کدخبر : 365 |

نقش تاریخی هجرت امام رضا (ع) و امام زادگان به ایران


مهاجرت وجود مقدس امام رضا (ع) به ایران ، حاوی مسائل مهمی است که توجه به آنها دید تاریخی ژرفی به ما می دهد .

اول این که این هجرت ، کاملاً آگاهانه بود و حضرت می دانستند که آثار هجرتشان چیست و چه پیامدی خواهد داشت ! و آن چه ما می بینیم تنها گوشه ای از آن چیزی است که امام رضا (ع) می دیدند و تا زمان ظهور اتفاق خواهد افتاد !

 یکی از نمونه های آثار مهاجرت امام رضا (ع) ، جابجایی مرز جغرافیای شیعه است . وقتی حضرت (ع) به ایران تشریف آوردند تشیع را با خود جابجا کردند و شیعه دارای کانون جغرافیایی گردید . امتی که در یک نقطه تمرکز جغرافیایی ندارد ، بسیاری از امکانات اجتماعی را از دست می دهد . این هجرت غالب شیعیان را در ایران متمرکز کرد .

در ادامه کم کم با فروپاشی عباسیان ، دولت پادشاهی شیعه با زمامداری صفویه آغاز شد . بنابراین ، شیعه به نقطه ای رسید که از فرهنگ مدون ، کانون جغرافیایی مقتدر و روحانیت متمرکز برخوردار شد . سپس حرکتی اجتماعی برای بنیان گذاری دولت دینی و حاکمیت شکل گرفت که در نهایت نیز به وسیله مرجعی مورد وفاق هم چون امام خمینی (ره) به سرانجام رسید و شیعه نظام پیدا کرد .

اکنون در این مرحله از تاریخ می توان ادعا کرد که جریان تشیع ، جریان هدایت شده است : «انا غیر مهملین لمراعاتکم و لاناسین لذکرکم و لولا ذلک لنزل بکم اللأواء و اصطلکم الاعداء » این که در مهاجرت به طرف امام رضا (ع) بسیار تأکید شده است و در زمره هدایت های تاریخی است ؛ باید در همین راستا تحلیل و تبیین شود .

از سوی دیگر براساس برخی نقل ها ، امام رضا (ع) بعد از هجرت خودشان امامزادگان را نیز دعوت کردند یعنی هجرت امامزاده ها ، ادامه مهاجرت امام رضا (ع) است . جامعه ی شیعه و فرهنگ تشیع ، گرد امامزاده ها شکل می گیرد . این همان چیزی است که برخی در بحث جامعه شناسی هنگام مطالعه جامعه های شیعی اذعان می کنند که جوامع شیعی جوامعی هستند که گرد امامزاده هایشان شکل گرفته اند و فرهنگ و هویت آنها متأثر از امامزاده هاست .

 در دورترین روستاهای ایران امامزاده هایی وجود دارد که اصلاً دین مردم آن روستاها به آن امامزاده بستگی دارد و اگر این امامزاده ها نبودند تاریخ دین داری مردم عوض می شد . در واقع ، محور حفظ تشیع ، همین امامزاده ها هستند و فرهنگ شیعی چه در گذشته و چه در حال ، به وسیله آنها حفظ می شود . اگر آدمی در دوره کهن سالی و میان سالی هم باشد ، چنانچه رگه هایی از محبت این امامزاده ها در روحش نقش بسته باشد ، نمی تواند از آنها جدا شود . به هر ترتیب ، این امر نیز یکی از آثار هجرت امام رضا (ع) بوده که اثر عمیقی در فرهنگ جامعه ما بر جای گذاشته است .

تلقی ما در خصوص هجرت حضرت معصومه (س) نیز نباید تلقی منفعلانه ای باشد . مثل اینکه گفته می شود ایشان برای برادرشان دلتنگ شده بودند و به قصد دیدار برادر هجرت کردند ولی در بین راه مریض شده و رحلت فرمودند و موفق به دیدار برادر نشدند !

 البته این هم امر مهمی است ولی هدف از این هجرت را هم باید بیش از این مطلب تفسیر کرد . حرکت ایشان را هم باید یک حرکت آگاهانه ، از سر یک بصیرت و احتمالاً بایک برنامه ریزی دقیق تاریخی دانست ، حضرت معصومه (س) می آیند و در قم مدفون می شوند تا اتفاقات خاصی را رقم بزنند . گرچه این کار برای ایشان سخت و سنگین است ولی با آمدن خودشان به جابجایی در قطب معنویت کمک کرده اند .

 آمدن امام رضا (ع) به ایران یک جابه جایی در جغرافیای عالم اسلام به وجود آورده ، تشیع به ایران منتقل شده و محور خاصی پیدا کرده و ا این جا به دنیا منتشر می شود . حضور حضرت معصومه (س) در قم هم ، تحولات عظیمی را با خود به همراه آورده است و آن حضرت در حرکت خود همه این عواقب را می دیده اند .

 البته ممکن است این جریانات تصادفی به نظر بیاید ، ولی انسان بصیر و دارای فلسفه تاریخ اسلامی ، دقیقاً یک جریان رو به پیش را مشاهده می کند تا جایی که امروزه می بینیم اسلام شیعی یک اسلام ناب است . به یکی از قطب های فرهنگی مهم و به یکی از کانون های تأثیر گذار در فرهنگ جهان تبدیل شده است . به طوری که فرهنگ جهانی از شیعه الهام می گیرد . دشمنان نیز مستقیم و غیرمستقیم به این واقعیت اقرار می کنند . می بینید وقتی رئیس جمهور ما به کشورهای آفریقایی می رود بیش از شخصیت های سیاسی خودشان از او استقبال می کنند ! این امر را نمی توان صرفاً یک جوشش سیاسی دانست ، بلکه یک جوشش عمیق معنوی است که گاهی چهره ی سیاسی به خود می گیرد . این جوشش عمیق و متراکم معنوی که از ایران بر می خیزد از مدیریت تاریخی اهل بیت عصمت و طهارت (ع) جان می گیرد .

نوسنده :حجت الاسلام و المسلمین میر باقری

× نوشته شده توسط رامین چرومی | لینک ثابت |موضوع: بسیج،قرآن،نماز،دعاو زیارت | ۲ نظر
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه دوازدهم خرداد ۱۳۹۰ و در ساعت ۱۷:۴۴

مربوطه به : اخبارمعارفدین و اندیشه

کلمات کلیدی:

کانال تلگرام بقاع نیوز امامزادگان

RSS

دیدگاه شما :