تئوری اخلاق منهای دین یا اخلاق منهای خدا،یعنی این‌که انسان می‌تواند معتقد به خدا هم نباشد،ولی اخلاق خوبی داشته باشد. امروزه در فرهنگ غربی، الحادی،غیر دینی و سکولار این نظریه پذیرفته شده است.

بعضی‌از مومنان هستند که هنوز مقداری گناه برایشان باقی مانده است، خدا روح آنها را به سختی می‌گیرد، در سکرات مرگ سختی‌هایی می‌بینند و ناراحتی‌هایی می‌کشند که به وسیله آنها پاک می‌شوند.

کسی انتظار نداشت ابن ملجم شمشیر بکشد و به فرق امیرالمؤمنین(ع) ضربه بزند. کسی ابن ملجم را مراقبت نمی‌کرد چون او از دیگران به علی(ع) نزدیک‌تر بود و خانه‌زاد علی(ع) است . وقتی به سوابق خوب ابن ملجم نگاه می کنیم، باید نگران عاقبت به خیری خودمان شویم.