حضرت شاهچراغ(ع)
چلچراغ شیراز و نگین سبز استان فارس، حرم مطهر حضرت احمدبن موسی‌الکاظم(ع) ملقب به شاهچراغ(ع) است. آن حضرت فرزند امام موسی کاظم(ع) هفتمین امام شیعیان و برادر گرامی حضرت علی‌بن موسی‌الرضا(ع) است که دارای کرامات و مناقب فراوانی بوده است.

گفته می‌شود این امامزاده واجب‌التعظیم در کرامت و بخشندگی زبانزد خاص و عام بوده به طوری که در طول عمر مبارکش بیش از ۱۰۰۰ بنده را آزاد کرده است. همچنین دارای خطی خوش بوده است که باعث کتابت آیات وحی هم انجام دهد.

آن حضرت آنچنان دارای فضایل و مناقب بود که مردم آن زمان گمان می‌کردند امام بعد از امام موسی کاظم(ع)، حضرت احمدبن موسی(ع) است اما حضرت شاهچراغ(ع) تنها دستورات الهی را اجرا کرد و به عنوان اولین نفر با برادر خود حضرت علی‌بن موسی‌الرضا(ع) بیعت کرد و بدین طریق لقب «امین ولایت» را از آن خود کرد.

امروزه حرم مطهر این امامزاده واجب‌التعظیم در قلب شهر شیراز و در بافت قدیم این کلان‌شهر، ملجأ بسیاری از عاشقان خاندان عصمت و طهارت از سراسر کشور به خصوص در ایام مناسبت‌های مذهبی است.

در حرم مطهر حضرت احمدبن موسی(ع)، مزار برادر شریف حضرت سیدمیرمحمد(ع) نیز واقع شده است که باعث شده دو گنبد فیروزه‌ای در صحن این آستان مقدس وجود داشته باشد.

حضرت سیدعلاءالدین حسین‌بن موسی‌الکاظم(ع)
دومین امامزاده واجب‌التکریم شهر شیراز که برادر حضرت احمدبن موسی شاهچراغ(ع) است. شیرازی‌ها اعتقاد فراوانی به این امامزاده دارند که در زبان محلی به آن «آستانه» هم می‌گویند.

شب زیارتی حضرت سیدعلاءالدین حسین(ع) یکشنبه شب‌هاست که هر هفته در این شب، زائران بسیاری از تمام نقاط استان فارس به زیارت حرم مطهر این امامزاده واجب‌التعظیم مشرف می‌شوند.

حضرت علی‌بن حمزهبن موسی‌الکاظم(ع)
سومین حرم مهم شهر شیراز، شهر گنبدهای برافراشته، حرم مطهر حضرت علی‌بن حمزه(ع) است که دارای شجره‌نامه‌ای بسیار متقن و موثق بوده است و حرم مطهرش نیز به عنوان یکی از اماکن تاریخی همه ساله مورد بازدید بسیاری از گردشگران خارجی قرار می‌گیرد.

بقعه و بارگاه این امامزاده در پایین خیابان منتهی به دو دروازه قرآن و اصفهان قرار دارد که بنای اصلی آن در زمان عضدالدوله دیلمی ایجاد شده است و بعدها در زمان صفویه، زندیه و قاجاریه تعمیراتی بر آن انجام شده است.

امامزاده حمزه فرزند امام کامظ(ع) سه فرزند پسر و ۸ فرزند دختر داشته است که حضرت علی‌بن حمزه(ع) یکی از فرزندان این امامزاده است.

سیدتاج‌الدین غریب(ع)
چهارمین حرم بزرگ و مهم شهر شیراز، حرم مطهر حضرت سیدتاج‌الدین غریب(ع) است که بقعه این امامزاده در کوچه‌ای واقع در بازارچه دروازه کازرون قرار دارد. در برخی از روایت‌ها گفته می‌شود که حضرت سیدتاج‌الدین غریب(ع) از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) است و در برخی از روایت‌های دیگر نسب آن حضرت را به حضرت ابوالفضل‌ العباس(ع) نسبت داده‌اند.

به عنوان مثال در کتاب چهره درخشان قمر بنی هاشم ابوالفضل‌العباس(ع) صفحه ۱۸۳ و ۱۸۴ آمده است که امامزاده سیدتاج‌الدین غریب(ع) از نسل حضرت ابوالفضل(ع) است که نام ایشان جعفر‌بن فضل‌بن حسن‌بن عبیدالله‌بن عباس‌بن امیرالمؤمنین(ع) ملقب به غریب است.

