند که مرتد فطریِ مرد نیز در صورت توبه کشته نمی‌شود.

نجس‌بودن مرتد و جایزنبودن ازدواج با او از دیگر احکام ارتداد است. به باور برخی، علت وجود چنین مجازات‌هایی برای ارتداد، جلوگیری از سهل‌انگاری مسلمانان در دینداری و عدم تضعیف باورهای دینی توسط مخالفان اسلام است.

  اقسام ارتداد

ارتداد اصطلاحی فقهی است و فقیهان آن را رویگردانی از اسلام معنا می‌کنند.[۱] به مسلمانی که از دین اسلام خارج شده است، مُرتَدّ می‌گویند.[۲] در کتاب‌های فقهی از ارتداد در بخش‌های مختلفی ازجمله طهارت، صلاه، زکات، صوم، حج، تجارت، نکاح و ارث سخن به میان می‌آید.[۳] در برخی کتاب‌های فقهی بخش مستقلی با عنوان «کتاب المُرتَدّ»، به ارتداد اختصاص یافته است.[۴]

اقسام مرتد

نوشتار‌های اصلی: مرتد فطری و مرتد ملی

مرتد دو گونه است و هریک احکام ویژه خود را دارد:[۵] مرتد فطری کسی است که مسلمان به دنیا آمده است؛[۶] یعنی پدر و مادرش یا یکی از آنها مسلمان‌اند.[۷] سپس از اسلام خارج شده است.[۸] مرتد ملی به کسی می‌گویند که ابتدا غیرمسلمان بوده، اسلام آورده و سپس از اسلام برگشته است.[۹]

شرایط و راه‌های اثبات ارتداد

ارتداد هم با سخن و هم با فعل تحقق پیدا می‌کند:
ارتداد با سخن به این صورت است که کسی سخنی بگوید که دلالت کند از دین اسلام خارج شده است. برای مثال بگوید: خدا وجود ندارد یا حضرت محمد(ص) پیامبر نیست یا دین اسلام دین حق نیست.[۱۰] انکار ضروری دین نیز از این قسم است.[۱۱] منظور از ضروری دین، چیزی است که بودن آن در اسلام چنان واضح است که به استدلال نیاز ندارد و همه مسلمانان آن را قبول دارند؛ مانند وجوب نماز و روزه و حج.[۱۲]
ارتداد با فعل به این شکل است که کسی کاری کفرآمیز را از روی عمد و با علم به کفرآمیزبودنش انجام دهد. برای مثال برای بتی سجده کند، یا ماه یا خورشید را پرستش کند و یا به مقدسات دینی مانند کعبه «اهانت آشکار» کند.[۱۳]

به باور آیت‌الله فاضل لنکرانی، شک و شبهه در توحید و نبوت، تا زمانی که به انکار و تکذیب نینجامد، به ارتداد نمی‌انجامد.[۱۴] به تصریح علامه شعرانی «پژوهشگری که به دنبال دلیل و برهان است، اگر با شک مواجه شود و درصدد یافتن دین حق باشد، شک موجب کفر و ارتدادش در دوره تحقیق نمی‌شود؛ البته به شرط آن که با زبان به انکار نپردازد».[۱۵]

فقیهان عقل، بلوغ، قصد و اختیار را از شرایط تحقق ارتداد می‌دانند.[۱۶] برپایه این شروط، گفتن سخنان کفرآمیز توسط دیوانه یا کسی که به سن بلوغ نرسیده است، موجب ارتداد او نمی‌شود.[۱۷] همچنین کسی که از روی قصد سخنان کفرآمیز نگفته است یا او را مجبور کرده‌اند که کفر بگوید، مرتد به‌شمار نمی‌رود.[۱۸]

به‌فتوای فقیهان ارتداد از دو راه اثبات می‌شود: یکی اِقرار خود مرتد به ارتدادش و دیگری بینه؛ یعنی دو مرد عادل بر ارتداد فردی، گواهی دهند.[۱۹] به گفته شهید اول، اگر کسی که دو شاهد بر ارتدادش گواهی داده‌اند، بگوید که اشتباه کرده است، سخنش پذیرفته می‌شود. همچنین است اگر بگوید که به این کار مجبور شده است و قرینه‌ای بر سخنش وجود داشته باشد.[۲۰]

نمونه‌هایی از ارتداد در جهان اسلام

در کتاب‌های تفسیری و تاریخی، نمونه‌هایی از ارتداد در زمان پیامبر اسلام(ص)، گزارش شده است.[۲۱] از آن میان دو پسر ابوالحصین‌اند که از انصار بود. اینان به‌دعوت گروهی از مسیحیان، از اسلام خارج شده، به دین مسیحیت در‌آمدند.[۲۲] پیامبر آنها را نفرین کرد و نخستین افراد مرتد نامید.[۲۳] همچنین عُقبه اَبی‌مُعیط که از بزرگان قریش بود برای آنکه پیامبر(ص) از غذایش بخورد، شهادتین گفت؛ اما پس از چندی به خواست دوستش، به صورت پیامبر آب دهان انداخت و مرتد شد. پیامبر پس از دستگیری او در جنگ بدر، به قتلش دستور داد.[۲۴]

اُم‌ُّحَکَم دختر ابوسفیان و فاطمه خواهر ام‌ُّسَلَمه همسر پیامبر نیز از جمله زنان مرتد در دوره پیامبر بودند. ام‌حکم هنگام فتح مکه، دوباره مسلمان شد.[۲۵]

سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی، در کتاب فقهی‌اش، فقه الحدود و التعزیرات، نمونه‌هایی از ارتداد در زمان پیامبر و امامان(ع) را آورده است.[۲۶]

در سالیان اخیر کسانی به اتهام ارتداد کشته شده یا به ارتداد محکوم شده‌اند؛ ازجمله:

مجازات مرتد

مجازات مرتد ملیِ مرد اگر توبه نکند و همچنین مرتد فطریِ مرد، مرگ است؛[۳۰] اما مرتدِ زن، زندانی می‌شود تا یا توبه کند یا بمیرد.[۳۱] البته مرتد فطری زن و مرتد ملی چه زن باشد چه مرد، اگر توبه کند، توبه‌اش پذیرفته می‌شود.[۳۲]

برخی از فقیهان در برابرِ فتواهای مشهور درخصوص احکام ارتداد، دیدگاه‌های دیگری مطرح کرده‌اند؛ ازجمله سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی[۳۳] و محمداسحاق فیاض از مراجع تقلید، حکم مرتد فطری مرد را مانند حکم دیگر اقسام مرتد دانسته‌اند؛ یعنی فتوا داده‌اند که مرتد فطریِ مرد نیز اگر توبه کند، مجازات نمی‌شود.[۳۴]

عبدالله جوادی آملی هم گفته است، کسی که از روی تحقیق دچار شبهه شد و از دین برگشت، کشته نمی‌شود؛ زیرا برپایه احادیث، مجازات‌های حدی با وجود شبهه نباید اِعمال شوند.[۳۵]

برخی از محققان نیز به این باور رسیده‌اند که مجازات مرتد، از تعزیرات تغییرپذیر و حکم ولایی است که در صدر اسلام برای مقابله با فتنه و فریبکاری گروهی از کافران و منافقان، از سوی پیامبر(ص) تعیین شد. تعیین مجازات مرتد و میزان و اجرای آن، بر اساس مصالح جامعه اسلامی و وابسته به شرایط محیطی است و به تشخیص حاکم بستگی دارد.[۳۶]

فلسفه مجازات مرتد

در توضیح فلسفه مجازات مرتد، به حکمت‌های مختلفی اشاره شده است:

  • چون اسلام زیربنای نظام سیاسی است، ارتداد و آشکارسازی آن، سبب تضعیف زیربنای نظام سیاسی و فروپاشی آن می‌شود. به همین جهت، حکومت اسلامی موظف است در برابر آشکارسازی ارتداد بایستد و برایش مجازات در نظر بگیرد.[۳۷]
  • چون اسلام عامل پیوند جامعه است، ارتداد و اظهارش، سبب گسست مردم می‌شود. مهدی بازرگان از قول پرفسور مارسل بوازار، استاد حقوق دانشگاه ژنو نقل می‌کند «علت سخت‌گیری اسلام درباره مرتد، شاید بدان جهت باشد که در نظام حکومتی و سیستم اداری جوامع اسلامی، ایمان به خدا جنبه صرفا اعتقادی و شخصی نداشته، بلکه جزو بندهای پیوستگی امت و پایه‌های حکومت است به‌طوری‌که با فقدان آن، قوام و دوام جامعه متلاشی می‌شود و مانند قتل نفس یا فتنه و فساد است که نمی‌تواند قابل‌تحمل باشد».[۳۸]
  • اظهار اسلام به معنای التزام به نظمی خاص و پذیرش هویت ویژه است؛ از این رو، ارتداد نوعی سرکشی علیه هویت عمومی جامعه است که موجب اخلال در آرامش جامعه می شود.[۳۹]
  • علت سخت‌گیری در زمینه مجازات ارتداد این است که دین را مسئله‌ای ساده ندانیم و در انتخاب آن بیشتر دقت کنیم.[۴۰]
  • مجازات مرتد مانع از آن می‌شود که مخالفان اسلام با قصد تضعیف ایمان مردم، اسلام بیاورند و سپس از اسلام بیرون روند؛ چنانکه نقشه دشمنان اسلام در صدر ظهور اسلام چنین بود و به همین جهت، مجازات مرتدّ مقرر گشت.[۴۱]

سایر احکام ارتداد 

برپایه منابع فقهی، برخی از احکام ارتداد به‌شرح زیر است:

  • نجاست: ارتداد موجب نجاست مرتدّ می‌شود.[۴۲] مرتد فطریِ زن و مرتد ملی، چه زن باشد چه مرد، اگر توبه کنند، پاک می‌شوند.[۴۳]
  • فسخ ازدواج: اگر پس از عقد ازدواج و پیش از آمیزش، یکی از زن و مرد مرتد شوند، ازدواج باطل می‌شود.[۴۴] اگر پس از نزدیکی، مرد مرتد شود و مرتد فطری باشد، ازدواج باطل می‌شود؛ اما اگر زن مرتد شود، مرتد فطری باشد یا ملی، اگر تا پایان عده (عده طلاق)، توبه نکرد، عقد ازدواج باطل است؛ وگرنه صحیح باقی می‌ماند. همچنین است اگر مرد، مرتد ملی باشد.[۴۵] ارتداد مانع ازدواج مسلمان با مرتد می‌شود.[۴۶]
  • ارث: ارتداد مانع از ارث بردن مرتد از مسلمان می‌شود.[۴۷]

ارتداد در قانون ایران

در قانون مجازات اسلامی ایران، ارتداد به‌عنوان جرم ذکر نشده و مجازاتی هم برایش تعیین نشده است؛[۴۸] اما برخی با استناد به اصل ۱۶۷ قانون اساسی، آن را جرم می‌دانند.[۴۹] در این اصل آمده است: «قاضی موظف است کوشش کند حکم هر دعوا را در قوانین مُدَوَّنه بیابد و اگر نیابد با استناد به منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبر، حکم قضیه را صادر نماید…»[۵۰]

