کدخبر : 32971 |

مدرسه آیت الله العظمی بروجردی در نجف


مدرسه آیت الله بروجردی، در ضلع شرقی حرم امیرمؤمنان علی (ع)، روبه روی باب امام رضا (ع)، در ابتدای بازار بزرگ نجف (سوق الکبیر) قرار دارد. این مدرسه به منظور تقویت حوزۀ علمیه نجف، در سال ١٣٧٣ قمری (١٣٣٣ شمسی) به دستور آیت الله العظمی بروجردی و به اشراف و مدیریت مرحوم «حاج شیخ نصرالله خلخالی» ساخته شد تا طلاب و فضلای جوان در آن مشغول تحصیل، تدریس و تحقیق شوند و آینده این حوزه، از حیث نیروی انسانی تأمین گردد.

ساخت مدرسه

بقاع خبر: مدرسه آیت الله بروجردی، در ضلع شرقی حرم امیرمؤمنان علی (ع)، روبه روی باب امام رضا (ع)، در ابتدای بازار بزرگ نجف (سوق الکبیر) قرار دارد. این مدرسه به منظور تقویت حوزۀ علمیه نجف، در سال ١٣٧٣ قمری (١٣٣٣ شمسی) به دستور آیت الله العظمی بروجردی و به اشراف و مدیریت مرحوم «حاج شیخ نصرالله خلخالی» ساخته شد تا طلاب و فضلای جوان در آن مشغول تحصیل، تدریس و تحقیق شوند و آینده این حوزه، از حیث نیروی انسانی تأمین گردد.

این مدرسه در زمینی به مساحت پانصد متر مربع و در چهار ضلع در سه طبقه، به روشی کاملاً ابتکاری و چشم نواز و با رعایت اصول معماری و مهندسی تاسیس شد که در آن مقطع یکی از مدارس نمونه و منحصر به فرد حوزۀ نجف به شمار می آمد و نزدیک ترین مدرسه به حرم بود. ۶۴ حجره و یک کتابخانۀ مجهز[1] کتابخانه حدود هشت هزار جلد کتاب داشت. به علاوه مرحوم «آیت الله بروجردی» به خاطر اهتمام بیشتری که به رونق این مدرسه داشت، بخشی از کتاب های شخصی خویش را به این کتابخانه منتقل نموده بود.[2] همچنین فرزند کوچک خویش آقای «سید احمد بروجردی» را هم ملزم ساخت تا به نجف هجرت کند و در این مدرسه ساکن شده و به تحصیلات خود ادامه بدهد.[3] این مدرسه دارای حیاط بزرگی بود که در وسط آن حوض بزرگی هم قرار داشت.

مدرسه آیت الله بروجردی در نجف مورد توجه شخصیت های حوزوی قرار گرفت و حتی «آیت الله سید موسی بحرالعلوم» در تاریخ تاسیس آن، چند بیت شعر به ترتیب زیر سرود:

هذه مدرسة شیدت لمن

تولیت این مدرسه را مرحوم «حاج شیخ نصرالله خلخالی» برعهده داشت. ایشان شخصیتی بسیار توانا، مدیر و مدبر و دارای ویژگی های اخلاقی فراوان و نماینده تام الاختیار آقای بروجردی در حوزه نجف بود. به همین سبب مدرسه را به بهترین شکل اداره می کرد و این مدرسه یکی از مدارس معتبر و مهم حوزه نجف شمرده می شد. [4]

شکوفایی بیشتر مدرسه

در آبان ماه سال ١٣۴۴ که حضرت امام خمینی (ره) به نجف تبعید شد، بلافاصله حاج شیخ نصرالله خلخالی از ایشان درخواست کرد تا در این مدرسه نماز جماعت اقامه کند. امام خمینی (ره) در ابتدا نپذیرفت؛ ولی بعد به اصرار آقای خلخالی پاسخ مثبت داد. حضور حضرت امام رونق و تحرک مضاعفی به این مدرسه بخشید. مدرسه آیت الله بروجردی حیاط بزرگی داشت که نزدیک غروب تمام سطح آن با زیلو و فرش پوشیده و آماده می شد. امام خمینی (ره) نماز مغرب و عشاء را هر روز با عظمت و شکوه خاصی در این مدرسه اقامه می کرد و این نماز در سطح حوزۀ نجف از نظر کمی و کیفی نظیر نداشت؛ [5] چون تا آن زمان سابقه نداشت که در نجف مرجع تقلیدی در مدرسه نماز جماعت برگزار کند. طلاب و فضلای بسیاری شرکت می کردند، حتی بعضی از اساتید و شخصیت های سرشناس حوزه مثل: مرحوم آیت الله شیخ مجتبی لنکرانی که از اعضای استفتای آیت الله خویی بود در نماز حاضر می شدند و به امام اقتدا می نمودند، شاگردان خود حضرت امام نیز که جای خود داشتند .[6] در ایام ماه مبارک رمضان، حضرت امام به جای اقامه جماعت مغرب و عشاء، نماز ظهر و عصر را در این مدرسه به جا می آوردند.