شاه داعی الی‌الله
یکی از مهم‌ترین آرامگاه‌های شیراز مقبره سیدنظام‌الدین محمود مشهور به شاه داعی الی‌الله، از عرفا و حکمای معروف شیراز در قرن نهم هجری است که در خارج قسمت جنوبی شیراز کنار گورستان معروف دارالسلام واقع شده است و بنایی از عهد کریم‌خان زند بر مزار او و فرزندش سیدقاسم و نوه‌اش موجود است.

از آنجا که شاه داعی مردم را به توحید و خداپرستی راهنمایی می‌کرده است، به شاه داعی‌الی الله در آن زمان معروف شد و این نام همچنان برایش باقی است.

در کتاب تحفهالازهار علامه نسابه، از نظام‌الدین محمودبن مامین‌الدین محمدبن شرف‌الاسلام محمدبن ابوالمیامین فخرالدین حسن‌بن ابوالحسن احمدن سلطان الاتقیاء، قطب‌الاولیاء، کسی که امرش در جمیع مملکت فارس نافذ بوده، بن ابوالمیامین حسن در شیراز بن ابوالمحاسن حسین نظام‌الدین در شیراز ابن ابوالمعالی ابراهیم قوام‌الدین در شیراز بن ابومنصور اسماعیل بن شیراز …، نام برده که شجره نامه وی به صورت مشجر تنظیم می‌گردد. با توجه به اینکه اجداد وی تا زیدالاسود همه در شیراز مقیم بوده و از نقباء شیراز محسوب می‌شده و به احتمال قوی نظام‌الدین نیز در شیراز سکونت داشته و امامزاده مورد نظر است.

سیدابوالوفا شیرازی
این بقعه در سمت شمال غربی واقع شده است و بقعه کوچکی است و اطرافش نیز قبرستان است. شرح حالی از وی در دست نیست جز اینکه او سیدی جلیل‌القدر و از اولیاءالله است و با شاه داعی الی‌الله معاصر بوده و به وی ارادت داشته است.

با توجه به اینکه سیدالوفای شیرازی مدفون در بقعه مورد نظر در عصر شاه داعی الی‌الله و شاه نعمت‌الله ولی در قرن نهم ذکر شده است باید غیر از ابوالوفا احمد مذکور باشد چه اینکه نسب ابوالوفا احمد با هشت واسطه به امام حسن مجتبی(ع) می‌رسد که حدود نیمه قرن چهارم هجری زندگی می‌کرده و حدود چهار قرن با هم فاصله داشته‌اند، بنابراین شخصیت مدفون در بقعه غیر از ابوالوفا احمد است که شجره و نسب وی فعلاً در دسترس نیست.

این بقعه هم‌کنون در بخش مرکزی شیراز در خیابان انقلاب اسلامی، چهار راه ۱۵ خرداد نبش کوچه ۱۳ قرار دارد که زائران بسیاری نیز به زیارتش مشرف می‌شوند.

امامزاده ابراهیم(ع)
بقعه این امامزاده در شیراز نزدیک گورستان دارالسلام واقع شده است و گویند از فرزندان امام موسی کاظم(ع) است. این بقعه را زکیخان از سرداران فارس ساخته است.

در کتاب تذکره دلگشا اثر علی اکبر نواب شیرازی آمده است که جمعی آن حضرت را از صلب امام موسی(ع) می‌دانند اما آنچه از قول ارباب رجال مشخص می‌شود آن است که ابراهیم بن‌ موسی(ع) به حکومت یمن، در عهد مأمون مشغول بود. ولیکن حقیر را به آن بزرگوار کمال اعتقاد است و ظن حقیر چنان است که جناب ایشان از اولاد امام موسی کاظم(ع) است.

سیداسحاق‌بن موسی(ع) ملقب به سبزپوشان
این زیارتگاه در سینه کوه و جنوب شرق شیراز قرار گرفته است که از راه مستقیم و پیاده حدود ۱۰ کیلومتر تا شیراز فاصله دارد و مشرف بر روستای کوشک بیدک است. بر روی سنگ قبر این امامزاده واجب‌التعظیم که با خط نستعلیق نوشته شده است که تاریخ شهادت امامزاده سیداسحاق‌بن موسی‌بن جعفر(ع) در سنه ۲۰۵.