پانویس

  1. پرش به بالا↑ برای نمونه نگاه کنید به شهید ثانی، حاشیهالارشاد، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۲۸۵؛ موسوی اردبیلی، فقه الحدود و التعزیرات، ۱۴۲۷ق، ج۴، ص۴۴-۴۶.
  2. پرش به بالا↑ برای نمونه نگاه کنید به خویی، تکملهالمنهاج، ۱۴۱۰ق، ص۵۳؛ وحید خراسانی، منهاج‌الصالحین، ۸۱۴۲ق، ج۳، ص۵۰۰؛ موسوی اردبیلی، فقه الحدود و التعزیرات، ۱۴۲۷ق، ج۴، ص۴۴-۴۶.
  3. پرش به بالا↑ مؤسسه دایرهالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۳۶۶.
  4. پرش به بالا↑ مؤسسه دایرهالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۰ش، ج۱، ص۳۶۶.
  5. پرش به بالا↑ نگاه کنید به محقق حلی، شرایع‌الاسلام، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۱۷۰و۱۷۱.
  6. پرش به بالا↑ محقق حلی، شرایع‌الاسلام، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۱۷۰.
  7. پرش به بالا↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴۱، ص۶۰۲.
  8. پرش به بالا↑ محقق حلی، شرایع‌الاسلام، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۱۷۰.
  9. پرش به بالا↑ محقق حلی، شرایع‌الاسلام، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۱۷۱.
  10. پرش به بالا↑ موسوی اردبیلی، فقه الحدود و التعزیرات، ۱۴۲۷ق، ج۴، ص۴۷.
  11. پرش به بالا↑ مؤسسه دایرهالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۲ش، ج۵، ص۱۴۶.
  12. پرش به بالا↑ مؤسسه دایرهالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۹۲ش، ج۵، ص۱۴۶.
  13. پرش به بالا↑ موسوی اردبیلی، فقه الحدود و التعزیرات، ۱۴۲۷ق، ج۴، ص۴۷و۴۸.
  14. پرش به بالا↑ فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۲، ص۵۰۴.(به نقل از: سروش محلاتی، آزادی، عقل و ایمان، ۱۳۸۱ش، ص۲۸۲-۲۸۳)
  15. پرش به بالا↑ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۸، ص۵۹۶(به نقل از: سروش محلاتی، آزادی، عقل و ایمان، ۱۳۸۱ش، ص۲۸۴).
  16. پرش به بالا↑ برای نمونه نگاه کنید به نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴۱، ص۶۰۹و۶۱۰؛ موسوی اردبیلی، فقه الحدود و التعزیرات، ۱۴۲۷ق، ج۴، ص۱۰۲و۱۰۵و۱۱۵.
  17. پرش به بالا↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴۱، ص۶۰۹.
  18. پرش به بالا↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴۱، ص۶۰۹و۶۱۰.
  19. پرش به بالا↑ نگاه کنید به شهید اول، الدروس الشرعیه، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۵۲؛ علامه حلی، تحریرالاحکام، ۱۴۲۰ق، ج۵، ص۳۹۷.
  20. پرش به بالا↑ شهید اول، الدروس الشرعیه، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۵۲.
  21. پرش به بالا↑ صادقی فدکی، ارتداد، ۱۳۸۸ش، ص۲۹۳.
  22. پرش به بالا↑ صادقی فدکی، ارتداد، ۱۳۸۸ش، ص۲۹۳و۲۹۴.
  23. پرش به بالا↑ صادقی فدکی، ارتداد، ۱۳۸۸ش، ص۲۹۴.
  24. پرش به بالا↑ صادقی فدکی، ارتداد، ۱۳۸۸ش، ص۲۹۵و۲۹۶.
  25. پرش به بالا↑ صادقی فدکی، ارتداد، ۱۳۸۸ش، ص۳۱۲.
  26. پرش به بالا↑ برای نمونه نگاه کنید به موسوی اردبیلی، فقه‌الحدود و التعزیرات، ۱۴۲۷ق، ج۴، ص۵-۲۹.
  27. پرش به بالا↑ «سرنوشتی که نواب برای سوزاننده قرآن رقم زد + تصاویر».
  28. پرش به بالا↑ «فتوای تاریخی امام خمینی مبنی بر مهدورالدم بودن سلمان رشدی».
  29. پرش به بالا↑ «فتوای تاریخی امام خمینی مبنی بر مهدورالدم بودن سلمان رشدی».
  30. پرش به بالا↑ محقق حلی، شرایع‌الاسلام، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۱۷۰و۱۷۱.
  31. پرش به بالا↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴۱، ص۶۱۱و۶۱۲.
  32. پرش به بالا↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴۱، ص۶۱۲و۶۱۳.
  33. پرش به بالا↑ موسوی اردبیلی، فقه الحدود و التعزیرات، ۱۴۲۷ق، ج۴، ص۱۵۱.
  34. پرش به بالا↑ فیاض کابلی، رساله توضیح‌المسائل، ۱۴۲۶ق، ص۶۲۶.
  35. پرش به بالا↑ جوادی آملی، تسنیم، ۱۳۸۸ش، ج۱۲، ص۱۸۳و۱۸۴.
  36. پرش به بالا↑ سروش محلاتی، آزادی، عقل و ایمان، ۱۳۸۱ش، ص۲۸۷-۳۰۵.
  37. پرش به بالا↑ عوده، التشریع الجنائی الاسلامی، دار الکتاب العربی، ج۱، ص۵۳۶ و ص۶۳۱؛ مطهری، یادداشت‌ها، ۱۳۹۰ش، ج۲، ص۳۱۶.
  38. پرش به بالا↑ میبدی، دینداری و آزادی، ۱۳۷۸ش، ص۱۳۵.
  39. پرش به بالا↑ فضل‌الله، «آزادی و دموکراسی»، ۱۳۷۷ش، ص۱۱۴.
  40. پرش به بالا↑ شاکرین، پرسش‌ها و پاسخ‌های دانشجویی، ۱۳۸۹ش، ص۳۱۷.
  41. پرش به بالا↑ شاکرین، پرسش‌ها و پاسخ‌های دانشجویی، ۱۳۸۹ش، ص۳۱۴.
  42. پرش به بالا↑ شیخ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۱۴.
  43. پرش به بالا↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۶، ص۲۹۳.
  44. پرش به بالا↑ محقق حلی، شرایع‌الاسلام، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۱۷۰و۱۷۱.
  45. پرش به بالا↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۳۰، ص۴۹.
  46. پرش به بالا↑ نجفی، جواهرالکلام، ۱۳۶۲ش، ج۳۰، ص۴۷.
  47. پرش به بالا↑ برای نمونه نگاه کنید: نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۳۹، ص۱۷.
  48. پرش به بالا↑ درودی، «ارتداد در نظام حقوقی ایران»، ص۶۶.
  49. پرش به بالا↑ درودی، «ارتداد در نظام حقوقی ایران»، ص۶۶.
  50. پرش به بالا↑ قانون اساسی، جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۸۶ش، ص۸۹.
دسته‌ها
علما اخبار آخرین خبر اخبارپایگاه اخبار

سیره عملی آیت‌الله ضیاءآبادی؛ استاد اخلاق و مفسر قرآن

به گزارش خبرنگار گروه معارف بقاع خبر: در پی درگذشت آیت‌الله ضیاءآبادی از عالمان بزرگ تهران، مرتضی نجفی قدسی در تبیین سیره عملی ایشان یادداشتی به این شرح نوشته است:

بسم الله الرحمن الرحیم

«وَمَا کَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنفِرُواْ کَآفَّهً فَلَوْلاَ نَفَرَ مِن کُلِّ فِرْقَهٍ مِّنْهُمْ طَآئِفَهٌ لِّیَتَفَقَّهُواْ فِی الدِّینِ وَلِیُنذِرُواْ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُواْ إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ» (سوره توبه، آیه ۱۲۲)

لازم نیست مؤمنان، همگی به راه افتند و لکن چرا از هر جماعتی، عده‌ای کوچ نمی‌کنند تا به فهم دین دست یابند (فقیه شوند) و وقتی که به نزد قوم خود باز می‌گردند، آنان را بیم دهند، باشد که از نافرمانی خدا حذر کنند.

آیه‌ای در اثبات فلسفه وجودی روحانیت و حوزه‌های علمیه

یکی از آیاتی که فلسفه وجودی روحانیت و تشکیلات حوزه‌های علمیه را اثبات می‌کند همین آیه است که دستور می‌دهد از مؤمنان کسانی باید بروند و در فهم دین فقیه شوند و سپس به اوطان خود برگردند و مردم را هدایت کنند.

مرحوم آیت‌الله سید محمد ضیاء آبادی (رحمت الله علیه) دقیقاً به همین آیه شریفه عمل کرد و پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی در قزوین در سال ۱۳۲۸ شمسی به حوزه علمیه قم آمد و به مدت ۱۲ سال از محضر بزرگانی، چون آیت‌الله العظمی بروجردی، آیت‌الله العظمی امام خمینی و علامه طباطبایی مفسر کبیر قرآن بهره‌مند شد و پس از ارتحال آیت‌الله بروجردی راهی تهران شد و دیگر در قم ماندن را برای خود جایز ندانست و تصمیم گرفت که به همین آیه شریفه (فلولا نفر) عمل کند و اکنون که فقیه در دین شده است به میان مردم برود و آنان را با معارف الهی آشنا کند و وظیفه اصلی و ذاتی یک روحانی که تبلیغ دین است را به صورت علمی و عملی به انجام رساند.

بهره مردم از ضیاء وجود آیت‌الله ضیاءآبادی

او حدود شصت سال امام جماعت مسجد بود، مدرس حوزه بود، بر منبر وعظ و خطابه می‌نشست و ارشاد می‌کرد و از ضیاء وجودش مردم بهره‌مند می‌شدند. او عالمی ربّانی، متقی و رفتار و گفتار و کردارش عملاً درس اخلاق و دین بود و مانند چراغی پیرامون خود را روشن می‌کرد و علاقمندان به کسب فضائل و مکارم اخلاق را سیراب می‌نمود.

توجه به اخلاقیات و ساختن انسان‌های مهذب و باتقوی و بیان تفسیر قرآن دو بُعد اصلی و مهم سخنرانی‌های مرحوم آیت‌الله ضیاء آبادی بود و لذا کتاب‌های تفسیری و اخلاقی متعددی هم از ایشان منتشر شده است.

اُنس به قرآن نکته کلیدی در سیره علماء

نکته مهمی که متأسفانه در زندگی اکثر ما وجود دارد، عدم توجه به قرآن کریم است و حال آنکه ائمه اطهار علیهم السلام که خود قرآن مجسم بودند، آنچنان با قرآن مأنوس بودند که غالباً هر سه روز یکبار یک ختم قرآن می‌کردند و ما از تلاوت روزی یک جزء هم دریغ می‌کنیم!

سیره علماء بزرگ ما هم همینطور بوده است که پیوسته قرآن می‌خواندند، در احوالات حضرت امام خمینی (رض) هست که روزی چندین بار مشغول تلاوت قرآن می‌شدند، ایشان که هر یک دقیقه وقتش بسیار ارزش داشت و رهبر کبیر انقلاب بود، چرا اینقدر وقت برای قرائت و تلاوت و تدبر در قرآن می‌گذاشت؟! مرحوم آیت‌الله العظمی سید محمد رضا گلپایگانی (ره) نیز در طول شب و روز مکرر قرآن می‌خواندند، مگر قرآن کریم نمی‌فرماید که «فَاقْرَءُوا مَا تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ» یعنی هر چه می‌توانید قرآن بخوانید.

توصیه امام المتقین به تلاوت و عمل به قرآن

امیر المؤمنین (ع) خطاب به فرزندشان محمد بن حنفیه می‌فرمایند: فرزندم! قرآن بخوان و به آنچه در آن است عمل کن و واجبات، احکام حلال و حرام و امر و نهی آن را لازم بشمار و با قرآن شب زنده داری کن و شب و روز قرآن بخوان، پس بر هر مسلمانی واجب است هر روز به این پیمان نامه نگاه کند هر چند پنجاه آیه باشد، پسرم! این را بدان که درجات بهشت به تعداد آیه‌های قرآن است و هنگامی که قیامت فرا رسید به قاری قرآن گفته می‌شود بخوان و بالا برو، پس در بهشت بعد از پیامبران و صدیقان، درجه کسی بالاتر از قاریان و تلاوت کنندگان قرآن نیست. (وسائل الشیعه، جهاد با نفس، ص ۱۹)،

امّا ظاهراً بی توجهی به قرآن در بین امت پیامبر اکرم (ص) آنقدر زیاد است که حضرتش در روز قیامت از این بی توجهی و مهجوریتی که بر قرآن کریم رفته است به درگاه الهی شکایت می‌کنند و عرضه می‌دارند: «وَقَالَ الرَّسُولُ یَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا» (سوره فرقان، آیه ۳۰).

اهمیت منبر‌های قرآنی توسط وعاظ روحانی

به هر حال برای یک روحانی که در حوزه تحصیل کرده است، تسلط به تفسیر قرآن امر لازم و ضروری است و مردم هم انتظار دارند که روحانیون در منابر و سخنرانی‌ها از آیات قرآن و احادیث مسلم اهل بیت (ع) که مبین قرآن هستند، آنان را بهره‌مند سازند یعنی کاری که شهید بهشتی و شهید مطهری انجام می‌دادند و تمام بیاناتشان را عملاً تفسیر قرآن فرا می‌گرفت و مرحوم آیت‌الله ضیاء آبادی هم از ابتدا محوریت تبلیغش را بر بیان تفسیر قرآن گذاشت و در این راه حق شاگردی علامه طباطبایی احیاگر تفسیر قرآن در عصر حاضر را بخوبی ادا کرد و بسیار خوش درخشید. نوع صدا و بیان ایشان هم فوق‌العاده جذاب بود و طنین صدایش بسیار اثر گذار بود.

