تحلیل سه‌گانه‌های جنگیِ علی(ع) در ششمین شب محرم

به گزارش خبرنگار بقاع نیوز، شب ششم محرمالحرام ۱۴۴۶، مجلس عزای سیدالشهدا(ع) در مسجد امام رضا(ع) حکیمیه تهرانپارس برگزار شد. حجتالاسلام والمسلمین حسنی، سخنران این مراسم، پس از تلاوت آیاتی از کلام الله مجید به موضوعِ «تحلیلِ تطبیقیِ سه جنگ دوران خلافت علی(ع)» پرداختند و با اشاره به تفاوتِ تاکتیکهای امام در جمل، صفین و نهروان، گزارشِ تحلیلیِ خود را در سه محورِ اساسی ارائه کردند.

محور اول: جنگ جمل؛ پیروزیِ میدان، شکستِ راهبرد

سخنران مجلس با تأکید بر اینکه «امیرالمؤمنین در جمل، عده ای دنیاطلب دور عایشه را گرفتند و او را به جنگ با علی واداشتند و علی به یاران خود سفارش کرد تا حد ممکن از کشتن اصحاب جمل خودداری شود. در این جنگ هرچند از نظر نظامی بر دشمن پیروز شد، اما از نظرِ جذبِ نیروی انسانی دچارِ شکست شد»، اظهار داشتند: «اهل بصره که جمعیتی بالغ بر ۷۰ هزار جنگجو داشتند، پس از جنگ جمل در صفین تنها ۱۵۰۰ نفر علی(ع) را همراهی کردند. این یعنی قشری که باید بازویِ اصلیِ حکومت باشد، با یک خودخواهی و زیاده خواهی از امام برحق فاصله گرفتند.» ایشان افزودند: «علی(ع) در جمل، فراری را نمیکشت و مجروح را تمام نمیکرد، چراکه ماهیتِ جنگ، جنگ با مسلمانانِ خطاکار بود و هدف، تصحیحِ رفتار بود، نه نابودیِ دشمن.» 

 محور دوم: صفین؛ جنگ با منافقِ غیرصریح

حجت الاسلام حسنی با ورود به دومین جنگِ بزرگِ دورانِ خلافت، تصریح کردند: «در صفین، ماهیتِ جنگ کاملاً متفاوت بود. معاویه با پرچمِ قرآن، اما با قلبِ کفر می جنگید و به تعبیرِ علی(ع)، یک کافرِ غیرصریح بود که لباسِ اسلام به تن کرده بود. از همین رو بود که حضرت در صفین فرمود: فراری را بکشید، چون فرارِ اینها یعنی بازگشتِ دشمن برای نابودیِ اساسِ اسلام.» ایشان با لحنی حماسی بیان داشتند: «اگر در جمل، حضرت با یک مسلمانِ خطاکار مواجه بود، در صفین با جبههٔ استکبارِ تمام عیار طرف بود که با شعارِ قرآن بر نیزه ها، میخواست نظامِ اسلامی را از درون متلاشی کند. پس در صفین، جنگ، جنگِ بقا است، نه جنگِ تصحیحِ رفتار.»

 محور سوم: نهروان؛ جنگ با افراطیونِ بیزار از دنیا

سخنران در ادامه با اشاره به جنگِ نهروان و تفاوتِ آن با دو جنگِ دیگر، گفتند: «در نهروان، دشمنِ علی(ع) هیچ پولی نمی خواست و نه تابعِ معاویه بود و نه طلحه و زبیر. خوارج، اهلِ زهد و عبادت بودند، اما فهمِ درستِ دین را نداشتند. از اینرو، علی(ع) با اینها دقیقاً مانندِ جمل رفتار کرد؛ یعنی فراری را نکشت و تا وقتی دست به راهزنی نزدند، جنگ را آغاز نکرد.»

ایشان با تشریحِ رویکردِ امام در این جنگ، خاطرنشان کردند: «نهروان، نمونهای از مدیریتِ اختلافاتِ عقیدتی بود؛ جایی که حضرت تا پایانِ راهِ گفت وگو را پیمود، اما وقتی امنیتِ جاده ها و جانِ مردم به خطر افتاد، شمشیر را از نیام کشید، اما باز هم با حداقلِ خشونت.

 در پایانِ مجلس پس از سخنرانی حجت الاسلام حسنی، مداح اهل بیت جوادی به نوحه سرایی پرداخت و عزاداران با سینه زنی و اشک، شامِ ششم محرم را به سوگِ سیدالشهدا(ع) نشستند و از سفره طعام ایام محرم بهره مند شدند. —