“واسطه‌های فیض آسمان در زمین؛

 مقدمه بر کتاب “واسطه‌های فیض آسمان در زمین ؛ نگاهی به جایگاه اهل بیت(ع) در زیارت جامعه کبیره”

بقاع نیوز “حوزه ادبیات ونشر”زیارت قبور انبیاء، اوصیاء، قدّیسین، علماء و شهداء، کاری ممدوح بین همه امم و ملل بود و هست. اسلام نیز زیارت قبور را مستحب و مهم می داند. این اهمیت در فرهنگ شیعی بیشتر است و شیعیان بر زیارت پیامبر(ص)، اهل بیت(ع)، علماء، شهداء و نیز اموات خود اهتمام جدی دارند؛ تا آنجا که زیارت امامان، جزئی از آیین‌های مهم مذهبی ـ و به بیان امام رضا(ع) ـ عهد و پیمانی بر عهده پیروان این مذهب معرفی گردیده است.

زیارت ائمه اطهار(ع) بویژه برای ما که توفیق درک حیات ظاهری آنان را نداشته ایم، تجدید میثاق و اقراری به امامت آنان است؛ چرا که معتقدیم امام بر دل‌های مؤمنان احاطه دارد و در زیارتگاه ها می خوانیم: «اَشهَدُ اَنَّک تَشهَدُ مَقامی وَ تَسمَعُ کلامی وَ تَرُدُّ سَلامی…».

اما زیارت ــ با تمام صفا و معنویتش ــ آن هنگام تأثیر اساسی خواهد گذاشت که همراه با “علم و شناخت” کافی باشد؛ که فرمودند: «مَن زَارَ قَبرَ الحُسَینِ بنِ عَلِیٍّ عَارِفاً بِحَقِّهِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِهِ وَ مَا تَأَخَّر».

“زیارت جامعه کبیره” از مهم‌ترین و کامل‌ترین زیارتنامه‌های مأثوره است. این متن که از سوی امام هادی(ع) صادر شده، علاوه بر آنکه در اعمال و مناسک زائران استفاده می شود به میزان معرفت آنان نیز می‌افزاید؛ زیرا مضمون آن مملو از تعلیماتی درباره امامت، مقام امامان و وظایف شیعیان در مقابل ائمه اطهار(ع) ــ و در واقع حاوی یک دوره مباحث امام شناسی ــ است. به این، باید “مباحث توحیدی” را نیز افزود که مانع از افتادن زائر در ورطه “غلو” یا “تفویض” می‌گردد.

کتاب حاضر، پژوهشی درباره این زیارتنامه با ارزش است که با همت خانم‌ها «اعظم خوش‌صورت موفق» و «مرضیه مهتدی» بسامان شده و از ارجاعات متعدد و منابع اصیل اسلامی بهره گرفته است. این اثر، با این غنای محتوا و نیز پاسخگویی به برخی شبهات در پایان آن، می تواند به عنوان مقدمه ای در شناخت این حدیث مفصل مورد استفاده قرار گیرد.

در اینجا لازم است از همکارانم در مؤسسه ابناء الرسول(ص) بویژه برادران «حسین قربان تقی» و «داود دادور» که در انتشار این کتاب زحمت کشیدند قدردانی کنم؛ امید که موجب ارتقاء شناخت و معرفت خوانندگان گردد و ما را از مصادیق این روایت امیدبخش و روح‌پرور گرداند که:
از امام باقر(ع) درباره آیه: “وَ عَلَى الْأَعرافِ رِجالٌ یَعْرِفُونَ کُلًّا بِسِیماهُم” پرسیدند، فرمود: «اعراف، آل محمّد هستند که داخل بهشت نمی‌شود مگر کسى که آنها را بشناسد و آنها او را بشناسند و داخل جهنم نمی‌گردد مگر کسى که منکر آنها باشند و آنها انکار کنند او را…».

سید علیرضا حسینی عارف