تأکید قرآن به تلاوت و تدبر در آن

در قرآن کریم در موارد متعدد سفارش به قرائت و تلاوت و تدبر در قرآن شده است که نمونه مهم آن، آیات ابتدایی سوره مزمل است که تأکید می‌کند که بخشی از شب را، نصف از شب را یا کمتر و یا بیشتر، به تلاوت قرآن اختصاص دهید و این نشان می‌دهد که تلاوت قرآن مخصوصاً در سحرگاهان اثر بهتری بر انسان دارد و بسا در‌های شهودی را هم به روی انسان باز کند چرا که فرموده است «ان قرآن الفجر کان مشهوداً».

آیت‌الله ضیاءآبادی انیس و عامل به قرآن

بحث و سخن در این مقوله بسیار است و لیکن لازم بود به مناسبت بیان سیره عملی مرحوم آیت‌الله ضیاء آبادی به انس ایشان با قرآن و تفسیر آن اشاره شود که در طول شصت سال عمر تبلیغی ایشان بسیار پر رنگ بود، یعنی برای همه روشن بود که آیت‌الله ضیاء آبادی یک انسان عامل به قرآن و دین شناس واقعی است و منبرهایش مشحون از تفسیر قرآن کریم است و البته به همین سبب سال‌ها پیش جزء خادمان قرآن کریم هم معرفی شد.

چرایی هجرت از قم به تهران

نکته مهم دیگری که لازم است به آن اشاره کنم این است که چرا آیت‌الله ضیاء آبادی در قم نماند؟! آیا او نمی‌توانست به فکر آینده خود باشد؟ ‍! باید بگوئیم که او وظیفه شناس بود، برای تحصیل فقاهت به قم آمد و وقتی به قدر کفایت رسید دیگر در قم نماند و به تهران رفت و مشغول وعظ و منبر و مسجد و تبلیغ و بیان تفسیر قرآن شد، کاری که باید همه روحانیون انجام بدهند و به قدر لازم در قم بمانند و به فکر تبلیغ دین باشند.

هجرت آیت‌الله حق‌شناس به تهران به دستور آیت‌الله بروجردی

متأسفانه امروزه بسیاری از شهر‌ها حتی شهر‌های بزرگ از وجود عالمان دینی خالی شده است! از جمله اقدامات بسیار ارزشمند مرحوم آیت‌الله العظمی بروجردی اعزام علماء حوزه به بلاد مختلف ایران بود، مثلاً مرحوم آیت‌الله میرزا عبدالکریم حق شناس به دستور حضرت آیت‌الله بروجردی به تهران آمدند و در آن هنگام دل از قم کندن هم برای ایشان سخت بود و در این موضوع با حضرت امام خمینی هم که در آن زمان در دستگاه و تشکیلات مرجعیّت آیت‌الله بروجردی فعال بودند، مشورت می‌کنند و حضرت امام هم می‌فرمایند اگر آیت‌الله بروجردی به من هم فرموده بودند من اجابت می‌کردم و دستور ایشان را انجام می‌دادم و پس از این مشورت بود که حضرت آیت‌الله حق شناس تأمل را جایز ندانسته و بلافاصله به تهران می‌آیند و بحمد الله در طول سالیان متمادی چراغ پرفروغی برای طلاب، مردم، بازاریان، جوانان و علاقمندان به معارف اسلامی در تهران بودند.

هجرت آیت‌الله مظاهری به اصفهان نمونه‌ای دیگر از هجرت بزرگان از قم

زمانی در اصفهان ده‌ها مجتهد مسلم وجود داشت و در این اواخر بعد از ارتحال حضرات آیات سید محمد علی صادقی و شیخ حسن صافی که زعامت حوزه اصفهان را بر عهده داشتند، حوزه اصفهان یکباره دچار خلأ شدید شد و بحمدالله با چاره جویی که رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مد ظله العالی) داشتند و از حضرت آیت‌الله العظمی مظاهری که در حوزه علمیه قم جایگاه بسیار والایی داشتند و در زمان درس اخلاق ایشان تمام مسجد اعظم قم و صحن‌های حرم پر از جمعیت می‌شد دعوت کردند که به اصفهان هجرت کنند و مسئولیت زعامت حوزه علمیه کهن اصفهان را تقبل فرمایند و خوشبختانه با تشریف فرمایی ایشان به اصفهان چراغ پرفروغ حوزه اصفهان همچنان پر تلألؤ ماند.

در مشهد مقدس زمانی چندین مرجع مسلم حضور داشتند و این شهر از عالمان برجسته‌ای مانند حضرات آیات: میرزا علی آقا فلسفی، میرزا علی اکبر مروارید، و میرزا جواد آقا تهرانی و دیگران برخوردار بود که همه رفتند، ولی متأسفانه جای آنان پر نشد و این شهر مهم نیازمند آن است که یکی از بزرگان مانند آیت‌الله مظاهری که از قم هجرت کردند و به اصفهان رفتند، همت والایی کرده و قطع تعلق از قم نموده و به مشهد مشرف شوند و حوزه کهن و روحانیت معظم آن ارض اقدس را رونق بخشند.

حضور سه عالم بزرگ در یک شهر کوچک

زمانی در شوشتر در همین دوران جنگ تحمیلی، سه عالم بزرگ و برجسته می‌درخشیدند که مرحوم آیت‌الله حاج محمد تقی شیخ شوشتری صاحب قاموس الرجال، مرحوم آیت‌الله آل طیب و مرحوم آیت‌الله جزایری (پدر آیت‌الله جزایری اهواز) هر کدام در بین مردم شوشتر وجاهت عجیبی داشتند. از اعتقاد و ایمان مردم شوشتر به علماء و مخصوصاً آیت‌الله حاج محمد تقی شیخ شوشتری یا تستری هر چه بگویم کم است و همین قدر بگویم هم اکنون مرقد ایشان به مثابه یک حرم و بارگاهی مورد زیارت عموم مردم شوشتر است و آنقدر مردم شوشتر به ایشان اعتقاد عمیق داشتند که حتی هم اکنون بعد از گذشت سال‌ها از ارتحال آن مرحوم بسیاری از مردم بالای ماشینهایشان می‌نویسند: یا شیخ شوشتر‍!

حضور عالمان برجسته و مجتهد در شهر‌های کشور

ایمان و اعتقاد مردم از این عالمان ربانی است و حیف است که شهر‌های ما خالی از عالمان برجسته باشد، شاید بعضی بگویند ائمه جمعه که هستند، امّا این‌ها مانعه الجمع نیست و جایگاه ائمه محترم جمعه در جای خود محفوظ است، ولی باید این را بدانیم که هر شهری عالم برجسته و مجتهد می‌خواهد و این موضوع در روایات هم آمده است.

جای تأسف است بگوئیم در شهر تبریزی که زمانی مهد عالمان و مجتهدان بوده است هم اکنون از این سطح از عالمان خالی است و دیگر شهر‌ها هم همین وضعیت را دارند و اگر بخواهیم یک به یک را نام ببریم شرح مستوفایی می‌شود.

اهمیت مسئله هجرت علماء از قم از منظر مقام معظم رهبری

مسئله مهم هجرت علماء و طلاب از مسائل مهم و مد نظر رهبر معظم انقلاب و مراجع معظم تقلید است، تا جایی که رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مد ظله العالی) در ۱۴ مهرماه ۱۳۷۹ در دیدار جمعی از علماء، اساتید، فضلا و طلاب حوزه علمیه قم در مدرسه فیضیه، ایشان مسأله هجرت در حوزه‌های علمیه به منظور تعلیم و تزکیه را نیز مسأله‌ای مهم برشمردند و تصریح کردند: باید افرادی که در حوزه به حد قابل قبولی از آگاهی و علم برسند با هجرت به مناطق مختلف و شهرها، ضمن ارتباط بیشتر با مردم، موجب بهره‌مندی آن مناطق، از علم و دانش و برکات معنوی حضور علما شوند.

امیدوارم که خدای متعال تفضل کند و به دل بعضی از بزرگان در قم بیندازد تا مهاجرت به شهر‌ها را در کشور آغاز کنند تا ان‌شاء‌الله بخشی از خلایی که پیش آمده جبران شود. بعون الله تعالی

 

دسته‌ها
فرهنگی معارف دین و اندیشه اخبار آخرین خبر اخبارپایگاه اخبار

نجوا با امام زمان (عج)

به گزارش خبرنگار گروه معارف بقاع خبر؛ “روز جمعه” سرور روزهاست، خداوند نیکی ها را در آن چند برابر می کند و گناهان را در آن می زداید و درجات را در آن بالا می برد و دعاها را در آن مستجاب می کند و اندوه ها را در آن برطرف می سازد و حاجت های بزرگ را در آن بر می آورد . شعرا و عارفان در این روز احساسات و عواطف خود را بر زبان می آورند .