از سوی دیگر، این مدرسه به طور طبیعی و تدریجی به محل تجمع طلاب و روحانیون انقلابی تبدیل شد. این آقایان وقتی از ایران به نجف می آمدند آقای خلخالی با اشارۀ مرحوم «حاج آقا مصطفی خمینی»، حجره در اختیار آنان قرار می داد. به طوری که چند بار این مدرسه مورد هجوم ماموران رژیم بعثی عراق قرار گرفت. آنها وارد مدرسه شدند، قفل بعضی حجره ها را شکستند و اثاثیه و کتاب های طلاب را به هم ریختند.[7] علاوه بعضی طلاب و فضلای دیگر نیز که به عنوان زیارت به نجف می آمدند به طور موقت در سرداب مدرسه اسکان داده می شدند. این مدرسه محل دیدار حضرت امام خمینی (ره) با سایر افراد هم بود. کسانی که از ایران یا کشورهای عربی و غیرعربی به عنوان زائر به نجف می آمدند، هنگام نماز مغرب و عشاء وارد مدرسه آیت الله بروجردی می شدند و گاهی قبل از نماز یا بعد از آن به زیارت امام خمینی (ره) می شتافتند و مسائل شان را مطرح می کردند، حضرت امام نیز با آغوش باز آنها را به حضور می پذیرفت.[8]

به طور کلی حضور امام خمینی (ره) در مدرسه آیت الله بروجردی، موقعیت این مدرسه را در نجف به موقعیت مدرسه فیضیه در قم تغییر و ارتقا داد و به آن محوریت بخشید. در بعضی مواقع که حضرت امام به دلایلی نمی توانست در نماز حاضر بشود به جای ایشان، حاج آقا مصطفی خمینی، نماز اقامه می کرد و البته این حالت به ندرت اتفاق می شد.

وضعیت فعلی مدرسه

با کمال تأسف، این مدرسه در اواخر دهۀ شصت در مسیر طرح احداث خیابان قرار گرفت و به این بهانه حدود سه چهارم ساختمان و حجره های آن توسط ایادی رژیم بعثی عراق تخریب شد. ایادی رژیم بعثی حتی نام مدرسه را به نام «امام حسین (ع)» تغییر دادند. یکی از علما که در دوران طلبگی چند سالی در این مدرسه ساکن بود می گوید:

.. . بعد از جنگ تحمیلی و برقراری روابط عراق با ایران که به زیارت رفتم دیدم نصف آن مدرسه را وابستگان به حزب بعثی غصب و به مغازه و خیابان تبدیل کرده اند و نام مدرسه از بروجردی به امام حسین (ع) تغییر داده اند. این اقدام البته از روی شیطنت بعثی ها بود نه از روی محبت به امام حسین (ع)، زیرا وقتی دشمنی آنان نسبت به ایران و جمهوری اسلامی افزایش یافت، شروع کرده اند به ایرانی زدایی از عراق و از بین بردن آثاری که متعلق به ایرانیان بود و نام ایرانی داشت؛ «بروجردی» را به «امام حسین (ع)» تغییر دادند که دیگر هرگز و تا ابد کسی جرأت نکند که نام مدرسه را از امام حسین (ع) دوباره به بروجردی برگرداند.. .[9]

در بهمن سال ١٣٨٨ طی سفر زیارتی- تحقیقی، بازدیدی از این مدرسه انجام گرفت، معلوم شد تنها در ضلع شرقی مدرسه، از ۶۴ حجره، فقط ٢۵ حجره باقی مانده است. در عین حال طلاب و فضلا در حجره ها ساکن و مشغول تحصیل و مباحثه بودند. علاوه در بازدید از زیرزمین (سرداب) مدرسه نیز دیده شد. چند نفر از طلاب زائر که از مناطق دیگر وارد شهر نجف شده بودند در این مکان اسکان داده شده و به سرمی برند.

این مدرسه هم اکنون زیر نظر مرجع دینی حضرت «آیت الله العظمی سیستانی» اداره می شود و از مدارس نسبتاً فعال حوزه نجف به شمار می آید.

 

[1] جعفر شیخ با قر آل محبوبه، ماضی النجف و حاضرها، ج ١، ص ١۴٣.

[2] علی دوانی، زندگانی زعیم بزرگ عالم تشیع آیت الله بروجردی، ص ٢٠٣.

[3] همان، ص ٢٢٨.

[4] ماضی النجف و حاضرها، ص ١۴۴.

[5] خاطرات سید هاشم رسولی محلاتی، ص ٩١.

[6] خاطرات سید علی اکبر محتشمی، ج ٢، ص ٨٢.

[7] خاطرات محمد حسن رحیمیان، حدیث روشن، ص ٢١٣ و ٢٣٨.

[8] خاطرات سید علی اکبر محتشمی، ج ١، ص ١٢٩ و ج ٢، ص ٢٧٢.

[9] خاطرات شیخ عبدالحمید بنایی، ص ۵١.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه

مربوطه به : آخرین خبراخبارپایگاهاخبار

کلمات کلیدی: , ,

کانال تلگرام بقاع نیوز امامزادگان

RSS

دیدگاه شما :