سیدحسین(ع) کازرون
شجره امامزاده سیدحسین(ع) کازرون به امام سجاد(ع) باز می‌گردد. این امامزاده جلیل‌القدر در کنار روستایی به همین نام در ۲۳ کیلومتری جاده کازرون به شیراز و در شمال شهر تاریخی بیشاپور قرار گرفته است.

ارادتمندی مردم مناطق جنوب کشور و دیار فارس به این امامزاده، موقعیت خاصی به بقعه متبرکه بخشیده است، به‌گونه‌ای که همواره پذیرای خیل عظیمی از دوستداران و عاشقان اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) است.

در جوار این آستان مقدس، چشمه ساری پر آب قرارگرفته که با آبیاری درختان سرسبز و سر به فلک کشیده و باغ‌های مرکبات منطقه، فضای سیاحتی زیارتی منحصربه‌فردی را برای زائران و مجاوران آن به وجود آورده است.

سیدعلاءالدین محمد(ع) معروف به امامزاده درب‌ آهنین نورآباد
امامزاده درب آهنی در دو کیلومتری مالکی (نورآباد) مرکز بخش در کنار راهی بین کازرون و خوزستان، قرار گرفته است. این بقعه مشتمل بر دو زیارتگاه است و بر سر در زیارتگاه کتیبه‌ای متعلق به قرن هشتم هجری نصب شده است که از معدود کتیبه‌های تاریخی است که به زبان فارسی نوشته شده است.

از کتیبه مذکور بر می‌آید که بقعه متصل به شاهزاده علاءالدین در سال ۷۷۱ تجدید ساختمان شده و بنای کنونی آن بیش از ۲۵۰ سال قدیمی‌تر از بقعه شاهزاده علاءالدین است و مدغن منسوب به دختر حضرت امام هفتم در شاه‌نشین جانب قبله آن قرار دارد.

در کتاب التذکره فی انساب المطهره در میان سادات حسنی شیراز از علاءالدین محمد نام برده است که علاءالدین احمدبن ابوطالب محمد بن ابی الفضل عبادبن ابوهاشم علی‌بن حمزه نقیب عراق عجم بن ابی هاشم طاهر بن ابوالحسن علی الشاعر بن ابوالحسن بن ابوعبدالله احمد به اصفهان بن ابوجعفر محمد بن احمد الرئیس بن ابراهیم طباطبا ابن اسماعیل دیباج ابن ابراهیم الغمر ابن حسن المثنی ابن امام حسن مجتبی(ع) که نسبش با ۱۸ واسطه به امام حسن مجتبی(ع) منتهی می‌شود.

امامزاده زینب خاتون اقلید
بقعه این امامزاده در کنار یکی از خیابان‌های شهر اقلید قرار دارد و در کتیبه نصب شده در دیوار بقعه متبرکه، وی دختر امام محمد باقر(ع) ذکر شده است.

در کتیبه روی سنگی که به دیوار نصب شده آمده است: هوالباقی ـ قد توفت و ارتحلت سیدهالجلیله الطاهره زینب خاتون بنت الامام الهمام محمد باقر علیه السلام فی شهر رمضان المبارک ثلثل بعد المائه و ستین.

امامزاده عبدالرحمن اقلید
این امامزاده از فرزندان امام حسن مجتبی(ع) و از امامزادگان قدیمی فارس است. ساختمان بقعه و در ورودی آن جدید است و ضریح آن قدیمی و در کناره زیر گنبد در یک فضای مناسب قرار داده شده است.

در نوشته‌های این ضریح آمده است: وقف نمود به مزار منور امامزاده واجب‌التعظیم امیر عبدالرحمن(ع)… عفیفه صالحه بنی آخوند بلقیس بنت محترم المعزز خواجه شاه طروق حیدر، فی شهر ربیع‌الاول سنه اربع و سبعین و تسعمائه.

امامزاده سیدمحمد(ع) روستای کافتر اقلید
بقعه این امامزاده در کنار روستای کافتر قرار دارد و گفته می‌شود وی از نوادگان حضرت ابوالفضل(ع) است. این زیارتگاه محلی است زیبا با آب فراوان و سکوهای متعدد سیمانی برای سکونت زائران و کسانی که در این محل سفر می‌کنند.