گفتم که از فراغت عمریست بی قرارم
گفت از فـــراق یاران من نیز بی قرارم
گفتم به جز شما من فریاد رس ندارم
گفتا به غیر شیعه من نیز کس ندارم
گفتم که یاوررانت مظلوم هر دیــارند
گفتا مرا ببینند مظلــــــــــوم روزگارم
گفتم که شیعیانت در رنـج و در عذابند
گفتا به حال ایشان هر لحظه اشکبارم
گفتم که شیعیانت جمعند به یاری تو
گفتا که من شب و روز در انتظار یارم
گفتم به شــــیعیانت آیا پیـــــام داری
گفتا که گفته ام من هر دم در انتظارم
گفتم که ای امامم از ما چرا نهانــــــی
گفتا به چشم محرم همواره آشکارم
گفتم به چشم انوار آیا که پا گـــذاری
گفتا که شستشو ده شایدکه پا گذارم
————–
الا که راز خدایی، خدا کند که بیایی
تو نور غیب نمایی، خدا کند که بیایی
شب فراق تو جانا خدا کند به سرآید
سرآید و تو برآیی، خدا کند که بیایی
دمی که بی تو سر آید خدا کند که نیاید
الا که هستی مایی، خدا کند که بیایی
فسرده غنچه گلها فتاده عقده به دلها
تو دست عقده گشایی، خدا کند که بیایی
ز چهره پرده بر افکن به ظلم شعله در افکن
تو دست عدل خدایی، خدا کند که بیایی
نظام هر دو جهانی امام عصر و زمانی
یگانه راهنمایی، خدا کند که بیایی
تو مشعری عرفاتی، تو زمزمی تو فراتی
تو رمز آب بقایی، خدا کند که بیایی
دل مدینه شکسته حرم به راه نشسته
تو مروه ای تو صفایی، خدا کند که بیایی
به سینه ها تو سروری به دیده ها همه نوری
به دردها تو دوایی، خدا کند که بیایی
ترا به حضرت زهرا، بیا ز غیبت کبری
دگر بس است جدایی، خدا کند که بیایی
————–
ای تو ما را راحت جان الغیاث
دردها را جمله درمان الغیاث
قائم آل پیمبر (ص) دستگیر
بی توأم افتان و خیزان الغیاث
کار شرع از دست شد بیرون خرام
تازه کن آئین ایمان الغیاث
عالمی گردید مالا مال شرّ
از جفا و جور و طغیان الغیاث
خون ما خوردند این دجّالیان
مهدی و هادی دوران الغیاث
————-
جمعه ها ما زائر گل میشویم
شاخساران توسل میشویم
خشم ما در جمعه طغیان میکند
اشک را در چشم پنهان میکند
می شکوفد تا حریم کبریا ناله هامان
تا کی گل نرگس بیا
ای گل نرگس صفای دل توئی
چلچراغ سبز این محفل توئی
ای گل نرگس رهایی دست توست
یک گلستان شقایق هست توست
ای گل نرگس ای صاحب الزمان
از فراقت از فراقت الامان
————–
چشمم به جز بروی تو بینا نمی شود
مایل به سیر و گشت و تماشا نمی شود
عالم اگر به طنز شود چون تو نیستی
لبهای من به خنده دگر وا نمی شود
خواهان حرکتیم ولی غیر ممکن است
پایی که سست گشت توانا نمی شود
با جان و دل قبول نمودیم بار عشق
گفتیم پشتمان که دگر تا نمی شود !
غافل از اینکه عارضه عشق در جهان
تنها غمی بود که مداوا نمی شود
آنگه به اشتباه خود آگه شدم که هیچ
راهی برای فیصله پیدا نمی شود
حالا نه اینکه پشت من از دوریت خمید
طوری خمیده است که بالا نمی شود
یار غریب ، این کلام تو در خاطرم پرید
حق با تو بود ، فاصله معنا نمی شود
————–
زخم دل هجران زدگان را تو شفایی
درد غم بی نسخۀ ما را تو دوایی
عالم همه جا پر شده از تیرگی محض
ما گمشدگانیم و تو مصباح هدایی
مگذار که با ما همه عالم بستیزند
ما با همه گفتیم که تو صاحب مایی
سوگند به تنهایی تنهای مدینه!
تنها تو فقط منتقم خون خدایی
تو وارث بازوی علمدار حسینی
تو پاسخ فریاد تمام شهدایی
با خون دل و اشک روان هر شب جمعه
با مادر خود فاطمه (سلام الله علیها) در کرببلایی
ای کاش که یک لحظه به چشم همه عالم
ز آن گوشۀ شش گوشه به ما رخ بنمایی
ما پیش تو بودیم ولی حیف نبودیم
تو در دل مایی و ندانیم کجایی
گفتم دعایی کنم بهر ظهورت
دیدم تو دعایی تو دعایی تو دعایی
میثم همه گوش است که از خویش بگویی
کعبه همه چشم است که در کعبه درآیی
حاج غلامرضا سازگار
————–
ی یادگار عترت طاها، ظهور کن
آرام جان زهره ی زهرا، ظهور کن
از رخ بگیر معجر غیبت، عزیز دل
روشن ترین ستاره ی دنیا، ظهور کن
عمری در انتظار نگاهت نشسته ایم
ای تکسوار سینه ی سینا، ظهور کن
ای آنکه عرش، بسته به پایت کمند خویش
وی باده نوش ساغر ادنی، ظهور کن
هرگز بهانه از لب و خالی نجسته ایم
“تنها” تویی بهانه ی دلها، ظهور کن
محمد مهدی رافع
————–
ز کجا پای نهادیم سر کوی تو بود
آنچه دیدیم و ندیدم گل روی تو بود
سجده بر سنگ بلا برد وضو ساخت زخون
هر که محراب نمازش خم ابروی تو بود
چون معلم بخرد درس جنون می آموخت
دل که دیوانه زنجیری گیسوی تو بود
پای هر قافله از خار رهت آبله داشت
دست هر سلسله بر سلسله موی تو بود
هر چه گفتیم و نگفتیم حکایت ز تو داشت
آنچه خواندیم و نخواندیم هیاهوی تو بود
آسمان گشت به هر سوی و زمین بوس تو داشت
مهر پروانه شمع رخ دلجوی تو داشت
از بیابان عدم تا به گلستان وجود
همه جا باغ گل از نرگس جادوی تو بود
غزل میثم بی دست و زبان را بپذیر
که ز آغاز غزل خوان و ثنا گوی تو بود
حاج غلامرضا سازگار
————–
ای قبله ی نمازگذاران آسمان
ای خلق عالمت به سر سفره میهمان
هجر تو کرده قامت اسلام را کمان
الغوث یا بن فاطمه الغوث الامان
عجل علی ظهورک یا صاحب الزمان
ای روح دین حقیقت ایمان بیا بیا
ای جان جان و مصلح کل جهان بیا
تنها دمید عترت و قرآن بیا بیا
خورشید تا به کی به پس ابرها نهان
عجل علی ظهورک یا صاحب الزمان
ای غائب از نگاه و چراغ دل همه
داغ فراغ تو شده داغ دل همه
گل کرده این شراره به باغ دل همه
آه از جگر بر آمده آتش گرفته جان
عجل علی ظهورک یا صاحب الزمان
ای پر ز اشک چشم تو صحرا بیابیا
ای سینه سوز ناله زهرای بیا بیا
ای آرزوی زینب کبرا بیا بیا
تا چند سرو قامت دخت علی کمان
عجل علی ظهورک یا صاحب الزمان
مولا کنار چاه صدا می زند تو را
زهرا به سوز و آه صدا می زند تو را
زینب به قتلگاه صدا می زند تو را
زخم عزیز فاطمه گوید به مرزبان
عجل علی ظهورک یا صاحب الزمان
از قلب داغدیده ندا می رسد بیا
از ناله ی کشیده ندا می رسد بیا
از حنجر بریده ندا می رسد بیا
ای داغدار لعل لب و چوب خیزران
عجل علی ظهورک یا صاحب الزمان
تا کی ز دیده اشک نشانیم سیدی
تا کی در انتظار بمانیم سیدی
تا کی دعای ندبه بخوانیم سیدی
تا کی سر بریده ی جد تو بر سنان
عجل علی ظهورک یا صاحب الزمان
یاران دعا کنید که دلدار می رسد
خورشید از درون شب تار می رسد
صبح ظهور و وصل رخ یار می رسد
میثم بریز اشک و دعای فرج بخوان
حاج غلامرضا سازگار
————–
ما را به یک کلاف نخ آقا قبول کن
یـا ایّهـا العــزیز! أبانـا! قــبول کن
آهی در این بساط به غیر از امید نیست
یـا نـاامیدمــان ننـمـا یـا، قـبـول کن
از یـاد بـرده ایم شمـا را پـدر! ولی
این کودک فراری خود را قبول کن
رسم کریم نیست که گلچین کند، کریم!
مـا را سَـوا نکـرده و یک جـا قـبول کن
گر بی نوا و پست و حقیریم و رو سیاه
اما به جــان حضرت زهـرا قبـول کن
گندم که نه، مقام شما بود لاجَرَم
رمز هبوط آدم و حوّا، قـبول کن
————–
پایی برای رفتن تا آسمان بده
راهی برای دیدن رویت نشان بده
ما مردمان ساده دل این زمانه ایم
اصلا خودت بیا و دعا یادمان بده
ما با سه شنبه های شما خو گرفته ایم
اندازه لیاقتمان جمکران بده
برگد و تکیه بر روی دیوار کعبه کن
ظهری به وقت شرعی زهرا اذان بده
خود را معرفی کن و یابن الحسن بخوان
و بعد قبر مادر خود را نشان بده
مسعود اصلانی
————–
کجا روم من از این در که خانه ام اینجاست
کبوتر تو ام و آشیانه ام اینجاست
اگر چه بال و پر من شکسته اما شکر
نشسته ام به سرایت که لانه ام اینجاست
دلم گرفته بهانه برای دیدن تو
نمی روم من از اینجا بهانه ام اینجاست
به هر کرانه که رفتم دلم نشد آرام
بیا بگو به دل من کرانه ام اینجاست
به هر نشان که به من گفته شد سفر کردم
که آخرین خبر و هم نشانه ام اینجاست
دلم به هر سفری رفته باز برگشته
کجا روم که دل جاودانه ام اینجاست
ترانه های دل من فقط تو را جوید
که صاحب نمک این ترانه ام اینجاست
اگر دلم به دل تو مقیم گردیده
زپیش دل نروم من که خانه ام اینجاست
جواد حیدری

دسته‌ها
أماکن مذهبی فرهنگی فضای مجازی امامزادگان اخبار خادمین حرمین اخباربقاع متبرکه خادمین

جلسه آموزش مجازی خدام امامزادگان

به گزارش خبرنگار بقاع خبر؛ جلسه آموزش خدام امامزادگان و بقاع متبرکه اداره اوقاف و امور خیریه شمالغرب تهران  به صورت مجازی برگزار گردید.

دراین جلسه علاوه بر خادمین بقاع متبرکه شمالغرب و حجت الاسلام اسفندیار معاون فرهتگی اداره اوقاف و امور خیریه شمالغرب، خادمین سایر بقاع متبرکه استان تهران نیز به صورت مجازی حضور داشتند که با سخنرانی حجت الاسلام نوروزپور مدیرکل بقاع متبرکه و امور مذهبی سازمان اوقاف و امورخیریه کشور به صورت ویدیو کنفرانس همراه شد.

خبرنگار: علی مومنی

عکاس:خانم شانقی

دسته‌ها
آخرین عناوین فرهنگی شهدا اختصاصی اخبار آخرین خبر اخبار ویژه اخبارپایگاه اخبار

پیگیری حقوقی بین المللی ترور شهید سلیمانی

به گزارش خبرنگار بقاع خبر ،  شهادت سپهبد شهید سرباز وطن حاج قاسم سلیمانی که پس از سال ها مجاهدت طی یک عملیات تروریستی و برخلاف قوانین بین المللی به شهادت رسید . نقطه آغازی براقدام حقوقی برعلیه پشتیبانان و حامیان صدام است .

رئیس پژوهشکده دفاع مقدس پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید حاج قاسم سلیمانی در تشریح اهداف همایش بین‌المللی مطالبات حقوقی- بین‌المللی دفاع مقدس با بیان اینکه علاوه بر مسائل دوران دفاع مقدس، پیگیری حقوقی بین المللی ترور شهید سلیمانی توسط دولت آمریکا محور کلیدی همایش بین المللی مطالبات حقوقی-بین المللی دفاع مقدس است گفت : دولت ها و سازمان های حامی صدام شریک جرم او در جنگ علیه ایران به شمار می روند ؛ تاکید کرد: در همایش بین المللی مطالبات حقوقی بین المللی دفاع مقدس به دنبال ایجاد مدل برآورد خسارت در جنگ تحمیلی هستیم.

به گزارش سردار ابوالحسن کبیری رئیس پژوهشکده دفاع مقدس پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید حاج قاسم سلیمانی با تأکید بر ضرورت تبیین نقش سازمان ها و دولت های حامی صدام در جنگ تحمیلی علیه ایران گفت: پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید حاج قاسم سلیمانی در نظر دارد همایش بین المللی مطالبات حقوقی-بین المللی دفاع مقدس را در تاریخ چهارم و پنجم اسفندماه ۱۳۹۹ برگزار کند و در این همایش قصد داریم عملکرد سازمان ها و دولت های منطقه ای و بین المللی حامی رژیم بعث صدام و خسارت های ناشی از عملکرد آنها را تبیین کنیم و برای پیگیری در اختیار مراجع ذیصلاح قرار دهیم.

وی با تأکید بر ضرورت پاسخگویی دولت ها و سازمان های حامی رژیم بعث صدام در جنگ با ایران خاطرنشان کرد: بسیاری از سازمان های بین المللی و دولت‌ها، حامی رژیم بعث صدام بودند و برخی از دولت‌ها صدام را تشویق و ترغیب به آغاز جنگ کردند، از جنایات جنگی او علیه ملت ایران حمایت کردند و آن‌ها شریک جرم صدام در ارتکاب به جنایت جنگی علیه ملت ایران محسوب می‌شوند و باید پاسخگو باشند.

سردار کبیری در تشریح اهداف برگزاری همایش بین المللی مطالبات حقوقی-بین المللی دفاع مقدس گفت: یکی از اهداف اساسی ما از برگزاری این همایش بین‌المللی، جمع‌آوری و ثبت‌اسناد و مدارک دفاع مقدس برای نسل‌های بعد است. ما جلساتی با نمایندگان وزارتخانه‌ها، دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌ها داشتیم و از آن‌ها خواستیم خسارت‌های جنگ تحمیلی را در ابعاد مختلف برآورد کنند.

دبیر کمیته اجرایی همایش بین المللی مطالبات حقوقی-بین المللی دفاع مقدس با تأکید بر ضرورت برآورد خسارت های دوران دفاع مقدس به صورت متقن و شفاف اظهار کرد: برخی از خسارت‌ها تاکنون کمتر موردتوجه قرارگرفته است، مثلاً خسارت سرمایه انسانی ما در دوران دفاع مقدس که سنگین بود. چند نسل زمان لازم است که افرادی مثل شهید بابایی، شهید لشکری، شهید زین‌الدین و شهید همت دوباره تربیت و تحویل جامعه شوند؟ ما در دوران دفاع مقدس چقدر جوان، چند نفر پزشک و مهندس و استاد دانشگاه از دست دادیم؟ در دوران دفاع مقدس، سرمایه‌های انسانی بزرگی را از دست دادیم که جایگزینی آن سالها طول خواهد کشید.

