نابودی فقر، نخستین انگیزه واقفان برای مبادرت به وقف است

نابودی فقر، نخستین انگیزه واقفان برای مبادرت به وقف است

پایگاه خبری امامزادگان(بقاع نیوز):امام جمعه نهبندان گفت: مطالعه اجمالی تاریخ وقف این حقیقت را روشن می‌کند که نخستین انگیزه‌های واقفان برای مبادرت به وقف، نابودی فقر و محرومیت از جامعه مسلمین بوده است.

 

حجت‌الاسلام و المسلمین عباسعلی خزاعی، امام جمعه نهبندان درگفت‌وگو با خبرنگارپایگاه خبری امامزادگان(بقاع نیوز)  گفت: وقف در لغت به‌معنای ایستادن یا به‌حالت ایستاده ماندن و آرام گرفتن است که در اصطلاح فقهی، عقدی است که ثمره آن حبس کردن اصل، و رها کردن منفعت آن است.

وی تصریح کرد: به‌عبارت دیگر حبس کردن چیزی از طرف مالکش به وجهی از وجوه، به‌نحوی که فروش آن ممنوع باشد، به ارث منتقل نگردد قابل هبه نباشد، فروخته نشود و به رهن و اجاره و عاریت و از این قبیل داده نشود و صرف کردن آن مال در جهتی که واقف تعیین کرده است.

امام جمعه نهبندان پیرامون اقسام وقف با بیان اینکه وقف به اعتبار موقوف علیه به عام و خاص تقسیم می‌شود، ادامه داد: وقف عام، وقفی است که مقصود از آن امور خیریه است و ویژه دسته و طبقه معینی نیست مانند وقف بر فقرا، وقف بر طلاب و مدارس و مساجد و مقابل آن وقف خاص است و آن وقفی بوده که ویژه دسته معین و خاصی مانند وقف بر اولاد یا افراد و یا طبقه‌ای خاص از مردم است.

وی پیرامون وقف در قبل از اسلام گفت: هر‌چند قبل از اسلام وقف به‌معنای دقیق کلمه وجود نداشت ولی انواعی از تخصیص اموال و املاک به معابد و امور خیریه و افراد وجود داشته که از جهاتی شباهت‌هایی با وقف داشته‌اند.

امام جمعه نهبندان ادامه داد: در بخشی از کتاب دانیال‌نبی که به‌زبان «آرامی» است چنین آمده است: گناهان خود را به‌(صیدقا) و خطایای خود را بر احسان نمودن بر فقیران فدیه بده؛ در رساله الإمام، جلد سوم، صفحه 275، آمده است: تا آنجا که دانسته‌ام مردم جاهلیت خانه و زمینی را برای خدا حبس نکرده‌اند و حبس تنها از طرف مسلمین صورت گرفته است.

حجت‌الاسلام خزاعی افزود: امت‌ها با اختلاف ادیان و معتقداتشان با انواعی از تصرفات مالی آشنا بودند که از حیث مفهوم دور از حدود معنای وقف اسلامی نبود اوقاف ابراهیم خلیل(ع) که تا امروز نیز باقی است خود بهترین دلیل است بر وجود وقف قبل از اسلام.

وی پیرامون وقف در قرآن افزود: در قرآن مجید آیه‌ای که بر وقف و احکام فقهی آن صراحت داشته باشد وجود ندارد، ولی می‌توان از باب اولویت با آیات مربوط به «احسان و انفاق»، «قرض‌الحسنه»، «تعاون» و «صدقه» به جواز و بلکه جهان و استحباب وقف استدلال کرد؛ از جمله آیاتی که به‌طور عموم بر انجام خیرات و تشویق و تحریض آنها دلالت دارد اشاره کرد.

امام جمعه نهبندان ادامه داد: برای نگرش به‌مقام «وقف» در قرآن کریم باید آیات شریفه‌ای که بر «انفاق، احسان، عمل صالح، خیرات، مبرات، باقیات صالحات و ایثار» صراحت دارد در‌نظر گرفت و از طرفی مبارزه بی‌امان وحی الهی را با «کنز‌ مال، تکاثر، تفاخر، استکبار سرقت، طغیان، کسب حرام، حب مال، راندن قهر آمیز یتیم، پرخاش بر سائل» را با تعمیقی وسیع از سه علم و ایمان نگاه کنیم.

حجت‌الاسلام خزاعی پیرامون وقف در سنت خاطرنشان کرد: دومین منبع از معارف اسلامی سنت است که شامل قول، فعل و تقریر پیامبر اسلام(ص) و نیز ائمه‌اطهار(ع) می‌شود، در حدیث مشهوری از رسول اکرم(ص) آمده که می‌فرماید: هرگاه فرزند آدم بمیرد عمل او قطع می‌شود مگر از سه چیز، صدقه جاریه‌(وقف) عملی که از آن سود برده شود و فرزند صالحی که برای او دعا کند.

وی گفت: از نظر عملی نیز، پیامبر(ص) در این امر خیر، مانند سایر کارهای نیک، معلم بشریت بودند، چنانکه در تاریخ آمده است پیغمبر اکرم(ص) زمینی را وقف کرد و منافع آن را برای ابن‌السبیل صدقه قرار داد.

امام جمعه نهبندان اظهارکرد: ائمه(ع) با تأسی از پیغمبر اسلام و حضرت زهرا(س) و به‌عنوان امام و رهبر و معلم جامعه مسلمین اهتمام زیادی در گسترش فرهنگ وقف در جامعه داشته‌اند، با قول وصل و تقریر خود این اقدام خداپسندانه را مورد ترغیب و حمایت قرار می‌دادند.

حجت‌الاسلام خزاعی اذعان‌کرد: در مقام عمل نیز ائمه(ع) به فراخور توانایی مالی که دانسته‌اند و مصلحتی که تشخیص می‌دادند اقدام به وقف اموال خود می‌نمودند در میان ائمه(ع) حضرت امیر(ع) بیشترین موقوفه‌ها را داشته‌اند.

وی با بیان اینکه فقر یکی از موانع عمده پیشرفت و سعادت انسان و به فعلیت رسیدن قوه‌ها و استعدادهایی است که خداوند متعال برای نیل انسان به کمال مورد نظر، که غرض آفرینش انسان بوده به او داده است، یادآورشد: یکی از جاهایی که «وقف» می‌تواند به طور فعال وارد عمل شود و موانع سعادت و به فعلیت رسیدن استعدادهای انسان را برطرف کند، در بیان محو فقر و در نتیجه تأمین اجتماعی است.

امام جمعه نهبندان گفت: مطالعه اجمالی تاریخ وقف این حقیقت را روشن می‌کند که نخستین انگیزه‌های واقفان برای مبادرت به وقف، نابودی فقر و محرومیت از جامعه مسلمین بوده است.

وی با بیان اینکه به‌دلیل فسادزایی تکاثر ثروت، وقف از تکاثر پیشگیری می‌کند و توازن اجتماعی به‌وجود می‌آورد، اذعان کرد: با گسترش عدالت اجتماعی از طریق وقف، کارآمدی و موفقیت دین در جامعه تضمین می‌شود و از این طریق فرهنگ دینی بسط می‌یابد.

حجت‌الاسلام خزاعی خاطرنشان کرد: آرامش روانی که برای واقفان پدید می‌آید، به‌نوعی به سلامت روحی و اجتناب از گناه منجر می‌شود از این رو، فرهنگ دینی توسعه پیدا می‌کند.