بنای کنونی امامزاده ساختمان بزرگی است که با همت و تلاش آیت‌الله سیدمحمد باقر ابطحی در سال ۱۳۴۶ خوشیدی با بتون آرمه ساخته شده و ارتفاع گنبد بتونی آن بیش از ۲۰ متر است.

امامزاده حمزه(ع) بوانات
بقعه این امامزاده در قریه باز (روستای بزم) در جنوب شرقی سوریان واقع شده است که مرکب است از صحن با سر در، رواق و حرم و گنبد مدور به ارتفاع تقریبی ۱۶ متر، دور تا دور بدنه اطاق در فواصل معین کتیبه‌های کوچکی از خط کوفی تزئینی قرار گرفته است.

در کتیبه‌ای که بر روی یکی از جرزهای یکی از شاه‌نشین‌ها گچ‌بری‌های به جای مانده است به دوران شاه طهماسب به سال ۹۵۳ مربوط می‌شود و بر روی ضریح چوبی منبت زیبای که در داخل حرم قرار دارد و به دستور شاه عباس اول صفوی ساخته شده است.

صاحب بقعه را از احفاد امام کاظم(ع) دانسته‌اند که بقعه خواهر گرامیش نیز در ۲۰۰ متری این بقعه متبرکه قرار دارد و همه ساله میزبان زائری زیادی است.

امامزاده شهید فراشبند
بقعه و بارگاه این امامزاده در منطقه فراشبند در ۱۷۲ کیلومتری غرب شیراز و ۴۰ کیلومتری شهر فراشبند با نام مستعار «آقام شهید» واقع شده است. فراشبندی‌ها او را از فرزندان بلاواسطه امام موسی‌بن جعفر(ع) و جزو همراهان حضرت احمدبن موسی شاهچراغ(ع) در سفر به ایران می‌دانند ولی تاکنون هیچگونه مدرک موثقی در تأیید آن به دست نیامده است. تنها سندی که می‌تواند در این زمینه کمک کندف سنگ قبرهای موجود بر آن است که آن هم به دلیل فرسودگی زیاد قابل خواندن نیست.

کارشناسان اداره اوقاف و امور خیریه فارس می‌گویند نام او سیدشجاع و معروف به آقام شهید و از نوادگان امام موسی‌بن جعفر(ع) است. البته بر روی سنگ قبر این امامزاده واجب‌التعظیم نوشته شده است: سیدشجاع‌الدین بن علاءالدین‌بن موسی‌بن جعفر(ع).

امامزاده اسماعیل(ع) فسا
درباره شخصیت مدفون دربقعه دو دیدگاه است: ابتدا قول مشهور که مولف کتاب از پسا تا فسا او را ابوالقاسم علی بن احمدبن موسی‌بن امام محمدالتقی الجواد(ع) معرفی می‌کند.

و دیدگاه دوم: نظریه سیداسحاق حیدری در کتاب شجره طیبه امامزادگان استان فارس، وی را سیداسماعیل‌بن عبدالله‌بن عبیدالله‌بن ابی محمدحسن‌بن عبیدالله‌بن ابی‌الفضل العباس بن امام امیرالمومنین علی (ع) است.  نوشته بر روی ضریح این بزرگوار ایشان را فرزند امام نهم حضرت جوادالائمه (علیه السلام) معرفی می‌کند.

امامزاده اسماعیل(ع) از پاکان و دانشمندان وعلمای بزرگ زمانه خود بوده است که بیش از ۵۲ کتاب در فنون مختلف تألیف کرده است و آثار زیادی از ایشان از جمله ترجمه باقی مانده و در کتاب عیون المعجزات آثار وی نامبرده شده است و در ۳۵۲ هـ.ق در محل فعلی بقعه وفات می‌کند.

امامزاده سیدمحمد جعفر معروف به پیرمراد(ع) استهبان
بقعه این امامزاده در مرکز شهر استهبان در خیابان امامزاده شهر استهبان واقع شده است که یکی از امامزادگان معروف استان فارس است. سنگ قبر امامزاده در ۳ متری زیر خاک است و سندی در مورد تذکره امامزاده وجود دارد که احتمالاً آن سال ۱۱۳۶ هجری قمری است و ذکر شده است امامزاده در هزار متری قصبه استهبان قرار دارد و از فرزندان امام موسی کاظم(ع) است.

امامزاده سیدعلاءالدین حسین(ع) معروف به پیرمراد داراب
امامزاده سید علاء الدین حسین(ع) معروف به پیرمراد در داراب در بین مردم این شهر از محبوبیت خاصی برخوردار بوده و در مناسبت‌های مختلف پذیرایی زائران و عاشقان اهل بیت(ع) است.