وی ادامه داد: یکی از ابعاد دیگری خسارت‌های زمان جنگ، بعد زیست‌محیطی است. چقدر از محیط‌زیست و منابع آبی و دریایی و زیست‌بوم‌ها و نخلستان‌های ما در جنگ آسیب دید؟ حملات شیمیایی ارتش بعث صدام اثرات جبران‌ناپذیری بر محیط‌زیست ایران برجای گذاشت.

دبیر کمیته اجرایی همایش بین المللی مطالبات حقوقی-بین المللی دفاع مقدس در تشریح خسارت های اقتصادی جنگ خاطرنشان کرد: خسارت‌های اقتصادی که در اثر جنگ به کشور ما تحمیل شد ما را دچار رکود و عقب‌ماندگی کرد. در هشت سال جنگ تحمیلی، صنایع نفتی، پالایشگاه‌ها، بندرها و اسکله‌های ما آسیب جدی دید و شاید یکی از دلایل مشکلات اقتصادی امروز کشور در برخی از بخش‌ها، پیامدهای جنگ تحمیلی باشد.

وی افزود: هزینه‌های هنگفتی که برای بازسازی شهرها و زیرساخت‌های کشور انجام شد باید برآورد و پیگیری شود. بسیاری از شهرهای ایران، مراکز آموزشی، درمانی، حمل‌ونقل، صنعت و … در بمباران و موشک‌باران عراق دچار خسارت‌های جدی شدند ما باید خسارت‌های جنگ تحمیلی را از ابعاد مختلف مستند کنیم و این همایش قصد دارد این حس و باور را در میان مسئولان و دستگاه‌ها ایجاد نماید؛ بنابراین مرحله اول این همایش تأکید بر مطالبات حقوقی بین‌المللی دفاع مقدس است.

رئیس پژوهشکده دفاع مقدس پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید حاج قاسم سلیمانی دستیبابی به مدل برآورد خسارت را از دیگر اهداف برگزاری این همایش عنوان کرد و گفت: دومین هدف ما از برگزاری این همایش دستیابی به مدل برآورد خسارت است که قصد داریم با همفکری کارشناسان تهیه کنیم. این مدل برآورد خسارت هم برای ارائه خسارت‌های دفاع مقدس در کشور ما قابل بهره‌برداری خواهد بود و هم برای کشورهایی که توسط دولت‌های استکباری و متجاوز به حقوق ملت‌ها موردتهاجم و بمباران و جنگ واقع می‌شوند کاربرد دارد.

سردار کبیری با تأکید بر اینکه این مدل برآورد خسارت قابلیت بهره برداری از سوی مظلومان سراسر جهان را خواهد داشت افزود:
مثلاً مردم مظلوم یمن می‌توانند از همین مدل برای برآورد خسارت‌های تجاوز نظامی عربستان سعودی استفاده کنند.

وی پیگیری ثبت و ضبط پرونده‌های حقوقی در مجامع بین‌المللی را از دیگر اهداف این همایش عنوان و تصریح کرد: ما در این هشت سال واقعاً چند پرونده حقوقی و قضایی علیه حامیان صدام در مراجع حقوقی داخلی و بین‌المللی ثبت و ضبط کردیم؟ اگر حمایت حامیان صدام نبود ارتش بعث هرگز ابزار لازم را برای این حجم از بمباران شهرهای ایران پیدا نمی‌کرد؛ بنابراین گام بعدی ما ارائه راهکاری برای طرح دعاوی حقوقی در مجامع بین‌المللی است.

این استاد دانشگاه تأکید کرد: قدرت‌های استکباری باید بدانند اگر به‌واسطه جنگ یا بمباران، خسارتی را به کشوری تحمیل کنند باید عواقب و پیامدهای آن را هم بپذیرند.

وی با بیان اینکه هدف اساسی همایش طرح دعوای حقوقی و بین‌المللی علیه حامیان رژیم بعث صدام است که طی سالیان گذشته مغفول مانده است افزود: ما این را کرده‌ایم و کتابچه‌ای در کشور نداریم که در آن خسارت‌های جنگ تحمیلی در هرسال براثر بمباران، در اثر مهاجرت‌های اجباری و سایر ابعاد، مستند و ارزیابی‌شده باشد. در دوران جنگ خیلی از خانواده‌ها شغل و خانه خودشان را از دست دادند و به‌صورت اجباری به شهرهای دیگر مهاجرت کردند، وقتی پس از جنگ به شهرهای خودشان بازگشتند با ویرانه‌ای مواجه بودند. این‌ها برآورد خسارت نشده است و این خانواده‌ها نمی توانند این موضوع را پیگیری حقوقی کنند و ما به دنبال این هستیم که رویه‌ای را به‌صورت کارشناسی شده پیدا و ارائه کنیم.

سردار کبیری با بیان اینکه هشت سال جنگ عراق علیه ایران تنها جنگی بود که در آن هر دو ابرقدرت جهان یعنی آمریکا و شوروی حامی یک‌طرف جنگ یعنی عراق بودند تصریح کرد: واقعاً ما با یک جنگ جهانی مواجه بودیم و صدام از کشورهای زیادی کمک دریافت می‌کرد. وقتی نیروهای ایران در جنگ تحمیلی عملیات‌های شبانه را آغاز کردند فرانسه به صدام رادارهای رازیت داد که حرکت نیروهای ما را در تاریکی مطلق به عراق اطلاع بدهد. آمریکا ۹ فروند هواپیمای آواکس را برای کمک به عراق در عربستان مستقر کرد.

وی افزود: ماهواره‌های استکباری روزانه تحرکات نیروهای ما را به عراق گزارش می‌کردند. همین امارات علاوه بر میلیاردها دلار کمکی که به صدام کرد، از ژاپن تویوتا می‌خرید و به عراق می‌داد. برخی از کشورها مثل سودان و اردن و مصر برای کمک به عراق نیروی رزمی اعزام کردند، شاید فقط یکی دو کشور وجود داشت که یا بی‌طرف بودند و یا از ایران حمایت می‌کردند اما در مقابل ایران، یک اجماع جهانی، ارتش بعث صدام را موردحمایت قرارداد.

این مدرس دانشگاه با اشاره به اعمال نفوذ دولت های حامی صدام بر عملکرد سازمان های بین المللی گفت: علاوه بر حمایت مستقیم بسیاری از کشورها، برخی از دولت‌ها در سازمان‌های بین‌المللی علیه ایران اعمال‌نفوذ می‌کردند و با دلارهای نفتی بر عملکرد سازمان‌هایی مانند جنبش غیرمتعهدها، سازمان کنفرانس اسلامی، شورای امنیت سازمان ملل، شورای همکاری خلیج‌فارس و … تأثیر می‌گذاشتند.

وی در مقایسه رفتار دوگانه شورای امنیت سازمان ملل در رابطه با جنگ عراق و ایران و جنگ عراق و کویت افزود: وقتی جنگ به ایران تحمیل شد یک هفته بعد از آغاز جنگ شورای امنیت سازمان ملل بیانیه‌ای صادر کرد و دو طرف را دعوت به خویشتن‌داری کرد و تا ۱۹ ماه بعد که ایران خرمشهر را آزاد کرد و قدرت خود را به‌ رخ دنیا کشیده شد، دومین قطعنامه را در حمایت از عراق و نه آزادسازی مناطق اشغالی ایران صادر کرد.

سردار کبیری ادامه داد: ما شاهد بودیم در هشت سال جنگ تحمیلی، ۱۰ قطعنامه آن‌هم بی‌خاصیت و صرفاً توصیه ای در خصوص جنگ عراق و ایران صادر شد ولی همین سازمان‌ها در عملکردی دوگانه در ماجرای حمله ارتش بعث صدام به کویت، طی چهار ماه، ۱۲ قطعنامه الزام‌آور صادر کردند.

وی با بیان اینکه هیچ ردّپایی از این دولت ها و سازمان های حامی عراق در جنگ تحمیلی در مجامع بین المللی ثبت و ضبط نشده است خاطرنشان کرد: هنوز هم وقتی از گشودن پرونده‌های حقوقی علیه حامیان صدام سخن می‌گوییم در داخل کشور با مقاومت‌هایی مواجه می‌شویم که علیه این کشورها اقدامی نکنیم که بر روابط فعلی ایران با این کشورها تأثیر منفی بگذارد. درحالی‌که اگر ملاحظه‌کاری و تسامح کنیم و نسل زمان جنگ و اسناد آن دوران از بین برود و جنایت‌ها و خسارت‌های دولت‌های حامی صدام ثبت نشود، شاید بعدها علیه ایران مدرک سازی کنند و حقیقت را وارونه جلوه دهند.

رئیس پژوهشکده دفاع مقدس پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید حاج قاسم سلیمانی با بیان اینکه علاوه بر مسائل دوران دفاع مقدس، پیگیری حقوقی بین المللی ترور شهید سلیمانی توسط دولت آمریکا محور کلیدی همایش بین المللی مطالبات حقوقی-بین المللی دفاع مقدس است افزود: در ماجرای شهادت شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی دولت آمریکا به دلایل مختلف یک اقدام خلاف قانون و کاملاً تروریستی انجام داد. اولاً سردار سلیمانی به دعوت رسمی دولت عراق به این کشور سفرکرده بود و مصونیت دیپلماتیک داشت. نکته دوم این است که ارتش تروریستی آمریکا در کشوری ثالث و بدون اجازه و اطلاع کشور میزبان دست به یک اقدام تروریستی زد.

وی ادامه داد: نکته سوم این است که شخص رئیس‌جمهور آمریکا رسماً مسئولیت این اقدام تروریستی را پذیرفت که این عمل نیز صراحتاً با منشور حقوق بشر در تعارض است. این‌ها محور اصلی و کلیدی همایش است که به پیگیری حقوقی – بین‌المللی ترور شهید سلیمانی، شهید ابو مهدی المهندس و یاران و همراهانشان است، پرداخته خواهد شد.

سردار کبیری در پایان با دعوت از پژوهشگران، صاحب نظران، اساتید و محققان جنگ برای ارسال مقاله به همایش بین المللی مطالبات حقوقی-بین المللی دفاع مقدس اظهار کرد:مهلت ارسال چکیده مقالات تا نیمه مهرماه و مهلت ارسال اصل مقالات تا نیمه دی ماه ۱۳۹۹ است و این همایش در تاریخ پنجم و ششم اسفندماه ۱۳۹۹ در موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس برگزار خواهد شد و پایگاه اینترنتی همایش به آدرس www.paydari.ir آماده دریافت مقالات است.

گذری بر خسارت های جنگ تحمیلی

درجنگ تحمیلی که به مدت هشت سال طول کشید، ۸۰ کشور تجهیز صدام در جنگ با ایران را با هدف  خاموشی صدای انقلاب اسلامی و کسب منافع مالی فروش تسلیحات نظامی برعهده داشتند که به چهار گروه تقسیم می شدند .

بخش اول : حامیان وپشتیبانان صدام

الف) حامیان غربی

  • آمریکا ۸ روز پس از آغاز جنگ ۵ هواپیمای شناسایی آواکس تحویل دولت عربستان سعودی شد
  • اعتبار۸۴۰ میلیون دلار برای واردات مواد غذایی
  • وام یک میلیارد دلار برای خرید و به‌کارگیری توانایی ساخت سلاح
  • برزیل، انگلیس و آرژانتین تسلیحات
  • ایتالیا و بلژیک موشک‌های پیشرفته ضد زره و کمک در ساخت توپخانه دوربرد
  • فرانسه ۷/۴ میلیارد دلار کمک مالی ، هواپیماهای سوپر اتاندارد و موشک‌های لیزری و بحث در هیأت دولت درباره امکان حمایت از دستیابی محدود عراق به سلاح هسته‌ای
  • آلمان با ارسال مواد شیمیایی عراق را قادر ساخت تا ۶۰۰۰ تن بمب شیمیایی علیه ایران به کار گیرد.
  • طی جنگ به طور متوسط هر سال ۴۰ خلبان نظامی عراقی در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، آموزش می‌دیدند

 ب) حامیان عربی

  • دادن لقب «سردار و فاتح قادسیه»، «افتخار عرب» و «صلاح‌الدین ایوبی زمان» به صدام
  • اردن  اصلی‌ترین حامی . اعطای وام‌های چند میلیون دلاری ، اعزام ۵ هزار نیرو ، در اختیار قرار دادن بندرعقبه ، چهل هزار سرباز مسلح اردنی در مرز اردن با عراق مستقر تا به جبهه‌های جنگ علیه ایران عزیمت کنند. ، تنها سیستم حمل و نقل به عراق از طریق اردن صورت می‌گرفت.
  • کویت  ۱۴ میلیارد دلارپول نقد به عنوان وام بلاعوض ، صادرات نفت برای ،
  • امارات عربی یک میلیارد دلار،
  • قطر پانصد میلیون دلار،
  • کویت و عربستان توافق عایدات صدور نفت از منطقه‌ بی‌طرف روزانه ‌٣٠٠ الی ‌٣۵٠ هزار بشکه به حساب عراق ریخته شود.
  • مجموع کمک‌های مالی کشورهای حوزه‌ی‌ خلیج فارس هفتاد میلیارد دلاربیش از سی میلیارد دلار سهم عربستان بود.
  • مصر  معادل ۵/۳ میلیارد دلار موشک و تسلیحات
  • سودان اعزام صدها تن از سربازان و داوطلبانی که در جبهه شرقی رودخانه میسان در خط مقدم جبهه حضور داشتند .
  • درپایتخت برخی شهرها ی سودان دفاتری جهت ثبت‌نام برای اعزام نیرو به جبهه‌های جنگ علیه ایران دائر شده بود.
  • لیبی در ابتدای جنگ حامی ایران پس از مدتی با تغییر رویه، در جمع متحدان عراق قرار گرفت.
  • دولت یمن تیپ پیاده العروبه را به عراق فرستاده بود
  • به کشورهایی چون بحرین، عمان، مراکش، الجزایر و سومالی نیز به عنوان حامیان صدام اشاره کرد.

ج : شوروی ؛ تامین کننده ۸۵ درصد تسلیحات عراق در جنگ با ایران

بخش‌هایی ازخرید تسلیحاتی عراق از روسیه

  • موشک‌های ضد هوایی سام ۲، ۳، ۶، ۸
  • ۴۰۰ دستگاه تانک تی-۵۵
  • ۳۵۰ فروند موشک‌های زمین به زمین از نوع اسکاد بی
  • ۱۰۰۰دستگاه تانک تی-۶۲
  • ۵۰۰ تانک دستگاه پیشرفته تی-۷۲
  • ۲۰۰ دستگاه تانک پی تی ۷۶ آبی ـ خاکی
  • ۷۰ فروند میگ-۲۱
  • ۷۰ فروند میگ-۲۳
  • ۲۳ فروند میگ-۲۵
  • ۲۵ فروند میگ-۲۹
  • ۴ فروند هواپیمای سوخت‌رسان توپولف-۷۲
  • ۷۳ فروند سوخو-۲۵
  • ۵۰ فروند سوخو-۱۷فرماندهان
  • ارتش شوروی با حضور در بغداد آموزش‌های لازم را به ارتش عراق ارائه می‌دادند
  • حضورکارشناسان موشکی شوروی برای توسعه برنامه موشکی بالستیک عراق که به تکنولوژی ساخت موشک‌های بالستیک منجر نشد

د : دیگر کشورها

کشورهایی چون سوئیس، سوئد، لهستان، یوگسلاوی، چین، رومانی، ایتالیا، سنگاپور و … را نیز به حامیان صدام اضافه کرد.

ه : پشتیبانی همگانی از صدام به نقل از فرماندهان ایرانی و عراقی و آمار و ارقام

  • یکی از فرماندهان جنگ در خصوص پشتیبانی همه جانبه از صدام می گوید: «در بسیاری از عملیات‌ها نظیر خیبر، والفجر ۸ ، کربلای ۵، حقیقتاً ماشین نظامی عراق از هم پاشیده شد؛ اما به چند ماه نمی‌کشید که با امکانات بیشتر و جدیدتر وارد می‌شد. این مسأله حاصل نمی‌شد جز با پول عرب‌های منطقه و حمایت‌های غرب و شرق».
  • سرلشکر عراقی وفیق السامرایی در کتاب ” ویرانی دروازه شرقی ” در خصوص مطلع شدن از تصمیم صدام در حمله به کویت می نویسد.” ما با ایران جنگیدیم و اعراب کشورهای خلیج [فارس] با اموال و روابط و بنادرشان در کنار ما ایستادند؛ غرب نیز در کنار ما ایستاد. برخی از اعراب و کشورهای غربی در زمینه دستیابی ما به صنایع گسترده شیمیایی کمک کردند. نتیجه چنین جنگی، همان بود که دیدیم. حالا اگر بخواهیم با برادران عرب و هم‌پیمانان دیروزمان بجنگیم، چه سرنوشتی پیدا خواهیم کرد؟ به‌طورقطع هیچ‌کس به کمک ما نخواهد آمد. این اندیشه‌ها در آن لحظات از ذهن من گذشت. ” (ایسنا ، ۱۱ مرداد لایه‌های پنهان تصمیم صدام برای حمله به کویت ۱۳۹۹ )
  • آمار تجهیزات و حامیان صدام در جنگ هم به خوبی بازگو کننده نابرابری در جنگ است. به عنوان مثال در آستانه بازپس‌گیری «فاو» در اردیبهشت ۱۳۶۷، ارتش عراق حدود ۵ هزار دستگاه تانک، ۴۵۰۰ نفربر زرهی، ۵۵۰۰ عراده توپ، ۴۲۰ فروند هلی‌کوپتر و ۷۲۰ فروند هواپیمای جنگنده و بمب‌افکن آماده برای عملیات ، حداقل ۳۰۰ فروند موشک زمین به زمین اسکاد بی‌ ، ساخت شوروی تجدید ساختار شده توسط آلمان‌ها و مقادیر زیادی مهمات شیمیایی صادراتی آمریکایی ـ اروپایی در اختیار داشت .
  • صدام با کسب این جنگ‌افزار‌های مدرن متعارف و غیر متعارف ، توانست استعداد نیرو‌های زمینی ارتش خود را از ۲۷ لشگر در سال ۱۳۶۵، به ۵۰ لشکر در سال ۱۳۶۸، افزایش دهد.

سازمان های بین المللی نفوذ ابرقدرت ها و عدم برخورد قاطع عامل ناکارآمدی

جلوگیری از جنگ و گسترش آن از اهداف سازمان های بین المللی است که عملکرد آن ها در جنگ تحمیلی گویای آن است که گرچه تلاش هایی در جهت پایان دادن به جنگ مبذول داشته اند ولی به دلیل نفوذ و سیطره ابر قدرت ها و عدم برخورد قاطع با متجاوزان بعثی، این تلاش ها عملاً بی نتیجه بوده است.

۱- شورای امنیت

با هجوم عراق به ایران شورای امنیت با صدور بیانیه ای یک روز پس از شروع جنگ و صدور اولین قطعنامه در این خصوص به شماره ی ۴۷۹ چند روز بعد از حمله عراق و قطعنامه ی شماره ی ۵۱۴، ۵۲۲،۵۴۰،۵۸۲ و ۵۸۸ برخوردی عادلانه و ریشه ای با موضوع جنگ عراق با ایران نداشت .

پس از عملیات پیروزمند طریق القدس (آذرماه ۱۳۶۰)، فتح المبین (بهمن ماه۱۳۶۰) و بیت المقدس (اردیبهشت ماه۱۳۶۰)، که عملیات اخیر منجر به آزادی خرمشهر گردید، شورای امنیت به درخواست رژیم اردن و با حمایت آمریکا تشکیل جلسه داده و دومین قطعنامه خود را صادر و برای اولین بار موضوع برقراری آتش بس را مطرح و از نیروهای دو کشور خواسته شده به مرزهای شناخته شده ی بین المللی باز گردند.

اقدامات شورای امنیت عمدتاً مرتبط با وضعیت جبهه های جنگ بود. هرگاه پیشرفتی به نفع ایران در جبهه ها حاصل می شد، شورا قطعنامه ای صادر می کرد و به تعبیر خود از گسترش جنگ یا ادامه آن یا حملات اخیر ابراز نگرانی می نمود .

در خصوص نقض حقوق انسانی شورای امنیت ۴ بیانیه و ۲ قطعنامه در مورد کاربرد سلاحهای شیمیایی توسط عراق صادر کرد.

در امر جلوگیری از حمله به مناطق مسکونی نیز به رغم استقرار هیئت هایی در دو کشور موفقیتی نداشت.

در مورد حمله به کشتی های نفتکش و بازرگانی در خلیج فارس، صدور قطعنامه ۵۵۲ اقدام جانبدارانه ای از عراق و به زیان جمهوری اسلامی ایران بود .

اقدامات شورا را در قبال جنگ عراق علیه ایران با آخرین نمونه ی اقدامات شورا (موضع گیری در مورد تجاوز عراق به کویت) قابل مقایسه نیست .

شورای امنیت بالاخره تحت فشار افکار عمومی، عراق را به خاطر استفاده وسیع از سلاح های شیمیایی محکوم نمود ولی سازمان کنفرانس اسلامی در مقابل این همه جنایات عراق سکوت کرد.

۲- مجمع عمومی سازمان ملل متحد

برخلاف انتظار با صدور یک قطعنامه و نیز با انتخاب نماینده ی عراق به ریاست مجمع در سال ۱۹۸۱، جمهوری اسلامی ایران را از خود نا امیدکرد.

۳- دبیرکل سازمان ملل متحد 

وی با عملکرد توأم با حسن نیت خود کمتر فرصتی را برای خاتمه دادن منازعه از دست داد و از حمایت جمهوری اسلامی ایران برخوردار بود.

۴- جنبش عدم تعهد:

این جنبش نتوانست موضع عادلانه، صریح و قاطعانه ای در برابر عراق اتخاذ نماید. حتی عراق را به خاطر حمله به مناطق مسکونی و استفاده از سلاح های شیمیایی محکوم نکرد. با توجه به عدم عضویت ابر قدرت ها در این جنبش و عدم برتری و حق امتیاز برای برخی از اعضا، انتظار می رفت این جنبش با صراحت و قاطعیت بیشتری متجاوز و ناقض حقوق بین المللی را محکوم نماید.

۵- سازمان کنفرانس اسلامی:

برخلاف اصول پذیرفته شده اساسنامه خود، نه تنها در قبال تجاوز عراق به خاک ایران سکوت و از محکوم نمودن متجاوز خود داری نمود. بلکه در اکثر موضع گیری ها و برخی قطعنامه های جانبداری از رژیم عراق به وضوح دیده می شود .

سازمان مذکور از طرفین خواسته شده تا با اعلام آتش بس، نیروهای خود را به مرزهای شناخته شده بین المللی عقب بکشند.

سازمان حتی عراق را به خاطر استفاده وسیع از سلاح های شیمیایی محکونم نمود ودرمقابل این همه جنایات عراق سکوت کرد. (www.imam-khomeini.ir )

بخش سوم : میزان خسارت رسمی ایران در جنگ + اینفوگرافیک

برآورد خسارت از سوی سازمان ملل

بعد جنگ تحمیلی سازمان ملل در گزارشی خسارات مستقیم به ایران ۹۷ میلیارد دلار برآورد نمود که  یک ‌دهم خسارات ۱۰۰۰ میلیارد دلاری است که کارشناسان و مسئولان وقت کشورمان تخمین زده بودند.