بقعه این امامزاده در سه کیلومتری داراب به فسا در کنار صخره کوهستانی با منظره جالبی قرار دارد که دارای گنبدی شبیه تخم مرغ بر فراز بدنه بلندی است و دو مناره آجری جلوی آن قرار دارد.

نسب این امامزاده به امام سجاد(ع) باز می‌گردد که در سال ۶۵ هجری شمسی بقعه آن به‌همت اداره کل اوقاف و کمک خیرین، ساختمان قدیمی بقعه تخریب و ساخت ساختمان و رواق‌ها و همچنین گلدسته‌ها از سال ۸۳ شروع شده است که هم اکنون یک مکان مناسب جهت زیارت و توسل عاشقان به اهلبیت عصمت و طهارت (ع) است.

امامزاده فضل‌بن موسی(ع) جهرم
این امامزاده در شهرک فاطمیه در محله خرقان دارای بقعه و بارگاه است و گفته می‌شود که از فرزندان امام موسی‌بن جعفر(ع) و برادر حضرت شاهچراغ(ع) است.

در روی ضریح درباره نسب امامزاده چنین نوشته شده است: بسمه‌ تعالی، ضریح مطهر شاهزاده ابوالفضل‌بن موسی‌بن جعفر(ع)، با هزینه احمد رحمانی لاری به سال ۱۴۱۱ هجری قمری.

حرم مطهر این امامزاده واجب‌التعظیم در طول سال میزبان خیل عظیمی از زائران و عاشقان خاندان عصمت و طهارت(ع) است که به خصوص در ایام دهه کرامت جشن‌هایی در آن برگزار می‌شود.

امامزاده سیدعفیف‌الدین زندویه بیرم
بقعه و بارگاه این امامزاده در شهر بیرم لارستان قرار دارد که در طول سال میزبان تعداد بسیاری از زائران و دلدادگان خاندان عصمت و طهارت است. در کتاب تاریخ مفصل لارستان از دستیابی به نسخه خطی که تاریخی استنساخ آن اوایل قرن چهاردهم هجری قمری است خبر می‌دهد که مهاجرت سید عفیف‌الدین موسوی همراه خانواده و تبار و اصحال و انصار نسب و شجره وی را شرح می‌دهد.

در علت اینکه چرا نام وی زندو گفته شده است در تذکره چنین آمده است: حضرت شاه زندو در ابتدای حالات به غایت تیز بود چنانکه در حرب کفار دست‌های خود بر هر که می‌افشاند آتش از دست او شعله می‌زد از این جهت او را زند می‌خوانند یعنی تیز است همچنین آتش.

امامزاده میرعلی‌بن الحسین(ع) لارستان
بقعه این امامزاده در پایین قلعه اژدها پیکر قرار دارد و از طریق جاده‌ای که منتهی به لار می‌شود به راحتی قابل دسترس است. این بنا مرکز مسجدی را تشکیل می‌دهد که در زلزله ۱۳۳۹ خورشیدی به کلی ویران شده است و از آثار اولیه و مواد ساختمان آن چیزی باقی نمانده است و در سال‌های اخیر بنای جدیدی بر آن احداث شده است.

احتمالاً این مسجد همان بنایی است که واگان از آن نامبرده و آن را توصیف کرده است و در سال ۱۹۸۰ میلادی وی متعقد بوده است که این بنا ۶۰۰ سال عمر دارد. در کتاب تاریخ مفصل لارستان به نقل از روایات و نسخه‌های خطی موجود چنین می‌نویسد: میرعلی‌بن حسین‌بن علی‌ زین العابدین(ع) در سال ۱۱۲ هجری به دنیا آمد و در سال ۱۳۲ همراه گروهی از یارانش وارد لارستان شده که مصادف با واپسین سال‌های فرمانروای خاندان اموی و همزمان با تلاش‌های گسترده بنی عباس برای به دست گرفتن خلافت بود.

یادآور می‌شود، مسلماً بقاع متبرکه شاخص دیگری نیز در استان فارس وجود دارد که دارای دلدادگان و عاشقان زیادی بوده و همواره در طول سال زائران زیادی به آن‌ها مشرف می‌شوند اما معرفی همه آن‌ها در این مجال نمی‌گنجد.