شرح خسارات به اختصار

یک : در ۲۴ استان ایران، پنج استان صحنه نبرد بود و ۱۱ استان دیگر هدف حمله‌های هوایی و موشکی مکرر. این ۱۶ استان ، دوسوم جمعیت ۵۰ میلیونی کشور را در خود جای می‌داد

دو : تبین گزارش به اختصار؛

  • کاهش چشم‌گیرسرمایه‌گذاری ها از ۵۷۵ میلیارد ریال در سال ۱۹۷۹ به ۲۹۴ میلیارد ریال در سال ۱۹۸
  • آسیب هایی گسترده بر بخشهای صنعتی، کشاورزی، نفتی، ترابری، میراث فرهنگی و … ایران
  • تأثیرات مخرب براقتصاد ملی ، زیست‌بوم و مردم ایران
  • از بین رفتن بخش گسترده از سازه‌های نفتی ایران
  • زیان تولید ناشی از آسیب به پالایشگاه آبادان در هشت سال، بیش از ۷۰۰ میلیون بشکه به ارزش تقریبی ۲۷ میلیارد دلار
  • از بین رفتن بیش از ۷۵ درصد سازه‌های نفتی جزیره‌ی خارک
  • بندر آبادان یکسره ویران شده
  • بندر خرمشهرباید ازنو ساخته شود
  • بندرامام خمینی نیز بارها حمله‌ی هوایی
  • بزرگ‌ترین شبکه‌ی نیرو که در استان خوزستان جای دارد و برق ۲۱ استان ایران را فراهم می‌کند بارها مورد حمله قرار گرفته است.
  • نیروگاه نکا که دیگر نیروگاه بزرگ ایران است چند بار حمله شده است.
  • نیروگاه تبریز در شمال غرب ایران و نیروگاه بندر عباس در جنوب ایران، بارها مورد حمله قرار گرفته‌اند.
  • دیگر نیروگاههای کوچک‌تر ایران نیز خسارات دیده‌اند.
  • ۸۰۰ فروند کشتی کوچک و متوسط  و ۷۰ فروند کشتی بزرگ از دست رفته‌اند و غرق شده‌اند.
  • در پنج استان مرزی ایران با عراق پنج بیمارستان و ۱۰۲ درمانگاه و ۱۰۷ مرکز درمانی شهری و روستایی آسیب‌دیده و ویران شده‌اند.
  • شمار درختان خرمای از میان‌رفته در استان خوزستان بیش از هفت میلیون درخت بارور بوده که برابر ۱۵۵ هزار تن تولید خرما در سال است.

صدام از پرداخت غرامت سر باز زد و دولت های بعدی خواهان عدم پیگیری موضوع از سوی ایران هستند . ( ایسنا ، ۳۱ شهریور ۱۳۹۸ به نقل از مردم‌سالاری آنلاین )

خبرنگار: علی سامعی

 

دسته‌ها
أماکن مذهبی شهدا فضای مجازی امامزادگان اخبار اخبارپایگاه اخباربقاع متبرکه اخبار

چهل هفته عاشقی در جوار شهدا

به گزارش خبرنگار بقاع خبر، مراسم پر فیض دعای توسل هر هفته به یادبود یک شهید با عنوان چهل هفته عاشقی در آستان مقدس امامزاده علی بن جعفر(ع) برگزار می شود .

این مراسم سه شنبه ۹۹٫۰۹٫۱۲ ساعت ۱۹ به یادبود شهید مهاجر افغانستانی دوران دفاع مقدس شهید محمد جعفری در آستان مقدس علی ابن جعفر (ع) محله کن و در جوار شهدای آرمیده در آستان برگزار می گردد.

این مراسم به صورت مجازی و زنده از اینستاگرام به نشانی های : @Isargaran_salman ، @Setad_shohada_kan و @Shohadaye_kan و به همت پایگاه بسیج ویژه سلمان کن پخش خواهد شد .

دسته‌ها
فرهنگی علما فضای مجازی اخبار اخبارپایگاه اخباربقاع متبرکه اخبار

برگزاری محفل مهدی یاران درامامزاده علی بن جعفر

به گزارش خبرنگار بقاع خبر، محفل هفتگی مهدی یاران (عج) با موضوع شرح کتاب چهل حدیث امام خمینی(ره)  به صورت مجازی در امامزاده علی بن جعفر(ع) برگزار می شود.

این محفل روز چهارشنبه ۱۲ آذر ماه،ساعت ۱۸:۳۰ از آستان مقدس امام زاده علی بن جعفر (علیه السلام) محله کن با سخنرانی حجت الاسلام حشمدار و مداحی مهدی عزیزی پخش خواهد شد.

لینک پخش در آپارات https://www.aparat.com/Mahdi_yaran.ir/live همراه با پخش زنده درصفحه اینستاگرام مهدی یاران به نشانی mahdi_yaran.ir  خواهد بود.

دسته‌ها
آخرین عناوین فرهنگی اجتماعی اخبار آخرین خبر اخبارپایگاه اخبار

فتح آندلس به دست مسلمانان(۹۲ ق)

یه گزارش بقاع خبر ، در سال ۹۲ هجری قمری موسی بن نصیر، کارگزار «ولید بن عبدالملک» خلیفه اموی، در «افریقیه»، سپاهی به فرماندهی «طارق بن زیاد» حاکم طنجه، را مأمور فتح آندلس کرد. مسلمانان پس از فتح مغرب در اندیشه تصرف آندلس بر آمدند. این فتح پس از گشایش جبل‌الطارق و توسط طارق بن زیاد در ۲۱ شوال ۹۲ قمری صورت گرفت و تا آخرین تصرفات آن ۴ سال طول کشید.

اندلس سرزمینی است در جنوب غربی اروپا که شامل کشورهای اسپانیا، پرتغال و منطقه‏ ی اشغالی (انگلیس) جبل الطارق می ‏باشد. اندلس از سوی سپاهیان اسلام به فرماندهی طارق بن زیاد در سال ۹۲ قمری فتح گردید و قسمت اعظم مردم این منطقه تا سال ۹۵ قمری با طیب خاطر، دین اسلام را پذیرفتند.

حکومت اسلامی تا سال ۴۲۲ قمری در این منطقه ادامه یافت ولیکن دراین تاریخ به خاطر بی‏ کفایتی حاکمان مسلمان و دسیسه ‏های مسیحیان و حکومت‏های استعماری اروپا، این کشور بزرگ به دست مسیحیان افتاد و میان ۲۳ پادشاه اروپایى تقسیم و تجزیه گردید.

مسلمانان این کشور از امیرالمسلمین مغرب (یوسف بن تاشفین مرابطی) یاری خواستند و در سال ۷۴۹ قمری در نبردی معروف به “زلاقه”، مسیحیان متحمل شکست شده و این کشور به مغرب، ضمیمه گشت. اما پس از مدتی حکومت مرابطین نیز به ضعف و سستی گرایید و مجدداً اندلس در تصرف مسیحیان درآمد و تجزیه گردید.

 

دسته‌ها
فرهنگی اجتماعی دین و اندیشه اخبار آخرین خبر اخبارپایگاه اخبار

انحطاط تمدن اسلامی اندلس ، علل و عوامل

به گزارش بقاع خبر از اسلام تایمز ؛ تهاجم فرهنگی را نمی‌توان مختص زمان حال دانست، بلکه این پدیده در طول تاریخ بارها گریبان‌گیر تمدن‌های مختلف، از جمله کشورهای اسلامی شده است. این پدیده هرچند در هر دوره و زمانی با شیوه‌ خاصی بروز یافته است، اما در اصل و مبانی خود، به طور ثابت عمل می‌کند.

تهاجم فرهنگی نوع خاصی از تهاجم است که به طور پنهان و غیرمستقیم از جانب یک ملت نسبت به ملت دیگر در زمینه‌های فکری و فرهنگی صورت می‌گیرد. پدیده‌ «تهاجم فرهنگی» دارای مسائل و ابعاد پیچیده و گسترده‌ای است.

همان طور که آیت الله خامنه ای در دیدار خود با اعضای شورای انقلاب فرهنگی ایران فرمودند، «تهاجم فرهنگى، مثل خودِ کار فرهنگى، اقدامِ آرام و بى‌سروصدایى است. یکى از راه‌هاى تهاجم فرهنگى، این بوده است که سعى کنند جوانان مؤمن را از پایبندی‌هاى متعصبانه به ایمان، که همان عواملى است که یک تمدن را نگه مى‌دارد، منصرف کنند. همان کارى را که در اندلس، در قرن‌هاى گذشته کردند؛ یعنى جوانان را در عالم، به فساد و شهوت‌رانى و میگسارى و این چیزها مشغول کردند. این کار، حالا هم انجام مى‌گیرد.»(۲۱ مرداد ۱۳۷۱)

تهاجم فرهنگی را نمی‌توان مختص زمان حال دانست، بلکه این پدیده در طول تاریخ بارها گریبان‌گیر تمدن‌های مختلف، از جمله کشورهای اسلامی شده است.

این پدیده هرچند در هر دوره و زمانی با شیوه‌ خاصی بروز یافته است، اما در اصل و مبانی خود، به طور ثابت عمل می‌کند. این مقاله در تلاش است تا با واکاوی واقعه‌ی اندلس، به تبیین نقش تهاجم فرهنگی در سقوط یک تمدن بر اساس بیانات مقام معظم رهبری بپردازد.

وضعیت فرهنگی شهر اندلس در زمان اسلام

فتح اندلس به دست مسلمانان سبب تحولی عظیم در زندگی عموم مردم و نظام اجتماعی و اقتصادی آن سرزمین شد و سرآغاز یک دوران تازه و ابتدای یک تحول و تکامل بسیار مهم بود. قبل از ورود اسلام به این سرزمین، اقلیتی ستمکار، که شامل شهریاران و اشراف و نجبای ممتاز می‌شدند، حق و حقوق یک ملت را در دست داشته و آنان را مورد ظلم و ستم و بهره‌کشی قرار می‌دادند و حتی آنان را در بردگی و بندگی خویش نگاه می‌داشتند.

با پیروزی مسلمانان و ورود اسلام به این سرزمین، در طی چند سال اندک، چهره‌ آن کشور تغییر کرد و دین اسلام، عدالت، آزادی و برابری را برای مردم آن منطقه به ارمغان آورد،ظلم و ستم را از بین برد و به سلطه‌ طبقاتی اشراف جامعه پایان داد و مسلمانان توانستند عناصر آشفتگی و نابسامانی را از میان بردارند و سازمانی اداری و مالی ایجاد کردند.

یکی از دستاوردهای تمدن اسلامی در آن زمان، شوق دستیابی به علوم و فنون جدید بود و به هر مکان و سرزمین که ورود پیدا می‌کردند، آموزشگاه‌ها، کتابخانه‌ها، و بنگاه‌ها و مجامع علمی و ادبی تأسیس می‌نمودند و به این ترتیب، کتب یونانی ترجمه گردید و تحصیل هندسه، هیئت، طبیعیات، شیمی و طب با نهایت موفقیت جریان داشت. تجارت و اقتصاد نیز در اوج شکوفایی و رونق بود و معادن، اسلحه، پارچه‌های حریر و سایر منسوجات، چرم‌های دباغی‌شده و شکر تماماً در آنجا فراهم می‌آمد. مسلمانان در زمینه‌ی کشاورزی و زراعت، بیش از علوم و صنایع استعداد خود را نشان دادند؛ چنان که در اندلس برای آبیاری اسباب و وسایلی بنا کردند که هنوز آثار آن موجود است. همچنین در اراضی اندلس، زراعت نیشکر، توت، پنبه، موز، برنج و غیره را رونق دادند.

مسلمانان در اندلس در تمامی زمینه‌های علوم و فنون، استعداد و لیاقت خود را نشان دادند. جاده‌ها، پل‌ها، کاروانسراها، مسافرخانه‌ها، بیمارستان‌ها و مساجد در اطراف شهر به کثرت ساخته شد. وضعیت دریانوردی هم با نظم خاصی انجام می‌شد و تجارت با اروپا و آسیا و آفریقا برقرار بود. در پزشکى نیز با ظهور افرادى چون على بن عباس، زهراوى، باهلى، ابن زهر و… مسلمانان بدان درجه از تخصص علمى رسیدند که جراحى ‏هاى دقیق چشم را انجام مى ‏دادند.

مسلمانان در طول چند قرن، کشور اندلس را نه تنها از نظر علمی و مادی به کلی منقلب کردند و بلکه در زمینه‌ی اخلاق و فرهنگ هم تأثیر شگرفی داشتند. مسیو سدیلو در این خصوص می‌نویسد:«از ممیزات مسلمانان نسبت به اقوام دیگر، که در واقع جزء مفاخر آن‌ها باید شمرد، یکی محترم شمردن نوع انسان بوده است… سلاطین مسیحی قسطیله و ناوار تا این درجه به حس وفاداری، خلاصه میهمان‌نوازی مسلمانان اعتماد داشتند که برای معالجه و مداوا، همیشه بدون هیچ بیمی، به پایتخت آن‌ها آمد و شد می‌کردند.»

حکام مسلمان رسم و سنت و قوانین آنان را به رسمیت شناختند و حتی برایشان حاکمانی از میان خودشان تعیین کردند که استان‌ها را اداره و مالیات‌ها را جمع‌آوری و قوانین و فرمان‌ها را اجرا می‌کردند و خود مسلمانان تنها وظیفه‌های عالی حکومتی را بر عهده داشتند و بر حسن اجرای قوانین نظارت می‌نمودند. بدین ترتیب، بسیاری از اوقات، والی، رئیس شهربانی، والی خراج، متصدی برید و اطلاع‌رسانی و قاضی از میان بومیان بودند.مسلمانان با اقلیت‌های دینی، به خصوص مسیحیان، با تسامح دینی رفتار می‌کردند و بهره‌مندی از جلوه‌های این تسامح دینی چنان گسترده بود که کنیزان و بردگان را هم شامل می‌شد.

در آن زمان و هنگامی که سراسر اروپا در جهل و بی‌خبری کامل بود، اندلس به تنهایی پرچم‌دار دانش و تمدن در غرب محسوب می‌شد و تمدنی که مسلمانان در این منطقه ساختند، خاستگاه بیداری و تحول علمی بود که به مثابه‌ی تمدن شرق از غنای چشمگیری برخوردار بوده و حاصل این تمدن اسلامی را می‌توان در ظهور اندیشمندان، علما، فلاسفه و آثار معماری و رشد اقتصادی در جنوب اروپا مشاهده کرد.

در واقع فرهنگ غنى اسلامی در تمدن شکوفاى اسپانیاى مسلمان چنان بالنده و رو به رشد و گستردگى بود که هر کسى هر چه می‌خواست بدان دست می‌یافت. می‌توان گفت همه‌ی شاخه‌هاى فرهنگ بشرى، از ادب و هنر، حقوق و سیاست، فلسفه، طب و جانورشناسى، گیاه‌شناسى و معدن‌شناسى، بارور و رو به گسترش بوده است و این غناى فرهنگى در اندلس توانست فرهنگ اسلامی را به اروپا انتقال دهد و مقدمات نهضت فکرى و بیدارى غرب را به وجود آورد.

با دیدن این همه قدرت و عظمت در اندلس، این سؤال پیش می‌آید که علل انحطاط تمدن باشکوه اسلامی اندلس چه بود؟ و دلایل آن را باید در چه عواملی جست‌وجو کرد؟ با جست‌وجو و تفحص در متون تاریخی می‌توان چند عامل را به عنوان آسیب‌های جدی و اساسی فرهنگ و تمدن اسلامی اندلس برشمرد. اما اکثر صاحب‌نظران بر تأثیر عوامل فرهنگی و فساد اخلاقی بیش از دیگر عوامل اتفاق نظر دارند. در ادامه‌ی این مقاله به بررسی علل فساد اخلاقی و انحطاط فرهنگی اندلس خواهیم پرداخت.

علل انحطاط فرهنگی و فکری در جامعه‌ی اسلامی اندلس

مسیحیان وقتی پیشرفت مسلمانان را در همه‌ زمینه‌ها دیدند و احساس کردند که این پیشرفت‌ها و قدرت و عظمت مسلمانان، خطر بزرگی برای منافع آن‌هاست، از راه‌های مختلف تلاش کردند تا در مقابل پیشرفت مسلمانان ایستادگی کنند و آرام‌آرم به فکر نابودی جامعه‌ی

با افزایش تجمل‌پرستی و فساد اخلاقی در جامعه‌ی اندلس، شور دینی در آنجا کاهش یافت و موجی از شکاکیت و تردید در عقیده‌ی مردم به وجود آمد و در کنار آن، فرقه‌ای پدید آمده بود که می‌گفت همه‌ی موضوعات مربوط به دین باطل است و احکام دین را از نماز و روزه و حج و زکات مسخره می‌کرد.

اسلامی اندلس افتادند و توانستند با تهاجم فرهنگی به نیات خود دست یابند.

آنان برای رسیدن به این هدف خود، ریشه‌ی جامعه اسلامی را هدف قرار دادند و با ترویج و تبلیغ اندیشه‌های مسیحیت و آزادی‌های وارداتی و غربی (اشاعه‌ی بی‌بندوباری) جوانان را به سمت فساد سوق دادند. مقام معظم رهبری معتقد است در تفکر اسلامی و مکاتب غربی، تفاوت‌های اصولی و اساسی در بیان مرزهای آزادی و تعیین چارچوب آن وجود دارد و اگر بخواهیم نسبتی بین تفاوت آزادی در غرب و اسلام ارائه دهیم، این نسبت عموم و خصوص من وجه خواهد بود: «در تفکر اسلامی و مکاتب غربی، تفاوت‌های اصولی و اساسی در بیان مرزهای آزادی و تعیین چارچوب آن وجود دارد… اسلام در برخی از زمینه‌ها دایره را از این محدودتر می‌کند و در بعضی از زمینه‌ها آن را گسترش می‌دهد و به اصطلاح طلبگی، بین نظر اسلام و نظر رایج در دنیای غرب در باب آزادی، عموم و خصوص من وجه است. در برخی از چیزها ما نظر غرب را بسیار محدود، تنگ‌بینانه و در بعضی از امور آن را بیش از حد وسعت‌یافته و نزدیک به بی‌بندوباری می‌دانیم.»

مسیحیان توانستند با تبلیغ و ترویج افکار و اندیشه‌های مسیحیت، با هدف ایجاد تزلزل در عقاید جوانان و سست نمودن آنان در پایبندی به احکام دینی و همچنین نفوذ در تعلیم و تربیت جوانان از طریق اخذ مجوز برای برپایی مدارس رایگان با هدف تعلیم مطالب انحرافی و ایجاد شبهات دینی و در کنار آن، توسعه‌ی روابط تجاری و اقتصادی با مسلمانان، زمینه‌ی ترویج فساد و بی‌بندوباری و همچنین تجمل‌پرستی را در بین مسلمانان اندلس فراهم آورند و آرام‌آرام مردم اندلس در مجامع عمومی، به صورت علنی به شراب‌خواری و عیاشی روی آوردند.

رهبر ایران در خصوص این نوع عملکرد می‌فرمایند: «تهاجم فرهنگى این است که یک مجموعه (سیاسى یا اقتصادى) براى مقاصد سیاسى خود و براى اسیر کردن یک ملت، به بنیان‌هاى فرهنگى آن ملت هجوم مى‌برد. چنین مجموعه‌اى هم چیزهاى تازه‌اى را وارد آن کشور و آن ملت مى‌کند، اما به زور، اما به قصد جایگزین کردن آن‌ها با فرهنگ و باورهاى ملى. این اسمش تهاجم است. در تبادل فرهنگى، هدف، بارور کردن فرهنگ ملى و کامل کردن آن است. اما در تهاجم فرهنگى، هدف، ریشه‌کن کردن فرهنگ ملى و از بین بردن آن است.»

تهاجم فرهنگی، سبب شد تا جامعه‌ی اسلامی، به ویژه جوانان، نسبت به مسائل دینی بی‌تفاوت شوند و به تدریج روح دین اسلام در جامعه‌ی اندلس کم‌رنگ شود. توجه به ادبیات اندلس نیز این موضوع را تأیید می‌کند. دست‌کم تا پایان دوره‌ی ملوک‌الطوایف، ادبیات مخصوصاً شعر، دارای صبغه‌ی غیردینی شد. محور اصلی شعر اندلسی، تجمل‌پرستی و لذت‌جویی بود. سایر اندیشه‌های معتبر ادب عربی، از قبیل تمثیلات، زهدیات و عرفانیات نیز سخنگویانی داشت، لکن اوج شعری نداشت. در عوض سخن از شب‌های عیش و نوش بر روی رودخانه یا سخن از دلبران غزال‌مانند و دختران باریک‌میان در میان است.

فراگیر شدن فساد در سطح حاکمیت و جامعه، مسلمان را از توجه به صلاح و سلامت و پیشرفت جامعه بازداشت و حمیت و غیرت دینی را در آن‌ها از بین برد و آنچه برای آن‌ها اهمیت داشت، قدرت‌طلبی و خوش‌گذرانی بود.در نتیجه‌ی این تهاجم فرهنگی، شهرهای اسلامی یکی پس از دیگری از تحت حکومت آن‌ها خارج گردید و به تصرف دشمن درآمد.

با افزایش تجمل‌پرستی و فساد اخلاقی در جامعه‌ی اندلس، شور دینی در آنجا کاهش یافت و موجی از شکاکیت و تردید در عقیده‌ی مردم به وجود آمد و در کنار آن، فرقه‌ای پدید آمده بود که می‌گفت همه‌ی موضوعات مربوط به دین باطل است و احکام دین را از نماز و روزه و حج و زکات مسخره می‌کرد.

به جز این فرقه، گروه دیگری نیز به وجود آمدند که خود را «پیرو دین جهانی» نام داده بودند. این گروه نیز با همه‌ی عقاید دینی مخالف بود و دینی را که فقط بر مبادی اخلاقی استوار باشد تبلیغ می‌کرد. یک فرقه‌ی لاادری نیز بود که می‌گفتند عقاید دینی ممکن است درست یا نادرست باشد و ما آن را نه تأیید و نه انکار می‌کنیم؛ هر چه هست ما از حقیقت آن بی‌خبریم و نمی‌توانیم عقایدی را که از اثبات صحت آن عاجزیم بپذیریم.

مسیحیان با اجرای همین طرح‌ها و برنامه‌های دقیق و هدفمند، به اهداف خود که انحراف جامعه‌ی اسلامی بود دست یافته و کشور اسلامی اندلس را به سمت سقوط و نابودی سوق دادند. در واقع فراگیر شدن فساد در سطح حاکمیت و جامعه، آنان را از توجه به صلاح و سلامت و پیشرفت جامعه بازداشت و حمیت و غیرت دینی را در آن‌ها از بین برد و آنچه برای آن‌ها اهمیت داشت قدرت‌طلبی و خوش‌گذرانی بود. در نتیجه‌ی این تهاجم فرهنگی، شهرهای اسلامی یکی پس از دیگری از تحت حکومت آن‌ها خارج گردید و به تصرف دشمن درآمد.

نتیجه‌گیری

ضعف و انحطاط جامعه‌ی اسلامی اندلس و در نهایت، اخراج مسلمانان از این سرزمین پس از هشت قرن (۹۲‌ـ‌۸۹۸ق)، جدا از تفرقه و ضعف حکومت، معلول تهاجم فرهنگی مسیحیان به صورت آهسته و پیوسته بوده است. فساد اخلاقی و عمل نکردن به دستورات دینی از عواقب همین تهاجم فرهنگی بود. عالمان دین نیز در قبال چنین وضعیتی تنها نظاره‌گر بودند و حتی گاه خود توجیه‌گر وضع موجود می‌شدند.

همان طور که بررسی کردیم، انحطاط فرهنگی و ترویج بی‌تفاوتی دینی در جامعه‌ی اسلامی، به خصوص در میان جوانان، از جامعه‌ی شکوهمند اسلامی، یک جامعه‌ی بیمار و ضعیف ساخت که توانایی هیچ گونه دفاعی از اعتقادات، باور و فرهنگ خود نداشت. بنابراین آن چیزی را که دشمن به عنوان فرهنگ مطلوب ارائه می‌داد به راحتی می‌پذیرفت و این همان مسئله‌ای است که مقام معظم رهبری به خوبی به آن اشاره کرده‌اند:

«در تهاجم فرهنگى، ملتى را که تحت تهاجم قرار گرفته است، باید به بیمارى که افتاده و خودش کارى نمى‌تواند بکند، تشبیه کنیم. آن وقت دشمن، آمپولى به او تزریق مى‌کند و معلوم است آمپولى که دشمن تزریق کند، چیست! این فرق دارد با آن دارو و درمانى که خود شما بروید و آن را با میل، انتخاب و وارد بدنتان کنید. این تهاجم فرهنگى است.»

در شرایط کنونی، دشمنان اسلام و انقلاب اسلامی، با استفاده از همین حربه‌ی قدیمی خود، یعنی تهاجم فرهنگی، در صدد هستند تا جامعه‌ی اسلامی را دچار ضعف کرده و بر آن دوباره مسلط شوند و امروزه با اشاعه‌ی فرهنگ غربی و ترویج و تبلیغ فرهنگ لیبرالیستی، سعی دارند تا جوانان را نسبت به مسائل دینی بی‌تفاوت کنند و با استفاده از همه‌ی ترفند‌ها، در پی ایجاد اندلسی دیگر هستند. همان طور که آیت الله خامنه ای در سال ۱۳۸۱ در جمع جوانان و دانشجویان سیستان و بلوچستان فرمودند، سیاست امروز، سیاست اندلسى کردن ایران است.